Typ hierboven uw zoekterm (Belgisch recht) of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

(agrarische) ruilverkaveling Fr.: remembrement : ruimtelijke ordening - een onroerende operatie van administratieve aard om van ambtswege onroerende goederen gelegen binnen een reglementair vastgestelde blokgrens te herverdelen om zo de agrarische structuren en de landinrichting te verbeteren.

(voorziening in) cassatie in belang van de wet Fr.: pourvoi en cassation dans l'intérêt de la loi : gerechtelijk recht - Rechtsmiddel tegen beslissingen in laatste aanleg die strijdig zijn met de wetten. ~ kan door de procureur-generaal bij het Hof van Cassatie worden ingesteld als partijen dit niet doen. Art. 1089 Ger.W. - Zie ook: nadere verklaring voorziening in cassatie / cassatieberoep

holding/portefeuillemaatschappij Fr.: société à portefeuille : ondernemingsrecht - Engels: maatschappij die zelf geen activiteiten uitoefent maar houdster is van aandelen in of meer andere maatschappijen, met de bedoeling die maatschappijen te controleren. In België is de omschrijving van een ~ wettelijk geregeld: als een vennootschap deelnemingen heeft in beursgenoteerde bedrijven die in totaal een wettelijk vastgelegd niveau overschrijden, wordt ze een ~en valt ze onder het toezicht van de Commissie voor Bank- en Financiewezen. Zie: KB nr. 64 van 10 november 1967 tot regeling van het statuur van de portefeuillemaatschappijen. Zie ook: nadere verklaring moedermaatschappij

ius cogens : volkenrecht - dwingende algemeen volkenrechtelijke normen die door alle staten aanvaard worden en die steeds moeten nageleefd worden. Deze normen kunnen slechts gewijzigd worden door een nieuwe algemeen volkenrechtelijke norm met dezelfde kenmerken. Zie: Verdrag van Wenen van 23 mei 1969 inzake het verdragenrecht (B.S. 25 december 1993) en artikelen 53 en 64 Verdrag van Wenen.

a contrario : rechtsfilosofie - Latijn: vanuit het tegenstelde geval. redenering ~: vorm van redeneren waarbij een regel als specifiek voor het geregelde geval wordt beschouwd en dus niet in vergelijkbare gevallen geldt. Een omgekeerde redenering

a fortiori : rechtswetenschap - Latijn: met meer reden, des te eerder. Bijv. indien politiemensen geacht worden een voorbeeldfunctie te vervullen, geldt dit a fortiori voor magistraten.

a priori : rechtswetenschap - Latijn: van tevoren, vooraf.

aanbesteding / (mv.) aanbestedingen Fr.: adjudication / adjudications : aanbestedingsrecht - procedure waarbij een opdrachtgever een uit te voeren werk tegen een bepaalde prijs aan een opdrachtnemer (bijv. bouwbedrijf) gunt. Zie ook: onderdeel onderhandse aanbesteding onderdeel openbare aanbesteding onderdeel overheidsopdracht

aanbestedingsrecht Fr.: droit d'adjudication : bouwrecht - rechtsgebied dat de regels over aanneming van werk en aanbesteding omvat; vooral m.b.t. de spelregels die de overheid moet volgen om een openbaar werk aan te besteden. Zie: Wet van 24 december 1993 betreffende de overheidsopdrachten en sommige opdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten. Zie ook: hierarchische verhouding bouwrecht onderdeel openbare aanbesteding onderdeel overheidsopdracht

aanbeveling Fr.: recommandation : Europees recht - een bron van regelgeving in het Europees Gemeenschapsrecht. ~ zijn niet bindend en worden uitgebracht door de Raad van de Europese Gemeenschap en het Europees Parlement gezamenlijk, door de Raad van de Europese Gemeenschap of door de Europese Commissie. Art. 249 E.G.-Verdrag - Zie ook: nadere verklaring Europese Gemeenschap nadere verklaring Raad van de Europese Gemeenschap nadere verklaring Europese Commissie nadere verklaring Europees Parlement

aanbod Fr.: offre : contractenrecht - eenzijdige rechtshandeling die na aanvaarding ervan tot een overeenkomst leidt. Een ~ moet voldoende volledig zijn voor de totstandkoming van de overeenkomst en diegene die het ~ doet moet de bedoeling hebben dat door de aanvaarding de overeenkomst ontstaat. Zie ook: tegenstelling aanvaarding nadere verklaring contract / overeenkomst niet gelijk aan tegenaanbod onderdeel vrijblijvend aanbod

aandeel Fr.: action : vennootschapsrecht - bewijs van deelname in het kapitaal van een besloten of naamloze vennootschap.De houder van een ~ is mede-eigenaar ten belope van zijn aandeel in de vennootschap, heeft bepaalde inspraakrechten en bepaalde rechten op een deel van de winst. Art. 238 W.Venn. en 239 W.Venn. - Zie ook: nadere verklaring aandeelhouder / (mv.) aandeelhouders nadere verklaring aandeelhoudersregister / aandelenregister nadere verklaring aandeelhoudersvergadering onderdeel aandelen aan toonder

aandeelhouder / (mv.) aandeelhouders Fr.: actionnaire / actionnaires : vennootschapsrecht - medeëigenaar van een onderneming; persoon die aandelen van een bedrijf bezit. De ~ zijn niet persoonlijk aansprakelijk voor hetgeen in naam van de vennootschap wordt verricht en hoeven niet boven hun aandelenwaarde in de verliezen van de onderneming te delen. Zie ook: nadere verklaring aandeel nadere verklaring aandeelhoudersregister / aandelenregister nadere verklaring aandeelbewijs

aandeelhoudersovereenkomst Fr.: convention entre actionnaires : vennootschapsrecht - een verzameling van afspraken die (bepaalde groepen van) aandeelhouders maken om tot een gezamenlijk, minstens geregeld optreden te komen ten aanzien van allerhande vennootschapszaken die noch in de wet noch in de statuten geregeld zijn, of, om allerlei redenen, konden worden. Art. 281 W.Venn. en 551 W.Venn.

aandeelhoudersregister / aandelenregister Fr.: registre des actions : vennootschapsrecht - register gehouden in de zetel van de vennootschap, waarin alle aandelen op naam worden ingeschreven en waarin voor elke houder van aandelen op naam melding wordt gemaakt van diens identiteit, het aantal aandelen, de gedane stortingen, de overgangen en overdrachten van aandelen en in voorkomend geval de omzetting in aandelen aan toonder. Art. 233 W.Venn. en 357 W.Venn. - Zie ook: nadere verklaring aandeelhouder / (mv.) aandeelhouders niet gelijk aan handelsregister

aandeelhoudersvergadering Fr.: l'assemblée des actionnaires : vennootschapsrecht - bijeenkomst van aandeelhouders in een vennootschap waaraan het bestuur alle verlangde inlichtingen moet verschaffen. Zie ook: niet gelijk aan vergadering van schuldeisers

aandelen aan toonder Fr.: actions au porteur : vennootschapsrecht - aandelen die de naam van de titularis niet vermelden; ieder die houder van de aandelen wordt, kan de eraan verbonden rechten uitoefenen. Art. 466 W.Venn. - Zie ook: hierarchische verhouding aandeel niet gelijk aan aandelen op naam

aandelen op naam Fr.: actions nominatives : vennootschapsrecht - aandelen opgemaakt ten voordele van een bepaald persoon die alleen de daaraan verbonden rechten kan uitoefenen. De houder van een ~ wordt opgenomen in het aandelenregister. Art. 232 W.Venn. en 463 W.Venn. - Zie ook: hierarchische verhouding aandeel niet gelijk aan aandelen aan toonder nadere verklaring aandeelhoudersregister / aandelenregister

aandelenemissie / aandelenuitgifte / uitgifte van aandelen Fr.: émission des actions : effectenrecht - het in het verkeer of in omloop brengen van aandelen. Art. 582 W.Venn. - Zie ook: nadere verklaring aandeel

aandelenoptie Fr.: option sur actions : vennootschapsrecht - contractuele verkoopbelofte om, tegen een nu vastgestelde prijs, in de toekomst bestaande aandelen van een vennootschap te verwerven.

aangehouden verdachte Fr.: inculpé arrêté : strafprocesrecht - persoon die op verdenking van een strafbaar feit is aangehouden. Zie ook: hierarchische verhouding verdachte / inverdenkinggestelde

aangestelde / aanstelling Fr.: préposé / désignation : Nederlands recht - persoon die in een (ambtelijke) functie is geïnstalleerd. Bv. een ~ in het onderwijs. Art. 1 aw

aangewezen recht Fr.: droit élu : contractenrecht - het rechtsstelsel dat contracten of algemene voorwaarden van toepassing verklaren op een bepaalde rechtsverhouding. Bijv. alle rechtsverhoudingen met uitgeverij X worden beheerst door Belgisch recht. Zie: art 3 e.v. Verdrag van 19 juni 1980 inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst Zie ook: nadere verklaring forumkeuze nadere verklaring rechtskeuzebeding nadere verklaring rechtskeuze

aangifte bij aangiftebelastingen / belastingsaangifte Fr.: déclaration : fiscaal recht - opgave van vermogen en inkomsten teneinde de belastingdienst in staat te stellen de te betalen belasting te bepalen. Art. 305 W.I.B.

aangifte doen Fr.: dénonciation / dénoncer : strafprocesrecht - een strafbaar feit ter kennis brengen van de bevoegde overheden (politie, parket of speciale inspectiediensten). Wie weet heeft van bepaalde misdrijven, waarbij o.a. levensgevaar is veroorzaakt, is verplicht daarvan onmiddellijk ~ te doen bij de politie. Art. 30 Sv. - Zie ook: nadere verklaring klachtdelict tegenstelling valse aangifte tegenstelling lasterlijke aanklacht

aangifte van geboorte Fr.: déclaration de naissance : personen- en familierecht - binnen vijftien dagen na de geboorte moeten de ouders of één van hen hiervan aangifte doen bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Indien de ouders dit nalaten, dan dienen een aantal andere personen dit te doen (o.m. de geneesheren of ieder die bij de bevalling aanwezig was, het hoofd van de inrichting waar de bevalling plaatsvond). Art. 55-56 B.W. - Zie ook: niet gelijk aan kennisgeving van de bevalling nadere verklaring akte van geboorte / geboorteakte

aanhangig maken Fr.: réalisation en instance : gerechtelijk recht - met een zaak of geschil naar het gerecht stappen, door bij het bevoegde gerecht of de bevoegde rechter een processtuk (bijv. een verzoek tot dagvaarding) in te dienen. Zie ook: nadere verklaring rechtsvordering nadere verklaring schikking nadere verklaring dagvaarding / (mv.) dagvaardingen

aanhangigheid Fr.: litispendance : gerechtelijk recht - situatie waarbij eenzelfde vordering (zelfde voorwerp en oorzaak) tussen dezelfde partijen bij verschillende rechtbanken aanhangig wordt gemaakt. In dat geval moeten de vorderingen samengevoegd worden en moet bepaald worden welke rechtbank van de zaak kennis zal nemen, met een eventuele uitbreiding van haar bevoegdheid tot gevolg. Art. 29 Ger. W. en 565 Ger. W.

aanhouden / aanhouding Fr.: arrêter / arrestation : strafprocesrecht - handeling van de overheid waarbij een persoon van zijn vrijheid wordt beroofd, kan gebeuren door de politie om de orde te handhaven of in het kader van een strafrechtelijk onderzoek Zie ook: nadere verklaring bestuurlijke aanhouding nadere verklaring gerechtelijke aanhouding nadere verklaring aanhoudingsbevel / bevel tot aanhouding / (oneig.) aanhoudingsmandaat

aanhouding / aanhouden Fr.: arrestation / arrêter : gerechtelijk recht - de behandeling van een rechtszaak uitstellen, bijv. op verzoek van de partijen of omdat een getuige niet is komen opdagen. Niet te verwarren met de betekenis 'arresteren' uit het strafprocesrecht Zie ook: nadere verklaring schorsing niet gelijk aan arrestatie

aanhoudingsbevel / bevel tot aanhouding / (oneig.) aanhoudingsmandaat Fr.: mandat d'arrêt : strafprocesrecht - opdracht van de onderzoeksrechter om een verdachte tegen wie ernstige aanwijzingen van schuld bestaan en in geval van volstrekte noodzakelijkheid voor de openbare veiligheid, in voorlopige hechtenis te nemen. Enkel misdrijven die bestraft kunnen worden met een gevangenisstraf van een jaar of meer, kunnen aanleiding geven tot een aanhoudingsbevel. De voorlopige hechtenis moet binnen vijf dagen (en daarna maandelijks) worden bevestigd door de raadkamer. Art. 16 wet voorlopige hechtenis - Zie ook: hierarchische verhouding aanhouding / aanhouden

aanklagen / klaagde aan / aangeklaagd Fr.: accuser : strafprocesrecht - iemand voor het gerecht beschuldigen van een strafbaar feit, specifiek door het openbaar ministerie in een correctionele zaak of assisenzaak Zie ook: nadere verklaring openbaar aanklager / (oneigen.) openbare aanklager nadere verklaring openbaar ministerie (OM)

aanleg Fr.: instance : gerechtelijk recht - niveau binnen de hiërarchie van de rechtbanken waarop een zaak in zijn geheel en ten gronde wordt beslecht. Zo spreekt men van eerste ~ (als de zaak op een eerste niveau voorkomt) of van tweede ~ (als een zaak na een eerste beslissing op een tweede niveau, in hoger beroep voorkomt). Zie ook: nadere verklaring hoger beroep nadere verklaring rechtbank van eerste aanleg nadere verklaring beroep aantekenen / hoger beroep instellen / in hoger beroep gaan

aanlegger Fr.: demandeur : burgerlijk procesrecht - eiser, verzoeker of (in hoger beroep) appellant: degene die een gerechtelijke procedure, bij verzoekschrift of dagvaarding, bij het gerecht inleidt.De ~kan een natuurlijk persoon of een rechtspersoon zijn. Zie ook: nadere verklaring eiser / eisende partij tegenstelling verweerder / verwerende partij / gedaagde tegenstelling gerekwestreerde / gerequestreerde / gerekestreerde

aanmaning / aanmanen Fr.: sommation / sommer : verbintenissenrecht - schriftelijke waarschuwing om iets te doen of na te laten. Bijv. wanneer iemand een rekening niet betaalt, zal de schuldeiser eerst een ~ sturen; als iemand zijn aanslagbiljet van de belastingen vergeet in te dienen, zal de belastingdienst hem daartoe ~. Een ~ via een aangetekende brief is normaal de eerste stap in een procedure van ingebrekestelling. Zie ook: nadere verklaring ingebrekestelling / in gebreke stellen nadere verklaring verzuim

aanneming van werk Fr.: (contrat d')entreprise : contractenrecht - het op zich nemen om een bepaald werk zelfstandig te realiseren. Art. 1779 B.W. en 1787-1797 B.W.

aanplakking Fr.: affichage : strafrecht - in bepaalde gevallen worden strafrechtelijke veroordelingen bekendgemaakt door ~ op een openbare plaats. Art. 18 Sw.

aanranding van de eerbaarheid Fr.: attentat à la pudeur : strafrecht - een daadwerkelijke aantasting van de seksuele integriteit van een persoon zonder geldige toestemming. De seksuele integriteit van een persoon wordt beoordeeld zoals die op dat tijdstip door de maatschappij wordt aangevoeld. Het gebrek aan toestemming kan bestaan in het gebruik van moreel of lichamelijk geweld. Een minderjarige beneden de zestien jaar kan nooit geldige toestemming geven tot seksuele handelingen. Hetzelfde geldt voor een ongehuwde minderjarige van meer dan zestien tegenover een bloedverwant in de opgaande lijn. Art. 372 Sw. en 373 Sw. - Zie ook: nadere verklaring verkrachting

aanslagbiljet Fr.: feuille d'impôts : fiscaal recht - document uitgaande van de belastingadministratie waardoor de belastingplichtige in kennis gesteld wordt van het door hem verschuldigde belasting. Art. 371 W.I.B.

aansprakelijke partij Fr.: parti responsable : aansprakelijkheidsrecht - (rechts)persoon die voor een bepaalde gebeurtenis verantwoordelijk is en om die reden voor eventuele kosten en schadevergoeding moet opdraaien. Zie ook: nadere verklaring schadevergoeding

aansprakelijkheid Fr.: responsabilité : aansprakelijkheidsrecht - verplichting om de nadelige gevolgen van een bepaalde gebeurtenis te dragen. Zie ook: onderdeel wettelijke aansprakelijkheid onderdeel risicoaansprakelijkheid onderdeel aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad / buitencontractuele aansprakelijkheid / quasi-delictuele aansprakelijkheid onderdeel contractuele aansprakelijkheid

aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad / buitencontractuele aansprakelijkheid / quasi-delictuele aansprakelijkheid Fr.: responsabilité extracontractuelle : aansprakelijkheidsrecht - aansprakelijkheid die niet voortvloeit uit een contract of een contractuele wanprestatie, maar uit een onrechtmatige daad buiten elke contractuele relatie. Als een kind bv. tijdens het spelen een ruit intrapt of als iemand een verkeersongeval veroorzaakt, is er sprake van ~. Art. 1382-1386 B.W. - Zie ook: tegenstelling contractuele aansprakelijkheid onderdeel aansprakelijkheid voor gebouwen onderdeel aansprakelijkheid voor dieren onderdeel aansprakelijkheid van aanstellers voor aangestelden

aansprakelijkheid van aanstellers voor aangestelden Fr.: responsabilité des commettants : aansprakelijkheidsrecht - onweerlegbaar vermoeden van aansprakelijkheid in hoofde van de aansteller voor fouten gemaakt door de aangestelden tijdens de bediening waarvoor hij werd aangesteld en in verband daarmee. Art. 1384, lid 3 B.W. - Zie ook: hierarchische verhouding aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad / buitencontractuele aansprakelijkheid / quasi-delictuele aansprakelijkheid

aansprakelijkheid van leraren voor leerlingen Fr.: responsabilité des instituteurs : aansprakelijkheidsrecht - weerlegbaar vermoeden van aansprakelijkheid in hoofde van de leraars, onderwijzers en ambachtslieden voor de fouten gepleegd door hun leerlingen voor de duur dat deze laatsten onder hun toezicht stonden. Art. 1384, lid 4 B.W. - Zie ook: hierarchische verhouding aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad / buitencontractuele aansprakelijkheid / quasi-delictuele aansprakelijkheid

aansprakelijkheid van ouders voor minderjarigen/kinderen Fr.: responsabilité des parents : aansprakelijkheidsrecht - weerlegbaar vermoeden van aansprakelijkheid van de ouders voor de fouten gepleegd door hun kinderen, en dit wegens een vermeende fout in het toezicht en de opvoeding. Art. 1384, lid 2 B.W. - Zie ook: hierarchische verhouding aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad / buitencontractuele aansprakelijkheid / quasi-delictuele aansprakelijkheid

aansprakelijkheid voor dieren Fr.: responsabilité pour les animaux : aansprakelijkheidsrecht - de aansprakelijkheid van de eigenaar of bewaarder van een dier voor de schade die dat dier veroorzaakt. De eigenaar of bewaarder van een dier, is in principe verantwoordelijk voor dat dier en draait dus op voor de kosten wanneer het schade aanricht. ~ is een vorm van buitencontractuele aansprakelijkheid Art. 1385 B.W. - Zie ook: hierarchische verhouding aansprakelijkheid hierarchische verhouding aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad / buitencontractuele aansprakelijkheid / quasi-delictuele aansprakelijkheid

aansprakelijkheid voor gebouwen / gebouw Fr.: responsabilité pour les bâtiments / le bâtiment : aansprakelijkheidsrecht - de aansprakelijkheid van de eigenaar van een gebouw voor de schade door instorting ervan, indien de instorting te wijten is aan een verzuim van onderhoud of een gebrek in de bouw. ~ is een vorm van buitencontractuele aansprakelijkheid Art. 1386 B.W. - Zie ook: hierarchische verhouding aansprakelijkheid hierarchische verhouding aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad / buitencontractuele aansprakelijkheid / quasi-delictuele aansprakelijkheid

aansprakelijkheid voor gebrekkige zaken Fr.: responsabilité extracontractuelle pour des choses défectueuses : aansprakelijkheidsrecht - Volgens de principes van de burgerrechtelijke aansprakelijkheid is men niet alleen aansprakelijk voor de schade die men zelf veroorzaakt maar ook voor de schade veroorzaakt door gebrekkige zaken die men onder zijn bewaring heeft. Art. 1384 B.W. - Zie ook: hierarchische verhouding aansprakelijkheid hierarchische verhouding aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad / buitencontractuele aansprakelijkheid / quasi-delictuele aansprakelijkheid

aansprakelijkheidsbeding Fr.: clause règlant la responsabilité : contractenrecht - beding waarmee de partijen hun aansprakelijkheid wegens het foutief niet-uitvoeren van verbintenissen, zoals die voortvloeit uit het gemeen recht, bij overeenkomst wijzigen. De aansprakelijkheid van een van de partijen kan beperkt (exoneratiebeding) worden of uitgebreid. Men kan ook de schadeberekening (schadebeding / strafbeding) vastleggen. Zie ook: onderdeel exoneratieclausule / exoneratiebeding / bevrijdingsbeding onderdeel strafbeding / boetebeding / schadebeding

aansprakelijkheidsrecht Fr.: droit de la responsabilité : burgerlijk recht - rechtsgebied dat de regels bevat over de vaststelling van schade en aansprakelijkheid van (rechts)personen of overheidslichamen bij een onrechtmatige daad of door een andere oorzaak. Zie ook: onderdeel letselschaderecht onderdeel gezondheidsrecht onderdeel verkeersrecht onderdeel aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad / buitencontractuele aansprakelijkheid / quasi-delictuele aansprakelijkheid

aansprakelijkheidsverzekering Fr.: assurance responsabilité : verzekeringsrecht - verzekering die bepaalde gevolgen van aansprakelijkheid tegenover derden dekt. Bijv. een beroepsaansprakelijkheidsverzekering dekt schade veroorzaakt tijdens de uitoefening van iemands beroep. Zie ook: nadere verklaring aansprakelijkheid

aanspreektitel / titulatuur Fr.: titulature : rechtswetenschap - wijze waarop bepaalde personen in de aanhef van een brief of tijdens een gesprek dienen te worden aangesproken. Bijv. de ~ van een advocaat is 'meester'.

aanvaarding Fr.: acceptation : contractenrecht - eenzijdige rechtshandeling waarmee een aanbod wordt aanvaard en waardoor aldus een overeenkomst tot stand komt. Zie ook: tegenstelling aanbod nadere verklaring overeenkomst

aanvaring Fr.: abordage : zeerecht - een ongeval met een schip of schepen. Art. 251 Zeewet

aanverwanten Fr.: apparenté : personen- en familierecht - uitdrukking van familierelatie tussen een persoon en zijn schoonfamilie / aangetrouwde familie. Zie ook: onderdeel aanverwanten in de rechte lijn onderdeel aanverwanten in de zijlijn tegenstelling bloedverwanten

aanvullend recht (regels van) Fr.: droit supplétif (règles de) : rechtswetenschap - of regelend recht. Rechtsregels die de verhouding tussen partijen regelen voor zover daarover tussen die partijen niets is overeengekomen. Partijen mogen met andere woorden contractueel afwijken van regels van ~. Bijv. een huurder moet instaan voor geringe herstellingen tot onderhoud van het goed (art. 1754 B.W.), tenzij in de huurovereenkomst is overeengekomen dat deze ten laste zijn van de verhuurder. Zie ook: tegenstelling dwingend recht (regels van) tegenstelling openbare orde en goede zeden nadere verklaring contractuele vrijheid onderdeel aanvullende werking van goede trouw

aanvullend sociaal voordeel Fr.: assurance sociale complémentaire : socialezekerheidsrecht - een voordeel dat wordt toegekend door een werkgever aan een werknemer ter aanvulling van een voordeel toegekend door de socialezekerheidswetgeving, bijv. een hospitalisatieverzekering.

aanvullende crisisbijdrage Fr.: contribution complémentaire de crise : fiscaal recht - alternatieve financieringsbron van de sociale zekerheid; zij bestaat in de vestiging van 3 opdeciemen op o.a. de vennootschapsbelasting. Art. art. 463bis W.I.B.

aanvullende werking van goede trouw Fr.: effet complémentaire de la bonne foi : verbintenissenrecht - op basis van de goede trouw (beter: redelijkheid en billijkheid) kunnen leemtes in overeenkomsten worden aangevuld. Zie ook: tegenstelling derogerende werking van goede trouw

aanwas Fr.: accroissement : erfrecht - indien een gerechtigde in een erfenis (een legataris of erfgenaam) wegvalt (bijv. doordat deze gestorven is of de nalatenschap verwerpt) dan komt diens deel toe aan de andere gerechtigden. Bijv. De vader van A, B en C overlijdt en C verwerpt de nalatenschap. Het deel van C zal dan toekomen aan A en B. Art. 786 B.W. en 1044 B.W.

ab initio : rechtswetenschap - Latijn: vanaf het begin.

abandonnement Fr.: délaissement : zeerecht / verzekeringsrecht - mogelijkheid om, in het kader van verzekering van vrachten van schepen, afstand te doen van de vracht waarna de verzekerde aanspraak kan maken op de volledige vergoeding. Art. 222-250 Zeewet

abattement Fr.: abattement : vastgoedrecht - vrijstelling van registratierechten op de eerste schijf van 12 500 euro van de heffingsgrondslag bij aankoop van een (enige) woning. Alleen natuurlijke personen kunnen het ~ genieten, op voorwaarde dat ze van de aangekochte woning ook hun hoofdverblijfplaats maken. Zie ook: hierarchische verhouding registratierechten nadere verklaring heffingsgrondslag nadere verklaring meeneembaarheid van registratierechten nadere verklaring klein beschrijf

abnormalen Fr.: anormaux : strafprocesrecht - personen die een misdrijf gepleegd hebben maar die in staat van krankzinnigheid verkeren of een ernstige geestesstoornis hebben, waardoor ze zichzelf en hun daden niet kunnen controleren Art. 1 Wet op de bescherming van de maatschappij - Zie ook: nadere verklaring krankzinnigheid nadere verklaring geestesstoornis nadere verklaring internering

abortus / aborteren / geaborteerd / vruchtafdrijving Fr.: avortement : strafrecht - behandeling waarbij de zwangerschap wordt afgebroken. Abortus is niet strafbaar indien de zwangere vrouw in een noodsituatie verkeert en zij een geneesheer verzoekt haar zwangerschap af te breken. De vruchtafdrijving moet gebeuren voor de twaalfde week na de bevruchting en met inachtneming van verdere wettelijke vereisten. Art. 350 Sw - Zie ook: niet gelijk aan euthanasie nadere verklaring kindermoord / kinderdoodslag

absolute nietigheid Fr.: nullité absolue : verbintenissenrecht - ongeldigheid van een rechtshandeling, bijv. een contract, omdat een regel overtreden is die de openbare orde raakt. Een rechtshandeling die aangetast is door een ~ kan in principe niet bevestigd worden, en dit kan door elke partij op elk ogenblik in een proces aangevoerd worden, zelfs door de rechter ambtshalve (in tegenstelling tot een relatieve nietigheid). Bijv. een contract waarbij iemand wordt betaald om een misdrijf te plegen zal onderhevig zijn aan een ~. Art. 6 B.W. - Zie ook: tegenstelling relatieve nietigheid hierarchische verhouding nietigheid nadere verklaring openbare orde en goede zeden (regels van)

abstractie / abstraheren / geabstraheerd Fr.: abstraction : rechtsfilosofie - het buiten beschouwing laten van specifieke, occasionele of uitzonderlijke elementen om zo tot de kern van de zaak, op een meer algemeen geldende niveau, te geraken. ~ is geen typisch juridisch begrip maar wordt wel toegepast om van concrete gevallen tot een algemene rechtsregel te komen.