Typ hierboven uw zoekterm (Belgisch recht) of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

indemniteitsbeginsel Fr.: indemniteitsbeginsel : verzekeringsrecht - verzekeringen strekken er slechts toe om de schade te vergoeden. In beginsel mag de verzekerde er financieel niet op vooruitgaan. Zie ook: onderdeel schadevergoeding

indeplaatsstelling Fr.: subrogation : verbintenissenrecht - het treden in de rechten van een schuldeiser door een derde, die de schuldeiser heeft betaald. Synoniem: subrogatie Art. 1249 B.W. - Zie ook: tegenstelling subrogatie / subrogeren / gesubrogeerd nadere verklaring medehuurder tegenstelling wederverhuur

indexatie van de huur Fr.: indexation / indexage du loyer : vastgoedrecht - mogelijke jaarlijkse aanpassing van de huurprijs of van een rente op basis van de kosten van het levensonderhoud, normaal volgens de formule van het indexcijfer van de consumptieprijzen (de partijen kunnen in sommige gevallen een andere formule kiezen) Art. 6 wet van 20 februari 1991 - Zie ook: hierarchische verhouding huur nadere verklaring indexcijfer van de consumptieprijzen

indicatief Fr.: indicatif : advocatuur - aanwijzend, om een idee te geven. Bijv. de advocaat die op uurbasis werkt, deelt ~ mee 15 uren aan de zaak te zullen besteden. Art. 261b Aanwijzingen voor de regelgeving - Zie ook: nadere verklaring salaris

individueel merk Fr.: la marque individuelle : merkenrecht - meest gebruikelijke vorm van het merk. Met het ~ onderscheidt een onderneming zijn waren en of diensten van die van andere ondernemingen. Zie ook: tegenstelling collectief merk / collectieve merken

inductie / induceren / geïnduceerd Fr.: l'induction / induire / induits : rechtsfilosofie - methode van abstraheren; uit concrete of bijzondere gegevens de algemene (rechts)regel afleiden. Zie ook: tegenstelling deductie / deduceren / gededuceerd

industriële eigendom Fr.: la propriété industrielle : industriële rechten - verzamelnaam van alle onder intellectuele eigendom vallende rechtsgebieden, met uitzondering van het auteursrecht en naburige rechten. Zie ook: onderdeel merkenrecht onderdeel octrooirecht onderdeel handelsnaamrecht onderdeel kwekersrecht

informaticarecht / ICT-recht / IT-recht : economisch recht - rechtsgebied uit het overeenkomsten-, aansprakelijkheids-, IE- en strafrecht dat de regels omvat betreffende bewijsrechtelijke problemen bij digitale gegevens (digitale handtekening), intellectuele eigendom van software, informatiebeveiliging, opstellen van ICT-contracten en SLA's, e-business, (internet)privacy en computercriminaliteit. Zie ook: hierarchische verhouding internetrecht

Informatie Communicatietechnologie (ICT) Fr.: L'information technologie de la communication (TCI) : informaticarecht - De ontwikkelingen van ~ zijn van invloed op het informatie- en mediarecht. Zie ook: onderdeel telecommunicatie onderdeel internetrecht

informatierecht : informatierecht - rechtsgebied uit het verbintenissenrecht, IE-recht, de media- en telecommunicatiewet- en regelgeving dat de regels omvat betreffende de juridische aspecten van de productie, opslag, verspreiding en het gebruik van informatie. Bijv. bescherming van databanken of de rechtspositie van ISP's. Zie ook: nadere verklaring inlichtingen tegenstelling mededelingsplicht hierarchische verhouding mediarecht niet gelijk aan informaticarecht / ICT-recht / IT-recht

informele vereniging Fr.: l'association informelle : rechtspersonenrecht - vereniging waarvan de statuten niet zijn opgenomen in een notariële akte. Zie ook: nadere verklaring notariële akte

ingebrekestelling / in gebreke stellen Fr.: le ingebrekestelling / dans le manque, affirment : verbintenissenrecht - schriftelijke mededeling waarin de wederpartij wordt geattendeerd op het feit dat hij met de vervulling van zijn verplichting in gebreke is en wordt gesommeerd om binnen een redelijke termijn alsnog na te komen. Komt de wederpartij dan nog niet na, dan is hij in verzuim. Zie ook: nadere verklaring verzuimdatum tegenstelling van rechtswege onderdeel sommatie / sommeren hierarchische verhouding verzuim

ingebrekestelling / in gebreke stellen / in mora stelling Fr.: mise en demeure : verbintenissenrecht - mededeling waarin een schuldenaar wordt geattendeerd op het feit dat hij met de vervulling van zijn verplichting in gebreke is en wordt aangemaand om deze alsnog na te komen. Art. 1139 B.W.

ingezetenen Fr.: les résidents : staatsrecht - personen over wie gegevens in de gemeentelijke basisadministratie zijn opgenomen, en bij wie niet expliciet vermeld staat dat zij zijn overleden of uit Nederland vertrokken zijn. Zie ook: tegenstelling vreemdeling nadere verklaring vrij verkeer van personen nadere verklaring bevolkingsregister

inhoudingsplichtigen : fiscaal recht - personen die verplicht zijn loonbelasting in te houden, d.w.z. zij die aan een ander loon (of andere uitkeringen) betalen op basis van een dienstbetrekking. Bijv. werkgevers. Zie ook: onderdeel werkgever nadere verklaring ketenaansprakelijkheid

initiële wetsvoorstel Fr.: la proposition de loi initiale : staatsrecht - het eerste of oorspronkelijke wetsvoorstel. Zie ook: hierarchische verhouding wetsvoorstel

initiatiefrecht van de ondernemingsraad Fr.: le droit d'initiative du Comité d'entreprise : ondernemingsrecht - bevoegdheid van de ondernemingsraad om ook buiten de overleg vergadering voorstellen te doen de onderneming betreffende (uitzondering vide artikel 23 lid 2 WOR). Zie ook: nadere verklaring overlegvergaderingen nadere verklaring ondernemingsraad (OR)

inkohiering / inkohieren / ingekohierd Fr.: enrôlement / enrôler : fiscaal recht - fase in de procedure van het heffen en innen van belastingen, m.n. de rechtshandeling waardoor de belasting door de belastingplichtige definitief verschuldigd wordt Art. 297-305 WIB

inkomensvereiste Fr.: l'obligation de revenus : vreemdelingenrecht - een van de voorwaarden die aan een vreemdeling wordt gesteld voordat hij naar België kan komen voor binnenkomst of kort verblijf. Er moeten aanwijzingen zijn dat de vreemdeling zelf kan instaan voor zijn verblijf in België, eventuele medische zorgen en zijn terugkeer, zodat, in ongunstige gevallen, de Belgische overheid niet voor deze kosten moet opdraaien. Zie ook: nadere verklaring duurzaam

inkomstenbelasting (IB) Fr.: l'impôt sur le revenu (IB) : fiscaal recht - belasting die de fiscus bij particulieren heft op hun verworven inkomsten uit arbeid, aandelen (dividend) en gewonnen prijzen. Zie ook: nadere verklaring belastingen tegenstelling vennootschapsbelasting niet gelijk aan loonbelasting

inkorting Fr.: réduction : familiaal vermogensrecht - vermindering van een gift (schenking of legaat) op verzoek van de reservataire erfgenamen, omdat deze gift het beschikbaar deel overschrijdt. De ~ gebeurt in de regel in natura. Bijv. een erflater heeft tijdens zijn laatste levensjaar zijn wagen ter waarde van 100.000 euro geschonken aan C. Hij heeft één kind (reservatair voor de helft van de nalatenschap) en bij zijn overlijden blijkt zijn nalatenschap slechts 15.000 euro te bevatten. De auto was dus een gift voor meer dan de helft van de nalatenschap, en de zoon kan de inkorting vragen waardoor C de wagen terug dient af te geven. Art. 920-930 B.W. - Zie ook: nadere verklaring reservataire erfgenaam nadere verklaring beschikbaar deel nadere verklaring gift nadere verklaring fictieve massa

inleidende zitting Fr.: la séance préliminaire : - zitting waarop de verschillende rechtszaken worden ontvangen en waar deze zaken naar de bijzondere rol worden verwezen. Enkel en alleen als het geschil korte debatten vereist, kan de zaak reeds op inleidende zitting worden behandeld wanneer hierom uitdrukkelijk wordt verzocht. Art. art. 735 Ger.W. Gerechtelijk Wetboek

inleidende zitting / inleidingszitting / inleiding Fr.: audience d'introduction / introduction : gerechtelijk recht - inleidende rechtszitting waarmee een civiel proces doorgaans begint en waarop vooral administratieve en procedurele aangelegenheden geregeld worden. Art. 700 Ger. W. en 726-727 Ger. W. - Zie ook: nadere verklaring dagvaarding

inlichtingen Fr.: les renseignements : faillissementsrecht - de schuldenaar is verplicht om informatie te verschaffen aan de bewindvoerder of de curator en ook aan de rechter-commissaris. In geval van weigering zijn er diverse sancties mogelijk. Zie ook: nadere verklaring inlichtingencomparitie

inlichtingencomparitie Fr.: la comparution de renseignement : burgerlijk procesrecht - zitting in een rechtsgeding waarbij partijen op bevel van de rechter moeten verschijnen om aan hem inlichtingen te geven. Zie ook: nadere verklaring comparitie

innocens : strafrecht - Latijn: onschuldig. Zie ook: nadere verklaring onschuldpresumptie

innominaatcontract Fr.: contrat innommé : contractenrecht - In BelgiŽ niet gebruikte term voor onbenoemde contracten. Zie ook: nadere verklaring onbenoemde overeenkomst / onbenoemd contract

inrichtende macht : rechtswetenschap - de overheid, de natuurlijke of de rechtspersoon of -personen die de verantwoordelijkheid voor een of meer onderwijsinstellingen op zich nemen.

inschrijving op de rol Fr.: l'inscription au rôle : burgerlijk procesrecht - plaatsing van een zaak op een lijst van te behandelen geschillen. De griffier verricht ~ wanneer de eiser de dagvaarding tijdig bij de rechtbank heeft aangebracht. Zie ook: nadere verklaring de rol

inschrijvingsadres Fr.: l'adresse d'inscription : staatsrecht - adres waar een natuurlijk persoon ingeschreven staat in het bevolkingsregister

insolventie Fr.: l'insolvabilité : insolventierecht - staat waarin de failliete boedel zich bevindt vlak voordat de curator die gaat te gelde maken;
periode waarin een persoon of onderneming de schulden niet kan betalen. Zie ook: onderdeel toestand te hebben opgehouden te betalen

Insolventieprocedures Fr.: Les procédures d'insolvabilité : insolventierecht - faillissement, surseance van betaling en schuldsaneringsregeling zijn ~. Deze procedures kunnen leiden tot een regeling waarbij, afgezien van volledige betaling, een schuldenaar volledige kwijting kan worden verleend terzake zijn uitstaande schulden. Zie ook: onderdeel faillissement onderdeel surséance van betaling onderdeel Schuldsaneringsregeling (WSNP)

insolventierecht / faillissementsrecht Fr.: insolventierecht/ faillissementsrecht : faillissementsrecht - geheel van regels terzake het niet (kunnen) voldoen van een debiteur aan zijn financiële verplichtingen.

inspanningsverbintenis / middelenverbintenis / (oneig.) inspanningsverplichting Fr.: le contrat d'effort : verbintenissenrecht - een verbintenis waarbij de schuldenaar het nodige moet doen om het gewenste resultaat te bereiken, zonder dat het bereiken van het resultaat gegarandeerd wordt. De schuldenaar komt zijn verbintenis niet na als hij zich onvoldoende heeft ingespannen, niet als hij het resultaat niet heeft weten te bereiken. Zie ook: tegenstelling resultaatsverbintenis nadere verklaring wanprestatie

inspecteur Fr.: l'inspecteur : ambtenarenrecht - toezichthouder; hoger functieniveau en graad binnen de politie en de belastingdiensten

instaan voor volmacht Fr.: assurer la procuration : vermogensrecht - het bestaan en de omvang van de volmacht garanderen. De persoon die als gemachtigde handelt moet ~, tenzij de wederpartij weet of behoort te weten dat een toereikende volmacht ontbreekt of de gevolmachtigde de inhoud van de volmacht volledig aan de wederpartij heeft meegedeeld. Zie ook: niet gelijk aan ondervolmacht / substitutie nadere verklaring volmacht

instantie Fr.: l'instance : staatsrecht - gerecht, (overheids)instelling of instituut.

instellingsgrens Fr.: la frontière d'institution : ondernemingsrecht - bij ten minste 50 werknemers moet de onderneming een ondernemingsraad instellen. Zie ook: nadere verklaring ondernemingsraad (OR)

institutionele arbitrage Fr.: l'arbitrage institutionnel : arbitragerecht - geschillen beslechting door een door partijen aangewezen scheidsgerecht. Zie ook: tegenstelling ad hoc arbitrage

instrumenteel Fr.: instrumental : rechtswetenschap - als voor- of onderwerp ergens toe dienen. Bijv. een transportakte is ~, zij strekt immers tot levering van onroerend goed. Zie ook: nadere verklaring transportakte

instrumenteren Fr.: instrumenter : notarieel recht - een schriftelijk stuk door een daartoe bevoegde ambtenaar laten opmaken. Bijv. notarissen ~ notariële akten. Zie ook: niet gelijk aan rechtsinstrument nadere verklaring notariële akte

instrumenterend notaris Fr.: notaire instrumentant : notarieel recht - notaris die in een bepaalde zaak optreedt en de desbetreffende akten opstelt, 'behandelende notaris'

insubordinatie : militair recht - weigering om orders uit te voeren; zich verzetten tegen een meerdere in dienstverband. Zie ook: nadere verklaring muiterij

integraal herhaald en ingelast Fr.: l'intégrale répétée et insérée : advocatuur - vaak door advocaten gebruikte formule in conclusies, om elders geschreven informatie deel uit te laten maken van het onderhavige stuk. Bijv. "hetgeen in conventie wordt gesteld, dient hier in reconventie ~ te worden beschouwd." Zie ook: tegenstelling post alia nadere verklaring conclusie / (mv.) conclusies

integriteit Fr.: l'intégrité : mensenrechten - grondrecht op onaantastbaarheid van het eigen lichaam. Zie ook: tegenstelling visitatie

intellectuele eigendom (IE) / intellectuele rechten / (oneigen.) intellectueel eigendom Fr.: la propriété intellectuelle (IE) : intellectuele eigendomsrecht - uitsluitend recht van een persoon op zijn geestelijke voortbrengselen. Bijv. een boek, een databank of een merk kunnen tot het ~ van een persoon behoren. Zie ook: nadere verklaring auteursrecht nadere verklaring objectief recht

inter partes : rechtswetenschap - Latijn: hetgeen tussen partijen onderling geldt.

interessen Fr.: les intérêts : incasso - rente. Zie ook: nadere verklaring verschuldigde rente

intergouvernementele organisaties Fr.: les organisations intergouvernementales : volkenrecht - organisaties zonder eigen bevoegdheid tegenover de aangesloten staten. Bijv. de Verenigde Naties, waarvan de Resoluties de lidstaten niet binden. Zie ook: tegenstelling supranationale organisaties

interim-dividend Fr.: interim-dividend : effectenrecht - winst per aandeel die in de loop van het boekjaar aan aandeelhouders wordt uitgekeerd en later op de slotkoers van dat aandeel in mindering wordt gebracht. Uitkering van ~ is slechts toegestaan als de statuten van de vennootschap dit toelaten. Zie ook: nadere verklaring statuten van de vennootschap nadere verklaring aandeel

interingsvrijstelling : sociaal recht - uitzonderlijke vrijstelling van bepaalde personen om in te moeten teren op het eigen vermogen (meestal een huis) vooraleer gebruik te kunnen maken van openbare faciliteiten of het verkrijgen van een (bijstands)uitkering.

interlandelijke adoptie Fr.: adoption internationale : personen- en familierecht - adoptie die de overbrenging van een kind veronderstelt van een land naar een ander. Bijv. een Belgisch persoon adopteert een kind uit Thailand of een Nederlands koppel adopteert een Belgisch kind. Zie: Decr.Vl.R. 15 juli 1997 inzake interlandelijke adoptie, B.S. 23 september 1997. Art. 357- 363.6 B.W. - Zie ook: tegenstelling binnenlandse adoptie hierarchische verhouding adoptie

interlocutoir vonnis Fr.: le verdict interlocutoire : burgerlijk procesrecht - soort tussenvonnis; tussentijdse beslissing van de rechter waarin hij aan een der partijen een bewijsopdracht geeft, deskundigen benoemt of een instructie beveelt. Het ~ kan op bepaalde punten een eindbeslissing inhouden in welk geval de beroepstermijnen gelden. Zie ook: nadere verklaring stempelvonnis nadere verklaring hoger beroep

internationaal privaatrecht (IPR) / aanwijzend recht Fr.: droit international privé : internationaal privaatrecht - rechtsgebied dat de regels omvat betreffende private rechtsbetrekkingen die zich niet alleen binnen één nationale rechtsorde afspelen, bijv. of een rechter bevoegd is om van een burgerlijke geschil met grensoverschrijdende kenmerken kennis te nemen en (zo ja) welk recht hij dan dient toe te passen.

internationaal publiekrecht Fr.: le droit privé international : internationaal publiekrecht - geheel van verdragen, gewoonterecht, rechtspraak en andere relevante bronnen die de rechtsbetrekkingen tussen soevereine staten regelen. Zie ook: onderdeel volkenrecht / internationaal publiekrecht (IPuR) onderdeel internationale verdragen

internationaal strafrecht Fr.: droit pénal international : internationaal strafrecht - het recht dat van toepassing is op strafzaken met een internationaal karakter, omvat onder andere regels met betrekking tot uitlevering en rechtshulp tussen staten;
rechtsgebied dat de regels omvat die van toepassing zijn op strafzaken met een internationaal karakter; het ~ omvat onder andere regels met betrekking tot uitlevering en rechtshulp tussen staten. Zie ook: nadere verklaring Internationale Politie Organisatie (interpol) onderdeel Europees uitleveringsverdrag (EUv)

Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (BUPO) Fr.: Le traité international en matière des droits de citoyen et des droits politiques (BUPO) : mensenrechten - verdrag van New York, 19 december 1966, waarin omstandigheden worden geschapen waarin ieder persoon zijn burgerrechten, politieke, economische, sociale en culturele rechten kan uitoefenen. Het ~ is een aanvulling op de Universele Verklaring van de Mens. Bijv. verbod op genocide, geen doodstraf voor jeugdigen, verbod op slavernij en dwangarbeid. Art. 8 bupo - Zie ook: niet gelijk aan Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) hierarchische verhouding Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden / Koninkrijksstatuut (Statuut)

Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) Fr.: Organisation internationale des Migrations : asielrecht - Het ~ geeft informatie over terugkeer naar het herkomstland van de asielzoeker of over doormigratie naar een ander land. Het ~ biedt ook financiële ondersteuning en begeleiding bij het vertrek. (bron: Min. Jus. Nederland) Zie ook: nadere verklaring terugkeerbeleid

Internationale Politie Organisatie (interpol) Fr.: La police organisation internationale (interpol) : internationaal strafrecht - politie dat grensoverschrijdende criminaliteit opspoort en laat vervolgen. Zie ook: nadere verklaring pro actieve recherche hierarchische verhouding politie

internationale registratie Fr.: l'enregistrement international : merkenrecht - registratie van een merk in meerdere landen via de Overeenkomst of het Protocol van Madrid. De ~ is een goedkope en eenvoudige manier om merken in de aangesloten landen te beschermen. Zie ook: nadere verklaring merkenrecht

internationale verdragen Fr.: les traités internationaux : internationaal publiekrecht - verdragen gesloten tussen meerdere staten. Zie ook: nadere verklaring ratificatie van verdragen nadere verklaring onschendbaarheid van de wet nadere verklaring volkenrecht / internationaal publiekrecht (IPuR) onderdeel pacta sunt servanda

internering Fr.: internement : strafrecht - Beveiligingsmaatregel die kan genomen worden ten aanzien van een persoon die een misdrijf heeft gepleegd doch zich op dat moment en op het moment van de uitspraak in een staat van krankzinnigheid bevindt waardoor hij zijn of haar daden niet kan controleren. Deze maatregel is van onbepaalde duur en de persoon in kwestie komt dan onder toezicht van de commissie tot bescherming van de maatschappij. Zie: art 21 W. 1 juli 1964 tot bescherming van de maatschappij tegen abnormalen, gewoontemisdadigers en plegers van bepaalde seksuele strafbare feiten. Zie ook: tegenstelling straf nadere verklaring commissie tot bescherming van de maatschappij

internetrecht : internetrecht - rechtsgebied dat betrekking heeft op de diverse aspecten van internet, zoals domeinnamen, privacy, spamming. Zie ook: onderdeel notice & take down-procedure hierarchische verhouding informatierecht

interpellatie Fr.: interpellation : staatsrecht - tussenkomst van een lid van een parlement waarbij een lid van de regering wordt ondervraagd over een onderwerp.

interpretatief recht : - Het recht dat een interpretatie behelst. Zie ook: v interpretatieve wet

interversie : vermogensrecht - uitzondering op de regel houderschap niet tot bezit leidt, bijv. doordat de houder het recht van de bezitter tegenspreekt. Zie ook: nadere verklaring houderschap nadere verklaring bezit / bezitten / bezat nadere verklaring convalescentie / conversie

intestaaterfgenaam / intestaaterfgenamen : erfrecht - erfgenamen die niet in een testament hoeven te worden genoemd om aanspraak op een deel van de erfenis te kunnen maken. Bijv. kinderen erven van hun ouders als ~.

intimare : rechtswetenschap - Latijn: dagvaarden, gerechtelijk dagen, aankondigen of vonnis betekenen.

intuiti personae : - verbonden aan een bepaalde persoon.