Typ hierboven uw zoekterm (Belgisch recht) of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

asiel Fr.: asile : vreemdelingenrecht - algemene term voor de bescherming die wordt verleend aan een persoon die erkend is als vluchteling Art. 14 Universele Verklaring van de Rechten van de Mens

asielaanvraag / asielverzoek Fr.: demande d'asile : vreemdelingenrecht - aanvraag om als vluchteling te worden erkend en aldus gemachtigd te worden om in België te verblijven.

asielprocedure Fr.: procédure de demande d'asile : vreemdelingenrecht - de procedure die moet worden gevolgd om als vluchteling te worden erkend. In de ~ kan men twee fasen onderscheiden: het ontvankelijkheidsonderzoek en het gegrondheidsonderzoek. Art. 1 Wet 15 december 1980 (Vreemdelingenwet)

asielrecht Fr.: droit d'asile : vreemdelingenrecht - vakgebied dat het recht op asiel omvat en bestudeert, o.m. in de wetgeving op de vreemdelingen en in internationale verdragen; het recht om in vooral m.b.t. rechtsbijstand aan hier gestrande vluchtelingen; het recht om als vluchteling in een ander land bescherming te vragen, vaak tegen vervolging in het vaderland. Art. 14 EVRM - Zie ook: nadere verklaring rechtsgebieden hierarchische verhouding vreemdelingenrecht nadere verklaring politiek asiel nadere verklaring diplomatiek asiel

asielzoeker Fr.: demandeur d'asile : vreemdelingenrecht - iem. die in een ander land (politiek) asiel vraagt Zie ook: nadere verklaring vluchtelingen

asset stripping : fusie- en overnamerecht - Engels: na een overname geheel of gedeeltelijk ontmantelen van de overgenomen onderneming, waarbij onderdelen (bijv. dochterbedrijven, deelnemingen) met winst worden verkocht. Sommige overnames worden op deze wijze gefinancierd. Oorspronkelijk had de term betrekking op overtollige (vaste) activa die na een overname van een vennootschap werden verkocht. Zie ook: nadere verklaring overnamebeding

assisenzaak Fr.: procédure d'assises : strafprocesrecht - een zaak die behandeld wordt door het hof van assisen, zijnde het rechtscollege dat bevoegd is voor misdaden en politieke en drukpersmisdrijven. Art. 150 G.W. - Zie ook: nadere verklaring hof van assisen

associatie-akkoord Fr.: accord d'association : europees recht - akkoord tussen de Europese Gemeenschap en één of meerdere staten of internationale organisaties waarbij wederkerige rechten en plichten worden vastgesteld of wordt voorzien in bijzondere procedures. Art. 310 EG-verdrag

attributie / attribueren / geattribueerd Fr.: attribution / attribuer / attribué : staatsrecht - de toekenning van een bepaalde bevoegdheid aan een bepaalde rechtbank of overheid Art. 158 G.W. - Zie ook: hierarchische verhouding conflict van attributie / attributieconflict

audit Fr.: audit : accountancy - controle door een accountant van de financiële administratie van een onderneming. Bijv. om na te gaan of hetgeen die onderneming in het kader van een overnameovereenkomst heeft gesteld, wel juist is. Zie ook: nadere verklaring accountant nadere verklaring overnamebeding

auditeur Fr.: auditeur : gerechtelijk recht - magistraat van het openbaar ministerie bij de arbeidsrechtbank die er het ambt van het openbaar ministerie waarneemt; magistraat bij de Raad van State die deelneemt aan het onderzoek van de zaken en bij het einde van debatten in de openbare terechtzitting advies uitbrengt. Art. 152-155 Ger. W. en 69 en 76 R.v.St.-wet - Zie ook: nadere verklaring arbeidsrechtbank nadere verklaring openbaar ministerie nadere verklaring Raad van State

auteursrecht Fr.: droit d'auteur : intellectuele eigendomsrecht - rechtsgebied dat de regels over de auteursrechten bevat, vooral m.b.t. de rechtsverkrijging, omvang en het tenietgaan van bescherming van werken van letterkunde, wetenschap of kunst (bijv. romans) en uitvoeringen (bijv. theatervoorstellingen).

auteursrechten Fr.: droits d'auteur : auteursrecht - soort intellectueel recht. Uitsluitend recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of diens rechtverkrijgenden, om (behoudens enkele beperkingen) dit werk openbaar te maken en te verveelvoudigen. Auteurswet van 30/6/1994 Zie ook: nadere verklaring intellectuele eigendom (IE)

authentieke akte Fr.: acte authentique : notarieel recht - akten die in wettelijke vorm zijn verleden voor daartoe bevoegde openbare ambtenaren voornamelijk notarissen en magistraten. Art. 1317-1319 B.W. - Zie ook: tegenstelling onderhandse akte

autochtoon / autochtonen Fr.: autochtone / autochtones : vreemdelingenrecht - persoon die de nationaliteit heeft van het land waar hij geboren is en waar hij op dat moment ook verblijft. Zie ook: nadere verklaring allochtoon / allochtonen

Autonome Raad voor het Gemeenschapsonderwijs (ARGO) Fr.: Conseil autonome de l'enseignement communautaire (CAEC) : onderwijsrecht - het voormalige overkoepelende orgaan voor het gemeenschapsonderwijs in Vlaanderen, d.w.z. de inrichtende macht van het gemeenschapsonderwijs. Deze ~ werd vervangen door de Raad van het Gemeenschapsonderwijs (RAGO). Zie: Bijzondere decreet van 19 december 1988 betreffende de Autonome Raad van het Gemeenschapsonderwijs (opgeheven). Zie ook: nadere verklaring Raad van het Gemeenschapsonderwijs (RAGO)

autonomie / autonoom Fr.: l'autonomie / autonome : staatsrecht - zelfstandig, op zich staand, zonder bemoeienis van buitenaf kunnen handelen. De gemeenschappen en gewesten hebben zo een bepaalde vorm van autonomie: ze kunnen bijvoorbeeld regelgevende teksten uitvaardigen over de beleidsdomeinen waarvoor ze bevoegd zijn. Binnen de rechtsgebieden heeft het strafrecht een relatieve ~ ten opzichte van de andere rechtsgebieden. Zie ook: nadere verklaring decentralisatie / decentraliseren / gedecentraliseerd

autonomie van het strafrecht Fr.: autonomie du droit pénal : strafrecht - principe dat het strafrecht relatief onafhankelijk is ten opzichte van de andere rechtstakken, m.n. voor de interpretatie van strafwetten en de beoordeling van feiten

autonomieleer Fr.: doctrine de l'autonomie de la volonté : internationaal privaatrecht - In contractuele aangelegenheden hebben de partijen, wanneer hun overeenkomst en verhouding banden heeft met meerdere landen, in principe de keuzevrijheid aan welk nationaal recht hun rechtsverhouding zal onderworpen zijn. Dit heet ~. Zie: Verdrag van 19 juni 1980 inzake het recht van toepassing op verbintenissen en Wet 16 juli 2004 houdende het wetboek van internationaal privaatrecht. Zie ook: nadere verklaring rechtskeuze

autopsie / gerechtelijke lijkschouwing Fr.: autopsie : strafrecht - onderzoek op bevel van de procureur des Konings van lijken van personen die op gewelddadige wijze zijn omgekomen of in geval van een verdachte dood zonder bekende oorzaak. Ook de onderzoeksrechter kan, in het kader van het gerechtelijk onderzoek, een autopsie bevelen als deskundigenonderzoek. Art. 44 Sv.

aval Fr.: aval : handelsrecht - een wisselrechtelijke borgtocht. De avalgever gaat een zelfstandige verbintenis aan zodat een schuldenaar aan de wissel wordt toegevoegd. De avalgever staat in voor de acceptatie en de betaling. Art. 30 Wisselbriefwet - Zie ook: nadere verklaring avalgever

avalgever Fr.: donneur d'aval : handelsrecht - persoon die zekerheid biedt dat een wissel zal worden aanvaard en betaald. De ~ is gewoon een schuldenaar die aan de wisselverhouding wordt toegevoegd. Zie ook: nadere verklaring aval

averij Fr.: avarie : vervoersrecht - alle buitengewone kosten ten dienste van een schip en de goederen erin en grofweg alle schade die een schip en zijn goederen overkomt tijdens de vaart

averij-grosse / gemene averij Fr.: avarie commune : vervoersrecht - verliezen, schade en onkosten die omgeslagen zijn op zowel het schip, de lading, als de vrachtpenningen Art. 1468 Ger. W. - Zie ook: nadere verklaring averij-grosse handeling

averij-grosse handeling Fr.: acte d'avarie-grosse : vervoersrecht - buitengewone opoffering of uitgave die opzettelijk en redelijkerwijs wordt verricht teneinde de scheepvaartgoederen voor gevaar te behoeden.

balans Fr.: bilan : ondernemingsrecht - gesplitste boekhoudkundige staat van activa (bezittingen) enerzijds en passiva (wijze waarop de bezittingen zijn gefinancierd) anderzijds, waaruit de vermogenstoestand op een bepaald tijdstip van een onderneming kan worden afgeleid. Zie ook: nadere verklaring balanssanering nadere verklaring activa nadere verklaring passiva

balie Fr.: barreau : advocatuur - professionele organisatie bestaande uit alle advocaten van eenzelfde gerechtelijk arrondissement. Bijv. de Antwerpse balie. Art. 428-508 Ger. W. - Zie ook: onderdeel advocaat / advocaten

bank- en effectenrecht Fr.: droit bancaire : financieel recht - rechtsgebied dat de regels betreffende de uitgifte, het gebruik en de verhandeling van geld en waardepapieren bevat. Bijv. het ~ omvat de regels over het verkeer van effecten, het toezicht op banken en op de financiële transacties op de beurs. Zie ook: onderdeel effectenrecht onderdeel bankrecht hierarchische verhouding rechtspersonenrecht nadere verklaring Commissie voor het Bank- en Financiewezen

bankcommissie Fr.: commission bancaire : financieel recht - commissie voor het bank-, financie- en assurantiewezen; toezichtsautoriteit belast met de controle op de kredietinstellingen, de verzekerings- en de beleggingssector. Art. 44 Wet 2 augustus 2002

bankgarantie Fr.: garantie bancaire : vermogensrecht - de door de bank op schrift gestelde garantie dat als de daarin gestelde voorwaarde optreedt, de gegarandeerde som op verzoek zal worden uitbetaald. De ~ strekt meestal tot zekerheid van één van de partijen.

bankrecht Fr.: droit bancaire : financieel recht - rechtsgebied dat de regels betreffende de organisatie en werking van banken en financiële instellingen bevat Zie ook: hierarchische verhouding effectenrecht nadere verklaring Commissie voor het Bank- en Financiewezen

basisakte Fr.: acte de base : vastgoedrecht - Notariële akte die de wil vaststelt van een eigenaar om zijn goed juridisch op te delen in verschillende privatieve en gemeenschappelijke en met als doel ze onder het stelsel van mede-eigendom te plaatsen. De ~ en het reglement van mede-eigendom vormen samen de statuten van het gebouw of het goed. De ~ moet de beschrijving bevatten van het onroerend geheel, van de privatieve en de gemeenschappelijke gedeelten en de bepaling van het aandeel van de gemeenschappelijke gedeelten dat aan ieder privatief deel is verbonden, daarbij rekening houdend met de respectieve waarde ervan. Art. 577-3 en 577-4 B.W. - Zie ook: hierarchische verhouding mede-eigendom

bediende Fr.: employé : arbeidsrecht - werknemer die in hoofdzaak hoofdarbeid verricht. Art. 1 Arbeidsovereenkomstenwet

bedieningsgeld Fr.: service : arbeidsrecht - fooi; gift in geld aan bedienend personeel (bijvoorbeeld in een café) voor bewezen diensten Art. 2 Loonbeschermingswet

beding / stipulatio / contractuele bedingen / contractuele clausules Fr.: la condition / stipulation / clauses contractuelles : contractenrecht - Latijn: clausule in een overeenkomst;
artikelen of paragrafen uit een schriftelijke overeenkomst die een bepaalde verbintenis tussen de contractpartijen doet ontstaan. Bijv. de geheimhouding of aansprakelijkheid. Zie ook: onderdeel huurbeding onderdeel kettingbeding onderdeel optiebeding

beding om niet uit onverdeeldheid te treden Fr.: stipulation de ne pas retirer de la division : vastgoedrecht - Gedurende een maximale periode van vijf jaar kunnen de mede-eigenaars onderling een pact sluiten om niet uit onverdeeldheid te treden. Art. 815 B.W.

beding ten behoeve van een derde Fr.: la condition pour autrui : burgerlijk recht - clausule in de overeenkomst waarbij één der partijen, belover of promittent genaamd, zich jegens zijn wederpartij, de bedinger of stipulant, verbindt aan een derde, de begunstigde, een bepaalde prestatie te volbrengen. De derde wordt hierdoor schuldeiser krachtens een overeenkomst waaraan hij geen deel heeft genomen." (Dirix) Art. art. 1121 B.W. Burgerlijk Wetboek

beding ten behoeve van een derde / derdenbeding Fr.: stipulation pour autrui : contractenrecht - een beding in een overeenkomst dat een derde het recht geeft om de prestatie van één van de partijen te vorderen of op andere wijze jegens één van hen een beroep op de overeenkomst te doen. Art. 1121 B.W. - Zie ook: nadere verklaring beding / stipulatio / contractuele bedingen / contractuele clausules

beding van tontine Fr.: tontine : notarieel recht - beding waarbij twee of meer personen samen in onverdeeldheid een onroerend goed verwerven met het beding dat het deel van de eerststervende door aanwas zal toekomen aan de langstlevende onder hen.

beding van wederinkoop Fr.: clausule de rachat : contractenrecht - beding waarbij de verkoper zich voorbehoudt de verkochte zaak terug te nemen, tegen teruggave van de oorspronkelijke prijs en de vergoeding van de wettig gemaakte kosten van de koop, de noodzakelijke herstellingen alsmede de herstellingen die de waarde van het erf vermeerderd hebben, ten belope van die vermeerdering. Art. art. 1659 B.W.

bedongen sekwester Fr.: séquestre conventionnel : contractenrecht - bewaring door een derde van een zaak waarover betwisting bestaat. Na beëindiging van het geschil zal deze derde de zaak geven aan degene die de beslissing heeft aangeduid. Een bedongen sekwester vloeit voort uit een overeenkomst tussen partijen. Art. 1956 B.W. en 1957 B.W.

bedreigde getuige Fr.: témoin menacé : strafprocesrecht - getuige aan wie fysieke bescherming wordt geboden omdat hij of zij gevaar loopt als gevolg van de afgelegde of af te leggen verklaring waarbij enkel anonimiteit geen soelaas biedt . Art. 102 Sv. - Zie ook: onderdeel anonieme getuige onderdeel getuigen

bedreiging / bedreigen / bedreigd Fr.: menace / menacer / menacé : strafrecht - Strafbaar zijn mondelinge bedreiging of deze door middel van geschrift of door gebaren of zinnebeelden, waarbij een ernstige vrees voor een aanslag op personen of eigendommen veroorzaakt wordt en waarbij de dader handelt vanuit een algemeen misdadig opzet om angst te doen ontstaan bij het slachtoffer. Bedreiging behelst alle middelen van morele dwang door het verwekken van vrees voor een dreigend kwaad. Art. 327 Sw. en 483 Sw. - Zie ook: nadere verklaring bedrog

bedrijf / bedrijven Fr.: entreprise / entreprises : ondernemingsrecht - inrichting voor de uitoefening van een bepaalde tak van industrie, handel enz. Zie ook: onderdeel bedrijfsinventaris onderdeel voorraden

bedrijfsbeëindiging Fr.: arrêt de l'exploitation : ondernemingsrecht - ontbinding van het bedrijf of opheffing van de bedrijfsactiviteiten, bijvoorbeeld door verdeling en vereffening, fusie of faillissement.

bedrijfsleider Fr.: dirigeant d'entreprise : fiscaal recht - natuurlijke persoon die een opdracht van bestuurder, zaakvoerder, vereffenaar of gelijksoortige functies uitoefent; natuurlijke persoon die in een vennootschap een leidende functie of een leidende werkzaamheid van dagelijks bestuur, van commerciële, financiële of technische aard, uitoefent buiten een arbeidsovereenkomst. Art. 32 W.I.B. 1992

bedrijfsleidersverzekering Fr.: assurance dirigeant d'entreprise : verzekeringsrecht - een individuele levensverzekering die een onderneming de mogelijkheid biedt zich tegen het vroegtijdig overlijden van haar bedrijfsleider te beschermen ofwel een pensioenbelofte in zijn voordeel te financieren.

bedrijfsopleiding Fr.: formation professionelle : arbeidsrecht - beroepsopleiding die binnen een bedrijf wordt gegeven.

bedrijfspensioenfonds Fr.: fonds de pension de l'entreprise : sociaalzekerheidsrecht - een pensioenfonds voor een gehele bedrijfstak ten behoeve van personen, die hetzij als werknemer, hetzij in een andere hoedanigheid, in die bedrijfstak werkzaam zijn.

bedrijfsrevisor Fr.: reviseur d'entreprise : ondernemingsrecht - persoon belast met de controle van de boekhouding van ondernemingen. De ~ is lid van het Instituut der bedrijfsrevisoren. Art. 3 Wet 22 juli 1953

bedrijfszetel / zetel van de vennootschap Fr.: siège de l'entreprise : vennootschapsrecht - het in de statuten van de vennootschap vermelde adres van de vennootschap waar deze kan bereikt worden. Art. 69 W. Venn. en 70 W. Venn.

bedrog Fr.: dol / fraude : verbintenissenrecht - soort wilsgebrek. Bedrieglijke verklaring of verzwijging om iemand te overtuigen tot het sluiten van een overeenkomst. ~ is een oorzaak van nietigheid van de overeenkomst, wanneer de kunstgrepen van één van de partijen van die aard zijn dat de andere partij zonder die kunstgrepen klaarblijkelijk het contract niet zou hebben aangegaan. ~ wordt niet vermoed, het moet worden bewezen. Art. 1116 B.W.

beëdiging Fr.: la confirmation par serment : burgerlijk procesrecht - plechtige verklaring afgelegd voor een rechter waarbij de waarachtigheid van de beweringen wordt bevestigd. Bijv. De ~ van de getuige vindt plaats vooraleer hij zijn verklaring aflegt. Alle advocaten zijn beëdigd. Zie ook: nadere verklaring bewijsmiddelen nadere verklaring eed afleggen nadere verklaring getuige à charge

begeleidingsplan Fr.: plan d'accompagnement : sociaal recht - vervangen door het inschakelingsparcours; systeem dat zich tot doel stelt laaggeschoolde jonge werklozen te begeleiden bij het zoeken naar werk.

begiftigde Fr.: donataire : verbintenissen - persoon aan wie een gift wordt gedaan. Zie ook: nadere verklaring gift nadere verklaring schenking nadere verklaring legaat

begin van bewijs door geschrift Fr.: commencement de preuve par écrit : bewijsrecht - elk geschrift dat uitgaat van degene tegen wie de vordering wordt ingesteld en waardoor het te bewijzen feit waarschijnlijk wordt gemaakt. Dit geschrift op zich voldoet niet aan de wettelijke vormvereisten, maar kan toch dezelfde bewijskracht krijgen als een akte wanneer dit bewijs wordt aangevuld met getuigen of vermoedens. Art. 1347 B.W.

begrafenisuitkering Fr.: allocation pour frais funéraires : sociaalzekerheidsrecht - uitkering voor diegene die de kosten gedragen hebben van de begrafenis van een gerechtigde op arbeidsongeschitkheidsuitkeringen, een gepensioneerde werknemer, het slachtoffer van een dodelijk arbeidsongeval of het dodelijk slachtoffer van een beroepsziekte. Art. 110 Wet 14 juli 1994 en art. 10 Wet 10 april 1971

begroting Fr.: budget : bestuursrecht - akte die uitgaat van de begrotingsgezagsdragers en waarin de geplande en toegelaten ontvangsten en uitgaven van een overheid opgenomen zijn voor een bepaalde periode, meestal een jaar.

beheer / beheren / beheerd Fr.: gestion / gérer / géré : vermogensrecht - handelingen waardoor een vermogen en de vruchten daarvan in stand blijven. Zie ook: nadere verklaring vruchtgebruik

beheerscontract Fr.: contrat de gestion : bestuursrecht - bepaalde ondernemingen, zoals bijv. De Post en de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen, oefenen een activiteit van openbaar nut uit. Maar binnen hun commerciële activiteit moeten zij over een zekere autonomie beschikken. De grenzen van deze autonomie en de rechten en verplichtingen van deze bedrijven worden vastgelegd in een ~. Dit ~ wordt afgesloten tussen deze maatschappij en de Belgische overheid. Zie: Wet 21 maart 1991 betreffende de hervorming van sommige economische overheidsbedrijven. Zie ook: nadere verklaring autonome overheidsbedrijven nadere verklaring De Post nadere verklaring BELGACOM nadere verklaring Belgocontrol

beherend vennoot / werkend vennoot Fr.: associé gérant : vennootschapsrecht - vennoot in een stille handelsvennootschap of commanditaire vennootschap die verantwoordelijk is voor de dagelijkse leiding, die zich ten aanzien van derden onbeperkt en hoofdelijk engageert. Art. 202 W.Venn - Zie ook: nadere verklaring stille vennoot nadere verklaring commanditaire vennootschap (CV)

behoudens Fr.: sauf : rechtswetenschap - met behoud van, zonder te kort te doen aan, behalve, met uitzondering van. Bijv. ~ bijlage A was het contract volledig.

behuwdkind / schoonkind Fr.: beau-fils, belle-fille : personen- en familierecht - schoonzoon of schoondochter. ~ kunnen op grond van hun aanverwantschap onder bepaalde omstandigheden gehouden worden een bijdrage te leveren in levensonderhoud van hun schoonouders. Art. 206 B.W. - Zie ook: nadere verklaring alimentatie / onderhoudsbijdrage nadere verklaring descendent

bekentenis Fr.: aveu : bewijsrecht - het toegeven van bepaalde feiten door een persoon die er belang bij heeft om deze feiten te ontkennen. Art. 1354 e.v. B.W. - Zie ook: nadere verklaring buitengerechtelijke bekentenis nadere verklaring gerechtelijke bekentenis

beklaagde / (oneig.) betichte Fr.: prévenu : gerechtelijk recht - degene die voor de politierechtbank, de correctionele rechtbank of het hof van beroep moet verschijnen voor een strafbaar feit. Bij een assisenzaak wordt die persoon de beschuldigde genoemd, tijdens het onderzoek voorafgaand aan de rechtszaak wordt hij ~ genoemd. Zie ook: nadere verklaring verdachte / inverdenkinggestelde nadere verklaring beschuldigde nadere verklaring tenlastelegging

bekrachtigen / bekrachtiging Fr.: sanction : staatsrecht - handeling waardoor op federaal vlak de Koning als onderdeel van de wetgevende macht zich akkoord verklaart met een wet die door het parlement goedgekeurd is. Op regionaal vlak ~ de gemeenschaps- en gewestregering de decreten of ordonnanties die de gemeenschaps- en gewestraad goedgekeurd hebben. Zie: art 8 bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming van de instellingen. Art. 109 G.W. - Zie ook: nadere verklaring afkondigen / afkondiging