Typ hierboven uw zoekterm (Belgisch recht) of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

betaling / betalen / betaald Fr.: le paiement / payer / payé : verbintenissenrecht - het voldoen van een schuld in geld of natura. Zie ook: nadere verklaring datio in solutum / inbetalinggeving / in betaling geven / in betaling gegeven tegenstelling om niet

betalingsregeling Fr.: l'arrangement de paiement : incasso - regeling tussen schuldeiser en schuldenaar die er bijv. uit bestaat dat de schuldenaar de vordering in een aantal termijnen kan afbetalen. Zie ook: nadere verklaring afbetalingsregeling

betekening / betekenen / betekend Fr.: la signification / signifier / signifié : burgerlijk procesrecht - officiële bestelling van een gerechtelijk stuk (dagvaarding, oproeping of vonnis) doordat de deurwaarder een afschrift van het exploot bij de geadresseerde achterlaat. Zie ook: nadere verklaring vormvoorschriften nadere verklaring gerechtsdeurwaarder hierarchische verhouding executie van een vonnis / executeren / geëxecuteerd hierarchische verhouding verzettermijn

betoog / (werkw.) betogen Fr.: l'argumentation : advocatuur - het verhaal dat een advocaat mondeling of schriftelijk houdt. Zie ook: nadere verklaring pleidooi / pleiten nadere verklaring betoging / betogen nadere verklaring requisitoir

betwisting / betwisten / betwist Fr.: la contestation / disputer / dispute : rechtswetenschap - ontkennen, bestrijden. Zie ook: hierarchische verhouding weerlegbaar / weerleggen nadere verklaring quod non

betwisting van afstamming (vaderschap of moederschap) Fr.: la contestation de filiation (paternité ou maternité) : personen- en familierecht - procedure tot betwisting van de afstamming langs vaders- of moederszijde die tot stand is gekomen op basis van het wettelijk vermoeden van vader- of moederschap Art. 312 B.W. en 318 B.W. - Zie ook: nadere verklaring afstamming nadere verklaring vermoeden van moederschap/vaderschap

bevek Fr.: sicav : financieel recht - afkorting voor beleggingsvennootschap met veranderlijk kapitaal; beleggingsinstelling in de vorm van een vennootschap en waarvan het kapitaal voortdurend en zonder wijziging van de statuten verhoogd of verlaagd kan worden. Zie: art 105 ev. wet van 4 december 1990 op de financiële transacties en de financiële markten. Zie ook: nadere verklaring bevak

bevel gijzeling : Nederlands recht - opdracht die een Nederlandse rechter kan geven om een getuige die weigert een verklaring af te leggen (tijdelijk) op te sluiten. Deze mogelijkheid bestaat niet naar Belgisch recht, de Belgische rechter kan enkel een boete opleggen. Zie ook: hierarchische verhouding gijzeling / gijzelen / gegijzeld hierarchische verhouding lijfsdwang

bevel tot betaling Fr.: commandement : verbintenissen - een aanmaning die bij deurwaardersexploot wordt gegeven aan een schuldenaar waarin deze een laatste maal wordt opgeroepen om een schuld te betalen. Alvorens men kan overgaan tot beslag moet een ~ betekend zijn aan de schuldenaar. Art. 1499 Ger.W.

bevel tot medebrenging Fr.: mandat d'amener : strafprocesrecht - opdracht van de onderzoeksrechter om een verdachte of een getuige die niet spontaan wil verschijnen, met dwang voor zich te laten brengen voor ondervraging. Art. 3 wet voorlopige hechtenis

bevel tot verschijning Fr.: ordonnance de comparution : strafprocesrecht - een rechter in een strafzaak kan wensen dat een partij (beklaagde, maar ook burgerlijke partij of burgerlijk aansprakelijke partij) persoonlijk verschijnt. In dat geval kan de rechtbank een ~ uitvaardigen. Art. 185, 3 Sv.

bevestiging van nietige rechtshandeling Fr.: confirmation : verbintenissen - partijen hebben de mogelijkheid om rechtshandelingen die relatief nietig zijn te bevestigen zodat deze wel uitwerking zullen hebben. Art. 1338 B.W. - Zie ook: nadere verklaring relatieve nietigheid

bevoegdheid Fr.: compétence : vermogensrecht - het kunnen en mogen uitoefenen van bepaalde taken of beroepen. Bijv. de rechterlijke ~ om over een geschil te oordelen. Van misbruik van ~ is o.a. sprake als ze voor een ander doel wordt uitgeoefend dan waarvoor zij is verleend. Zie ook: onderdeel rechtsbevoegdheid onderdeel discretionaire bevoegdheid / freies Ermessen

bevoegdheidsbeding Fr.: clause de compétence : gerechtelijk recht - beding in een overeenkomst waarbij partijen bepalen dat geschillen over de overeenkomst voorgelegd worden aan een bepaalde rechtbank, bijv. de rechtbank van eerste aanleg van het arrondissement waar de verkoper gevestigd is,

bevoegdheidsdelegatie / delegeren van bevoegdheid Fr.: la délégation de compétence / déléguer de compétence : staatsrecht - het overdragen van een bevoegdheid door een hoger overheidsorgaan aan een lager overheidsorgaan. Zie ook: nadere verklaring overheidsorgaan

bevolkingsregister Fr.: registre de population : bestuursrecht - door de gemeente gehouden register waarin alle Belgen en vreemdelingen die toegelaten zijn om in België te verblijven en die in die gemeente hun hoofdverblijfplaats hebben, ingeschreven worden Art. 1 wet van 19 juli 1991 - Zie ook: hierarchische verhouding rijksregister der natuurlijke personen onderdeel domicilie

bevoorrechte schuldeiser / bevoorrechte schuldeisers Fr.: créancier privilégié : insolventierecht - schuldeiser van wie de vordering een bij de wet geregelde voorrang heeft.

bevoorrechte schuldeisers Fr.: les créanciers privilégiés : beslagrecht - schuldeisers die bij een samenloop van schuldeisers voor de gewone schuldeisers worden uitbetaald. Zie ook: tegenstelling chirografaire schuldeisers

bevriezing / bevriezen / bevroren Fr.: bloquer : rechtswetenschap - in zijn huidige toestand behouden; stilzetten, niet verder laten oplopen. Bijv. gelet op de economische crisis pleit de regering bij de vakbonden voor ~ van de lonen. Zie ook: nadere verklaring conservatoir beslag

bevrijdende verjaring Fr.: prescription extinctive : verbintenissenrecht - het tenietgaan van verbintenissen of rechten door het verloop van een zekere tijd Art. 2219 B.W. en 2262 B.W. - Zie ook: tegenstelling verkrijgende verjaring hierarchische verhouding verjaring tegenstelling stuiting nadere verklaring rechtsvordering

bevrijdingsbeding : - aansprakelijkheidsbeding waarbij een contractspartij bedingt dat hij door zijn contractuele tegenpartij niet aansprakelijk zal kunnen worden gesteld voor contractuele tekortkomingen waarvoor hij anders wel aansprakelijk zou zijn.

bewarend beslag Fr.: saisie conservatoire : beslagrecht - het ten bewarende titel in beslag nemen van bepaalde goederen. De schuldenaar zal hierdoor niet meer over deze goederen kunnen beschikken. De eerste doelstelling van dergelijk beslag is niet de goederen te laten verkopen, doch ervoor te zorgen dat de goederen in het vermogen van de schuldenaar aanwezig zullen blijven;
de beperking, ten voordele van de beslaglegger, van de beschikkingsbevoegdheid van de beslagen schuldenaar over diens beslagen goederen. Art. 1413-1460 Ger. W. - Zie ook: tegenstelling uitvoerend beslag onderdeel beslag nadere verklaring beslag onder derden

bewarend beslag / bezwarend beslag Fr.: saisie conservatoire : beslagrecht - de beperking, ten voordele van de beslaglegger, van de beschikkingsbevoegdheid van de beslagen schuldenaar over diens beslagen goederen. Art. 1413 Ger. W. - Zie ook: nadere verklaring conservatoir beslag tegenstelling uitvoerend beslag

bewijs door vermoedens : - bewijsmiddel dat voortvloeit uit een redenering: uit hetgeen vaststaat, leidt men logischerwijze af wat moet worden bewezen (W. VAN GERVEN en S. COVEMAEKER, Verbintenissenrecht, Leuven, Acco, 2002, 433) Zie ook: nadere verklaring feitelijke vermoedens nadere verklaring wettelijke vermoedens

bewijskracht Fr.: la force probante : bewijsrecht - de mate waarin een bewijsmiddel iets kan bewijzen.

bewijslast Fr.: la charge de la preuve : burgerlijk procesrecht - verplichting om stellingen te bewijzen. De ~ rust in beginsel bij diegene die zich op de rechtsgevolgen van zijn ten processe aangevoerde stellingen beroept. Zie ook: nadere verklaring bewijsmiddelen

bewijsmiddelen Fr.: les moyens de preuve : burgerlijk procesrecht - middelen waarmee een partij de aangesproken rechter tracht te overtuigen van het door hem aangebracht geheel van rechtsfeiten en/of rechtshandelingen tot staving van een vordering of verweer.

bewijsmiddelen in strafzaken Fr.: moyens de preuve en matière penal : strafprocesrecht - middelen die de procureur des Konings heeft om de rechter ervan te overtuigen dat een verdachte schuldig is. Bijv. verklaringen van de verdachte (een bekentenis), getuigen, deskundigen en politiemensen. Zie ook: nadere verklaring bewijsbeslissing nadere verklaring overtuigend bewijs nadere verklaring wettig bewijs

bewijsplicht Fr.: obligation de preuve : burgerlijk procesrecht - de regel dat degene die iets stelt, dat moet bewijzen of onderbouwen: "Iedere partij moet het bewijs leveren van de feiten die zij aanvoert." Art. 870 Ger Wb - Zie ook: hierarchische verhouding wie stelt bewijst

bewijsrecht Fr.: droit de preuve : burgerlijk procesrecht - rechtsgebied dat de regels bevat over de wijze waarop in gerechtelijke procedures een bewijs kan worden geleverd en over de toelaatbaarheid en waardering van dat bewijs. Zie ook: nadere verklaring bewijsaanbod / bewijs aanbieden / bewijs aangeboden nadere verklaring bewijsmiddelen hierarchische verhouding beslagrecht

bewijsstukken Fr.: les pièces justificatives : bewijsrecht - meestal schriftelijke bescheiden (brieven, documenten, aktes etc.) die tot bewijs strekken.

bewijsverweer : strafrecht - een verweer inhoudende dat het aan deze verdachte tenlastegelegde feit niet kan worden bewezen. Zie ook: tegenstelling strafmaatverweer

bezetting ter bede Fr.: occupation précaire : zakenrecht - het gratis of vrijwel gratis ter beschikking hebben van een onroerend goed, waaraan op elk moment een einde kan worden gemaakt.

bezetting ter bede / precair bezit Fr.: occupation précaire : verbintenissenrecht - De faculteit die aan iemand wordt verleend tot wederopzegging en dit bij contract of bij eenzijdige rechtshandeling. Zie ook: nadere verklaring bruiklening / in bruikleen geven / in bruikleen gegeven nadere verklaring huur en verhuur nadere verklaring detentie

bezit / bezitten / bezat Fr.: possession : vermogensrecht - het houden of het genieten van een zaak die wij in onze macht hebben of van een recht dat wij uitoefenen, hetzij in persoon, hetzij door een ander die in onze naam de zaak in zijn macht heeft of het recht uitoefent. Art. 2228 B.W. - Zie ook: hierarchische verhouding eigendom nadere verklaring revindicatie / revindiceren

bezit van staat Fr.: possession d'état : familierecht - toestand waarbij men zich met betrekking tot een onderdeel van zijn staat (afstamming, nationaliteit) gedraagt alsof men deze staat heeft en dit door anderen ook zo wordt aanvaard. Indien A zich gedraagt als kind van X en deze laatste ook in het rechtsverkeer optreedt als vader van A, dan kan men spreken van bezit van staat. Art. 318, 3 B.W. en 320, al. 1 B.W.

bezitloos pandrecht Fr.: gage sans dépossession : pand- en hypotheekrecht - zekerheidstelling waarbij de verpande zaak in de feitelijke macht van de pandgever blijft. Zie ook: nadere verklaring pand nadere verklaring vuistpand nadere verklaring bezit / bezitten / bezat

bezitter te goeder trouw Fr.: le possesseur de bonne foi : vermogensrecht - persoon die zich als rechthebbende op een zaak beschouwt en zich ook redelijkerwijze als zodanig mocht beschouwen. Zie ook: nadere verklaring bezit / bezitten / bezat tegenstelling heling / heler nadere verklaring aanvullende en derogerende werking van goede trouw hierarchische verhouding eigenaar / eigenaresse

bezoekrecht Fr.: droit de visite : familierecht - Niet meer gebruikte term die duidt op het recht van de ouder die niet het hoederecht heeft, op contact te onderhouden met zijn kind. Zie ook: tegenstelling hoederecht nadere verklaring recht op persoonlijk contact nadere verklaring omgangsrecht

bezwaar Fr.: l'objection : fiscaal recht - rechtshandeling waarbij een belastingplichtige bij de directeur van de belastingen schriftelijk aangeeft dat hij niet akkoord gaat met de belastingaanslag die hij van de belastingdiensten ontvangen heeft, Art. 366 WIB 1992 en 1 wet van 15 maart 1999 - Zie ook: nadere verklaring administratief beroep nadere verklaring administratie bezwaar nadere verklaring bezwaar

bezwaarde goederen / bezwaarde eigendom Fr.: les marchandises accablantes / la propriété accablante : fiscaal recht - goederen of eigendom waarop een of meerdere beperkte zekerheidsrechten rusten. Bijv. pand of hypotheek. Zie ook: nadere verklaring beperkte zekerheidsrechten nadere verklaring toekomstige goederen

bezwaarschrift Fr.: la réclamation : fiscaal recht - geschrift waarmee een bezwaarprocedure wordt ingeleid, met name in fiscale zaken waarbij de belastingplichtige bezwaar aantekent tegen de belastingaanslag die hij van de belastingdiensten ontvangen heeft Art. 366 WIB 1992 en 1 wet van 15 maart 1999 - Zie ook: nadere verklaring beroepschrift / (mv.) beroepschriften nadere verklaring administratief beroep nadere verklaring administratief bezwaar

bezwaartermijn Fr.: le délai d'objection : bestuursprocesrecht - termijn waarbinnen bezwaar aangetekend moet worden Zie ook: nadere verklaring bezwaar

bicameraal Fr.: bicaméral : staatsrecht - vallend onder de bevoegdheid van de beide kamers van het federale parlement, m.n. de Kamer van Volksvertegenwoordigers en de Senaat. Als een bevoegdheid ~ is, wil dat zeggen dat een wetsvoorstel of wetsontwerp dat hierop betrekking heeft door beide wetgevende kamers verplicht moet worden behandeld. Art. 74 G.W. en 77 G.W. - Zie ook: nadere verklaring Kamer van Volksvertegenwoordigers nadere verklaring Senaat nadere verklaring evocatierecht

bij staken / staaksgewijs Fr.: par souche : erfrecht - in alle gevallen waarin plaatsvervulling toegelaten is, geschiedt de verdeling ~. Bijv. indien de broer van een erflater vooroverleden is, komen de kinderen van de broer op in zijn plaats en graad (plaatsvervulling). Zij hebben dan ieder recht op een gelijk deel in het erfdeel dat eigenlijk voor hun vader bestemd was. Art. 743 B.W.

bijzondere machten Fr.: pouvoirs spéciaux : staatsrecht - het verlenen aan de Koning van een ruime bevoegdheid, o.m. om bestaande wetgeving te wijzigen, te vervangen of op te heffen in aangelegenheden die door een wet aangegeven zijn (meestal sociaal-economische aangelegenheden). De ~ worden vaak toegekend in een opdrachtwet. Art. 105 G.W. - Zie ook: hierarchische verhouding opdrachtwet

bijzondere rol Fr.: rôle particulier : burgerlijk procesrecht - register van rechtsvorderingen op verzoekschrift en vorderingen in kort geding bij de griffie van de rechtbank. Art. 712 Ger.W. - Zie ook: nadere verklaring algemene rol hierarchische verhouding rol

bijzondere wetgeving Fr.: législation particulière : staatsrecht - andere wetten dan bijv. het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Koophandel, het Strafwetboek; wetten die specifiek op één domein betrekking hebben en geen algemene rechtsbeginselen bevatten.

bilateraal verdrag Fr.: traité bilatéral : internationaal publiekrecht - overeenkomst die tussen twee staten is gesloten. Zie ook: nadere verklaring multilateraal onderdeel pacta sunt servanda tegenstelling unilateraal / unilaterale overeenkomst

billijkheid Fr.: équité : verbintenissenrecht - redelijkheid. Bijv. de eisen van redelijkheid en ~ omvatten ongeschreven recht dat (mede) de verhouding tussen partijen bij een overeenkomst regelt. Art. 1135 B.W. - Zie ook: nadere verklaring derogerende werking van de goede trouwe nadere verklaring aanvullende werking van goede trouw

bilocatieregeling Fr.: hébergement alterné de l'enfant : familierecht - regeling waarbij het kind waarvan de ouders gescheiden leven, ongeveer de helft van de tijd doorbrengt bij elk der ouders. Zie ook: nadere verklaring co-ouderschap hierarchische verhouding ouderlijk gezag

bindend advies : verbintenissenrecht - in een beginselakkoord kan worden afgesproken dat bepaalde details zullen worden uitgewerkt door een aangewezen derde. Het advies van deze laatste wordt bindend advies genoemd wanneer de partijen hierdoor gebonden zijn. De correcte juridische term is 'bindende derdenbeslissing'. Zie ook: nadere verklaring bindende derdenbeslissing

bindende derdenbeslissing Fr.: tierce décision obligatoire : verbintenissenrecht - indien de partijen de beslissing van een bepaald element uit hun rechtsverhouding voorleggen aan een derde en deze beslissing als bindend erkennen, spreekt men van een ~. Bijv. A veroorzaakte schade aan B. A en B raken het niet eens over de omvang van de schade en sluiten een overeenkomst waarbij de bepaling van de omvang van de schade wordt overgelaten aan C. Indien diens beslissing niet enkel adviserend is maar door de partijen als definitief zal worden beschouwd, dan is dit een ~. Zie ook: onderdeel derdenbeslissing tegenstelling arbitrage tegenstelling expertise

binnenlandse adoptie Fr.: adoption interne : familierecht - een adoptie die niet de overbrenging van een kind van een land naar een ander veronderstelt. Zie: art. 3 Decr.Vl.R. 30 april 2004 tot regeling van de binnenlandse en interlandelijke adoptie van kinderen. Art. 360.2 B.W. - Zie ook: tegenstelling interlandelijke adoptie hierarchische verhouding adoptie

bloedverwanten Fr.: les parents : familierecht - personen die juridisch van elkaar afstammen. Dit kan in rechte opgaande of rechte nederdalende lijn zijn, of in zijlijn. De afstand in bloedverwantschap wordt uitgedrukt in graden. Art. 735-738 B.W. - Zie ook: nadere verklaring afstamming / afstammen / afgestamd

blote eigendom / (oneig.) naakte eigendom Fr.: nue-propriété : zakenrecht - het loutere eigendomsrecht van een goed, terwijl het genot van dat goed aan een ander toekomt doordat het goed belast is met een vruchtgebruik. Een blote eigenaar is eigenaar van een zaak waarop vruchtgebruik rust; hij wordt bijvoorbeeld slechts ten volle eigenaar als het vruchtgebruik dat op zijn eigendom rust, eindigt. Art. 578 B.W. - Zie ook: hierarchische verhouding eigendom nadere verklaring vruchtgebruik tegenstelling volle eigendom

bodemerij Fr.: contrat à la grosse / prêt à la grosse : zeerecht - een lening op ~ is lening die de kapitein van een schip of een rederij aangaat na een ongeval op zee en die het mogelijk maakt dat het schip zijn tocht kan voortzetten en waarbij bedongen wordt dat de lening niet terugbetaald zal worden als de lading van het schip toch geheel verloren gaat. Art. 179 Zeewet - Zie ook: nadere verklaring abandonnement nadere verklaring zeeverzekering

bodemprocedure Fr.: la procédure normale : burgerlijk procesrecht - uitgebreide procedure bij de rechtbank die tot een definitief oordeel leidt, in tegenstelling tot het kort geding. Zie ook: nadere verklaring gerechtelijke procedure tegenstelling kort geding nadere verklaring ontbindingsprocedure

bodemsanering / bodem saneren / bodem gesaneerd Fr.: assainissement du sol : milieurecht - schoonmaken van verontreinigde bodem. Zie: art 2 Decr.Vl.R. 22 februari 1995 betreffende de bodemsanering. Zie ook: nadere verklaring bodemverontreiniging

boedel Fr.: masse : vermogensrecht - 1. het gehele vermogen (bijv. nalatenschap);
2. het geheel van goederen van een schuldenaar dat onder het bewind van een bewindvoerder is geplaatst, bijv. bij een faillissement Art. 16 Faill.W. - Zie ook: onderdeel boedelkrediet onderdeel boedelschulden

boedel (oneig.) : zakenrecht - alle roerende zaken die zich in een (woon)ruimte bevinden, synoniem voor 'inboedel'.

boedelafstand Fr.: cession de biens : verbintenissenrecht - wanneer een schuldenaar zijn schulden niet kan betalen, kan hij al zijn goederen aan zijn schuldeisers overlaten. De schuldenaar blijft in dat geval wel eigenaar van deze goederen Art. 1265 B.W.

boedelbeschrijving Fr.: inventaire des biens : erfrecht - inventaris van de goederen die deel uitmaken van een nalatenschap, onverdeeldheid of gemeenschap.

boedelschulden Fr.: dette de la masse : faillissementsrecht - schulden die het gevolg zij van het handelen (óf juist het nalaten hiervan) van de bewindvoerder/curator. Deze dienen te worden betaald voordat enige betaling kan volgen aan andere crediteuren.

boekjaar Fr.: l'exercice comptable : ondernemingsrecht - periode van twaalf maanden waarop telkens de boekhouding, het fiscaal jaarverslag en de winst- en verliesrekening van een onderneming betrekking heeft. Het ~ valt meestal samen met het kalenderjaar.

boetevervangende gevangenisstraf Fr.: réclusion remplacent l'amende : strafrecht - de rechter is verplicht telkens hij een geldboete oplegt, een ~ uit te spreken, waarvan het minimum en maximum in de wet is bepaald (6 maand, 3 maand of 3 dagen, al naargelang het een misdaad, een wanbedrijf of een overtreding betreft). De veroordeelde heeft geen keuze tussen het betalen van de boete en het uitzitten van de straf: het is slechts voor zover hij de boete niet betaalt dat zal worden overgegaan tot de uitvoering van de ~. Art. 40 Sw. - Zie ook: onderdeel voorwaardelijke veroordeling / voorwaardelijke straf nadere verklaring gevangenisstraf

bonus pater familias Fr.: bon père de famille : verbintenissenrecht - Latijn: een goede huisvader. Zoals een ~ wil zeggen dat men zich in een bepaalde situatie gedraagt zoals een normaal, voorzichtig iemand zou doen. ~ vormt het criterium om te bepalen of iemand als dan niet zijn zorgvuldigheidsplicht heeft geschonden, waardoor eventueel zijn aansprakelijkheid in het gedrang kan komen. Zie ook: nadere verklaring zorgvuldigheidsplicht