Typ hierboven uw zoekterm (Belgisch recht) of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

euthanasie Fr.: l'euthanasie : strafrecht - het opzettelijk beëindigen van het leven van een ander, op diens uitdrukkelijk en ernstig verlangen. ~ is strafbaar, tenzij begaan door een arts die voldoet aan de door de wet opgelegde vereisten. D.w.z. indien:
- de patiënt een meerderjarige of een ontvoogde minderjarige is die handelingsbekwaam en bewust is op het ogenblik van zijn verzoek;
- het verzoek vrijwillig, overwogen en herhaald is, en niet tot stand gekomen is als gevolg van enige externe druk;
- de patiënt zich in een medisch uitzichtloze toestand bevindt van aanhoudend en ondraaglijk fysiek of psychisch lijden dat niet gelenigd kan worden, en dat het gevolg is van een ernstige en ongeneeslijke, door ongeval of ziekte veroorzaakte aandoening
en hij de in de euthanasiewet (wet 28 mei 2002) voorgeschreven voorwaarden en procedures heeft nageleefd. Art. 1 euthanasiewet - Zie ook: niet gelijk aan abortus / aborteren / geaborteerd

eveniente conditione : - De gevolgen van verbintenissen onder voorwaarden worden onderverdeeld in drie categorieën (deficiente conditione, eveniente conditione, pendente conditione) . De categorie gevolgen eveniente conditione verwijst naar het geval wanneer de voorwaarde vervuld wordt. Art. artikelen 1179 en 1183 B.W. Burgerlijk Wetboek - Zie ook: v pendente conditione dificiente conditione

evenredigheidsbeginsel Fr.: principe de proportionnalité : Europees recht - optreden van de Gemeenschap mag niet verder gaan dan wat nodig is om de doelstellingen van het Verdrag te verwezenlijken. en 1 Protocol bij Verdrag van Amsterdam

evenredigheidsbeginsel / proportionaliteitsbeginsel Fr.: principe de proportionnalité : strafrecht - beginsel dat de gebezigde middelen in een redelijke verhouding moeten staan tot het beoogde doel.Bv. de opgelegde straf moet in verhouding staan tot de schuld; beginsel dat zegt dat bij wettige zelfverdediging de gevoerde verdediging in verhouding moet staan tot de bedreiging waartegen men zich verdedigt. Art. 159 G.W. en 8 tot 11 EVRM - Zie ook: nadere verklaring noodweer / wettige verdediging

Everberg-wet Fr.: loi-Everberg : jeugdrecht - Wet van 1 maart 2002 waarbij het 'Centrum betreffende de voorlopige plaatsing van minderjarigen die een als misdrijf omschreven feit hebben gepleegd' werd opgericht. Deze wet is zeer omstreden omwille van de context waarbinnen deze tot stand kwam (retoriek van oncontroleerbare jeugddelinquentie) en om wille van de inhoud van deze wet (zou een tijdelijke wet zijn en enkel gericht op jongens). Zie: Wet 1 maart 2002 betreffende de voorlopige plaatsing van minderjarigen die een als misdrijf omschreven feit hebben gepleegd. Zie ook: nadere verklaring M.O.F. / als misdrijf omschreven feit

evocatierecht Fr.: le droit d'évocation : staatsrecht - recht van de Senaat om een wetsontwerp dat door de Kamer werd aangenomen en niet verplicht door de Senaat moet worden behandeld, toch te behandelen en eventueel te wijzigen. Het ~ wordt uitgeoefend op verzoek van 15 leden van de Senaat. Art. 78 G.W. - Zie ook: nadere verklaring Kamer van Volksvertegenwoordigers

EVRM : - afkorting voor het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden Art. 1 evrm

ex aequo et bono : verbintenissenrecht - Latijn: toewijzing naar billijkheid. Bijv. waneer er geen objectieve maatstaven zijn om het bedrag van een schadevergoeding te bepalen, wordt de schadevergoeding door de rechter zelf ~, naar billijkheid bepaald. Zie ook: nadere verklaring immateriële schade

ex ante : rechtswetenschap - Latijn: met terugwerkende kracht.

ex nunc : rechtswetenschap - Latijn: vanaf heden, zonder terugwerkende kracht. Zie ook: tegenstelling ex tunc

ex officio : rechtswetenschap - Latijn: ambtshalve

ex tunc : rechtswetenschap - Latijn: vanaf toen, wel met terugwerkende kracht. Zie ook: tegenstelling ex nunc

exceptie Fr.: l'exception : burgerlijk procesrecht - verweermiddel Zie ook: nadere verklaring exceptio non adimpleti contractus

exceptie van litispendentie Fr.: l'exception de litispendance : rechtswetenschap - verweer dat het geschil reeds bij een andere rechter aanhangig is.

exceptie van niet nakoming : - het recht van een contractspartij om zijn eigen contractuele verplichtingen op te schorten ingeval een contractuele wanprestatie van zijn tegenpartij Zie ook: nadere verklaring exceptio non adimpleti contractus

exceptie van onwettigheid Fr.: l'exception d'illégalité : staatsrecht - het aanvoeren voor de rechter dat de rechter een besluit van een administratieve overheid buiten beschouwing moet laten omdat het in strijd is met een hogere rechtsnorm. Art. 159 G.W. - Zie ook: hierarchische verhouding legaliteitsbeginsel nadere verklaring wettigheidstoetsing

exceptio non adimpleti contractus (enac) : contractenrecht - Latijn: bij wederkerige overeenkomsten mag de ene partij de uitvoering van zijn verplichting uitstellen zolang de andere partij zijn verplichting niet nakomt. Bijv. de betalingsverplichting opschorten totdat de gekochte tafel is geleverd. Zie ook: onderdeel opschortingsrecht nadere verklaring onzekerheidsexceptie nadere verklaring wederkerige overeenkomst

executieverkoop : zakenrecht - verkoop door veiling van het onderpand (het huis) als de eigenaar/schuldenaar niet aan zijn afbetalingsverplichtingen voldoet. Soms mag de geldverstrekker het hoogste bod weigeren als hij twijfelt aan de kredietwaardigheid van de hoogste bieder. De opbrengst bij een normale 'onderhandse' verkoop is meestal hoger dan die op een veiling. Voor onderhandse verkoop is in geval van executie echter toestemming van de rechter vereist. Zie ook: tegenstelling onderhandse verkoop / onderhandse verkoping

executoriaal beslag / uitvoerend beslag Fr.: la saisie exécutoire : executierecht - het geheel van de door de wet voorgeschreven handelingen die het de schuldeiser mogelijk moeten maken, krachtens een uitvoerbare titel, de goederen van zijn schuldenaar te gelde te maken ter voldoening van een vaststaande, zekere en opeisbare schuldvordering. Art. 1494 Ger. W. - Zie ook: nadere verklaring conservatoir beslag nadere verklaring executie nadere verklaring gerechtsdeurwaarder

executoriale titel Fr.: titre exécutoire : gerechtelijk recht - akte (bijv. vonnis of notariële akte) die vatbaar is voor een gedwongen tenuitvoerlegging Art. 1386 e.v. Ger. W. - Zie ook: nadere verklaring uitvoerbaarheid bij voorraad / voorlopige tenuitvoerlegging nadere verklaring tenuitvoerlegging / executie

exequator / exequatur Fr.: l'exequatur : burgerlijk procesrecht - verlof tot tenuitvoerlegging; toelating van de rechter om een buitenlandse of een arbitrale beslissing in België met dwang ten uitvoer te leggen.

exequaturprocedure Fr.: la procédure d'exéquatur : executierecht - procedure waarbij een beslissing van een buitenlandse rechter wordt overgenomen, zodat deze beslissing ten uitvoer kan worden gelegd. Zie ook: nadere verklaring exequator / exequatur nadere verklaring vreemde rechters nadere verklaring tenuitvoerlegging, executie nadere verklaring EEG-executieverdrag (EEX)

exoneratie Fr.: l'exonération : verbintenissenrecht - bevrijding van een wettelijke verplichting tot schadevergoeding. Exoneratieclausules zijn vaak in algemene voorwaarden opgenomen. Zie ook: nadere verklaring garanties nadere verklaring aansprakelijkheid nadere verklaring algemene voorwaarden / uniforme voorwaarden

exoneratieclausule / exoneratiebeding / bevrijdingsbeding Fr.: exoneratieclausule / exoneratiebeding / la condition de libération : aansprakelijkheidsrecht - passage in een contract waarin aansprakelijkheden worden afgeweerd of beperkt. Zie ook: nadere verklaring aansprakelijkheid nadere verklaring beding / stipulatio / contractuele bedingen / contractuele clausules

expediteur Fr.: l'expéditeur : vervoersrecht - persoon die zich bezighoudt met vervoer van goederen over land- en waterwegen. Zie ook: nadere verklaring expeditie nadere verklaring vervoerder

expeditie Fr.: l'expédition : bewijsrecht - authentiek afschrift van een vonnis zonder executoriale kracht, dat strekt tot bewijs in andere procedures. Zie ook: v onderhandse akte nadere verklaring exploot / exploit / (mv) exploten niet gelijk aan grosse / (mv.) grossen

expeditieovereenkomst Fr.: contrat d'expédition : vervoersrecht - overeenkomst tot het doen vervoeren van goederen;
De expediteur verbindt zich tegenover een opdrachtgever om voor hem met een vervoerder vervoersovereenkomsten te sluiten van door de opdrachtgever ter beschikking te stellen zaken. Zie ook: nadere verklaring vertegenwoordiging nadere verklaring agentuurovereenkomst

exploitatie / exploiteren / geëxploiteerd Fr.: l'exploitation / exploiter / exploité : auteursrecht - ontginnen, uitbaten.

exploot / exploit / (mv.) exploten Fr.: l'exploit / les exploits : burgerlijk procesrecht - aan vormvoorschriften gebonden geschrift waarin de deurwaarder een vordering aanzegt en dat aan een persoon wordt betekend. Bijv. het exploot van de dagvaarding wordt aan gedaagde betekend. Zie ook: nadere verklaring betekening nadere verklaring dagvaarding / (mv.) dagvaardingen

expres Fr.: exprès : rechtswetenschap - met opzet. Zie ook: nadere verklaring opzet nadere verklaring voorwaardelijk opzet

extensief uitleggen / extensieve interpretatie Fr.: interpréter extensivement / l'interprétation extensive : rechtsfilosofie - ruim, opgerekt uitleggen of interpreteren. Bijv. ~ van een wet, waardoor meer handelingen onder die wet vallen, dan oorspronkelijk door de wetgever bedoeld. Zie ook: tegenstelling restrictief uitleggen / restrictieve interpretatie

extrapolaties Fr.: les extrapolations : rechtswetenschap - op basis van veronderstelde continuïteit of verwachte overeenkomst, projecteren op, toepassen op. (Van Dale)

faciliteiten / taalfaciliteiten Fr.: les facilités liquistiques : staatsrecht - stelsel dat de inwoners van gemeenten met een speciale taalregeling, zoals bepaalde gemeenten rond Brussel en op de taalgrens, het recht geeft om in hun contacten met de overheid een andere taal te gebruiken dan die van het taalgebied waarin de gemeente zich bevindt en in die taal ook antwoord van de overheid te krijgen. Bijv. in de gemeente Voeren gelden ~ voor de Franstaligen die het Frans mogen gebruiken in hun contact met de Nederlandstalige gemeentelijke overheid; in de gemeente Komen gelden ~ voor de Nederlandstaligen Art. 7-8 en 23-31 Taalwet bestuurszaken en 129 G.W. - Zie ook: nadere verklaring taalgebied nadere verklaring randgemeente nadere verklaring taalgrens

faciliteitengemeente Fr.: la commune à facilité : staatsrecht - gemeente die behoort tot het Nederlandse taalgebied maar waar Franstalige die daar resideren de mogelijkheid hebben zich in hun eigen taal tegenover het bestuur uit te drukken. Bijv. Linkebeek, Sint-Genesius-Rode.

factoring : handelsrecht - Engels: vertegenwoordiging. Techniek waarbij een onderneming (leverancier) op grond van een met een gespecialiseerde instelling (factor) gesloten overeenkomst, haar vordering overdraagt aan de factor en, tegen betaling van een vergoeding, het genot heeft van een aantal diensten (financiering, insolventiedekking, beheer van debiteur en particulieren). Zie ook: v schuldenaren / debiteuren

factuur / (oneigen.) faktuur / (mv.) facturen Fr.: la facture / (pl.) les factures : incasso - schriftelijke rekening of nota voor de geleverde zaken of verrichte diensten.

failliet Fr.: en faillite : faillissementsrecht - natuurlijke- of rechtspersoon die niet meer in staat is om zijn schulden te betalen en door de rechtbank bankroet is verklaard. De ~ verliest de beschikkingsbevoegdheid en de controle over zijn bezittingen. Deze komen te liggen bij de curator.

failliet / failleren / gefailleerd Fr.: en faillite / faire faillite / en faillite : faillissementsrecht - door de rechter bankroet verklaard worden. Zie ook: nadere verklaring failliet

faillissement Fr.: la faillite : faillissementsrecht - toestand waarin de schuldenaar is opgehouden te betalen. Het ~ wordt formeel door de rechtbank verklaard en heeft tot doel de bezittingen van de schuldenaar te liquideren en de opbrengst daarvan onder zijn crediteuren te verdelen, overeenkomstig de in de wet geregelde rangorde. Een schuldenaar kan failliet worden verklaard op eigen verzoek of op verzoek van ´én van zijn schuldeisers. Zie ook: tegenstelling schuldsanering

faillissementspauliana Fr.: action paulienne en cas de faillite : faillissementsrecht - onverplichte rechtshandeling die de schuldenaar kort voor zijn faillissement heeft verricht en waardoor de schuldeisers worden benadeeld. Zie ook: nadere verklaring curator / (mv.) curatoren nadere verklaring schuldsanering

faillissementsrecht Fr.: droit de la faillite : ondernemingsrecht - vakgebied dat de regels omvat betreffende faillissementen, d.i. de gerechtelijke sanering van ondernemingen of uitwinningprocedures, o.m. de rechtspositie van de failliet, curator, bestuurders en schuldeisers Art. 1 Faill.W. - Zie ook: nadere verklaring boedel nadere verklaring insolventie nadere verklaring curator / (mv.) curatoren nadere verklaring staking van betaling

faillissementsrekest Fr.: la requête de mise en faillite : faillissementsrecht - gerechtelijk stuk waarin een schuldeiser namens meerdere schuldeisers stelt dat de schuldenaar in een toestand verkeert dat hij is opgehouden te betalen en daarom failliet moet worden verklaard. Zie ook: hierarchische verhouding faillissementszitting nadere verklaring aanvraag faillissement nadere verklaring curator / (mv.) curatoren

faillissementszitting Fr.: audience de faillite : faillissementsrecht - terterechtzitting waarin de rechtbank mondeling en in het openbaar het faillissementsrekest of de aangifte tot faillietverklaring behandelt en het faillissement uitspreekt. Zie ook: nadere verklaring faillissementsrekest nadere verklaring aanvraag faillissement hierarchische verhouding algemeen beslag

fair trial : mensenrechten - Engels: beginsel, vastgelegd in internationale verdragen, dat personen die een straf riskeren, recht hebben op een eerlijk proces. De verdachte heeft recht op een ~, d.w.z. dat zijn rechten, bijv. om aanwezig te zijn op de zitting, worden gerespecteerd. Art. 6 EVRM - Zie ook: onderdeel Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM)

familierecht Fr.: droit de la famille : personen- en familierecht - rechtsgebied binnen het burgerlijk recht dat de regels omvat betreffende de privaatrechtelijke verhoudingen tussen personen, zoals huwelijk, geregistreerd partnerschap, echtscheiding, alimentatie, afstamming en adoptie. Zie ook: onderdeel echtscheidingsrecht onderdeel huwelijksvermogensrecht / huwelijksgoederenrecht onderdeel echtscheidingsbemiddeling / mediation

fatale termijn Fr.: le délai fatal : burgerlijk recht - uiterste tijdslimiet waarbinnen een feitelijke handeling of een rechtshandeling dient plaats te vinden. Bijv. de ~ voor werknemers om de nietigheid van een dienstverband in te roepen bedraagt zes maanden. Zie ook: nadere verklaring Algemene Termijnenwet (ATW)

favor testamenti : erfrecht - Latijn: de neiging om bij twijfel over de rechtsgeldigheid van een testament het testament toch geldig te verklaren om zo de wil van de erflater te respecteren; de neiging om een testament zo te interpreteren dat het uitgevoerd kan worden, of dat het overeenkomt met de vermoedelijke wil van de erflater. Zie ook: nadere verklaring uiterste wil / testament nadere verklaring erflater

Federale overheidsdienst Binnenlandse Zaken Fr.: Service Public Fédéral (SPF) Intérieur : vreemdelingenrecht - De ~ is onder meer verantwoordelijk voor het vreemdelingenbeleid van de Belgische federale overheid.

federale wet Fr.: la loi fédérale : staatsrecht - rechtsnorm door het federale parlement aangenomen en door de koning bekrachtigd. Zie ook: nadere verklaring parlement nadere verklaring wetsvoorstel

federatie Fr.: la fédération : staatsrecht - verbond van samenwerkende staten. Bijv. de Verenigde Staten.

fee : arbeidsrecht - Engels: honorarium (van een advocaat, arts enz.), vergoeding

feitelijke handeling Fr.: l'acte réel : vermogensrecht - daadwerkelijk doen of nalaten. Zie ook: nadere verklaring rechtshandeling

feitenmateriaal Fr.: l'ensemble des faits : rechtswetenschap - geheel van vaststaande en/of feitelijke gegevens die de basis vormen voor een juridisch standpunt. Bijv. de aansprakelijkheid van het ziekenhuis is gebaseerd op het volgend ~: (..) Zie ook: hierarchische verhouding legal opinion

feitenrechter Fr.: le juge du fait : staatsrecht - rechtbank die uitspraak doet over de grond van de zaak, in tegenstelling tot het Hof van Cassatie dat alleen de vormelijke aspecten van een uitspraak beoordeelt. Art. 663 Ger. W. en 1120 Ger. W. - Zie ook: tegenstelling Hof van Cassatie

feitenverslag Fr.: le rapport des faits : rechtswetenschap - overzicht van feitelijke gegevens, die bijv. in de loop van het onderzoek van de deskundige aan het licht zijn gekomen en waaruit hij bepaalde conclusies trekt of kan trekken.

feodaal Fr.: féodal : rechtsgeschiedenis - middeleeuws;
staatkundig begrip dat de bevolking afhankelijk is van een alles bezittende staat of elite.

fictie Fr.: la fiction : rechtswetenschap - wetstechnisch hulpmiddel, waardoor een feit of omstandigheid aanwezig wordt geacht.

fictieve massa Fr.: masse fictive : erfrecht - geheel van de goederen van de erflater op het ogenblik van zijn overlijden waaraan de schenkingen fictief worden toegevoegd. Art. 922 B.W.

fideïcommissaire substituties Fr.: les substitutions fideicommissaires : erfrecht - erfstelling over de hand. Zie ook: niet gelijk aan substituut

fiducia cum amico : rechtsgeschiedenis - Latijn: fiduciaire overdracht tot beheer. Romeinsrechtelijke rechtsfiguur waarbij de eigendom van een goed aan een "vriend" werd overgedragen, die de zaak evenwel diende terug te geven; bijv. bewaring of bruikleen. Deze overdracht was niet bedoeld om het goed definitief in het vermogen van die "vriend" te doen vallen. Zie ook: nadere verklaring fiducia cum creditore nadere verklaring fiduciaire eigendomsoverdracht hierarchische verhouding fiduciaire overdracht / fiduciaire cessie

fiducia cum creditore : rechtsgeschiedenis - Latijn: fiduciaire overdracht tot beheer. Romeinsrechtelijke rechtsfiguur waarbij een zaak aan de schuldeiser werd afgegeven tot zekerheid van diens vordering. Zie ook: nadere verklaring fiducia cum amico nadere verklaring fiduciaire eigendomsoverdracht hierarchische verhouding fiduciaire overdracht / fiduciaire cessie

fiduciaire eigendomsoverdracht Fr.: le transfert de propriété à titre fiduciaire : rechtsgeschiedenis - afgifte van een zaak aan de schuldeiser tot zekerheid van diens vordering. Indien het de bedoeling is dat na voldoening de zaak aan de schuldenaar wordt teruggegeven, is de ~ geen geldige overdrachtstitel. Zie ook: nadere verklaring pand nadere verklaring onderpand

fiduciaire overdracht / fiduciaire cessie Fr.: la cession à titre fiduciaire : handelsrecht - overdracht van goederen aan een vertrouwensman (fiduciarius). Er is een ~ tot beheer en een ~ tot zekerheid. Zie ook: onderdeel fiduciaire overdracht tot beheer onderdeel fiduciaire overdracht tot zekerheid nadere verklaring fiduciarius nadere verklaring trust

fiduciaire overdracht tot beheer Fr.: cession fiduciaire aux fins de gestion : hypotheken en zakelijke zekerheden - overdracht van een goed aan iemand die dit goed beheert in het belang van de rechthebbende

fiduciaire overdracht tot zekerheid Fr.: cession fiduciaire titre de garantie : hypotheken en zakelijke zekerheden - overdracht van een goed door een schuldenaar aan zijn schuldeiser. De schuldeiser zal dit goed teruggeven aan de schuldenaar wanneer de schuldenaar zijn schuld betaald heeft.

fiduciarius Fr.: fiduciaire : hypotheken en zakelijke zekerheden - in het kader van een fiduciaire overdracht de persoon die het goed onder zich krijgt.