Typ hierboven uw zoekterm (Belgisch recht) of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

invoerrechten Fr.: droits à l'importation : fiscaal recht - indirecte belasting die de staat heft bij de invoering van goederen. De ~zijn een onderdeel van de douanerechten. Zie ook: hierarchische verhouding douanerechten

invordering Fr.: recouvrement d'impôt : fiscaal recht - door de fiscus opeisbaar stellen van de belasting, door de belastingaanslag te registreren en de belastingplichtige op te dragen te betalen; opeising, eventueel met vervolging, van de belasting als de belastingplichtige niet betaalt. In het proces van heffen en innen van belastingen komt de ~ na de heffing (het berekenen van de verschuldigde belasting) en voor de eigenlijke inning ervan Art. 393-419 W.I.B. - Zie ook: nadere verklaring heffing nadere verklaring inning

invrijheidstelling : strafrecht - een persoon op vrije voeten stellen op het moment dat die zijn gevangenisstraf heeft uitgezeten of diens gevangenhouding niet langer noodzakelijk is. Zie ook: tegenstelling heenzending / heenzenden / heen gezonden nadere verklaring vrijspraak tegenstelling aanhouding / aanhouden nadere verklaring vrij verkeer van personen

inzage boeken Fr.: la compulsation enregistre : ondernemingsrecht - mogelijkheid om controle uit te oefenen op de administratie van een onderneming door kennis te kunnen nemen van de deze administratie Zie ook: nadere verklaring curator / (mv.) curatoren nadere verklaring audit nadere verklaring accountant

ipso facto : rechtswetenschap - Latijn: door het feit zelf. Zie ook: tegenstelling ipso jure nadere verklaring bloot rechtsfeit

ipso jure : rechtswetenschap - Latijn: door dit recht zelf. Zie ook: tegenstelling ipso facto

issuerecht / recht van issue Fr.: le droit de question : fiscaal recht - soort belasting die door het stedelijk bestuur wordt geheven van erfenissen in de stad die aan personen daarbuiten toevallen. Zie ook: niet gelijk aan successierechten

iure : rechtswetenschap - Latijn: in rechte, vanuit het recht

ius ad bellum : oorlogsrecht - Latijn: het recht dat geldt ten tijde van oorlog. Bijv. inwerkingtreding van de doodstraf voor militairen die met de vijand samenspannen of zich aan hun militaire plichten onttrekken. Zie ook: niet gelijk aan ius bellandi

ius bellandi : oorlogsrecht - Latijn: recht om oorlog te voeren. Bijv. de V.S. claimen ~ om Irak te kunnen binnenvallen. Zie ook: nadere verklaring internationale verdragen nadere verklaring soevereiniteit onderdeel casus belli niet gelijk aan ius ad bellum

ius scriptum : staatsrecht - Latijn: geschreven regels; wetten. Zie ook: tegenstelling gewoonterecht

jaarrekening Fr.: le compte annuel : ondernemingsrecht - van een onderneming de wettelijk voorgeschreven balans en winst- en verliesrekening met de toelichting. Zie ook: onderdeel balans

jeugdrecht Fr.: droit de la jeunesse : jeugdrecht - term die duidt op het geheel van regels die betrekking hebben op de jeugdbescherming (enge betekenis) of term die duidt op die rechtsregels die de rechtspositie van minderjarigen regelen (ruime betekenis). Zie ook: onderdeel jeugdbeschermingsrecht

jeugdrechtbank Fr.: tribunal de la jeunesse : gerechtelijk recht - afdeling van de rechtbank van eerste aanleg die de jeugdzaken behandelt. De ~ is bevoegd voor situaties waarbij minderjarigen strafbare feiten plegen, minderjarigen zich in een problematische opvoedingssituatie bevinden en voor betwistingen omtrent het ouderlijk gezag. Zie ook: nadere verklaring jeugdrechter nadere verklaring problematische opvoedingssituatie (POS) nadere verklaring als misdrijf omschreven feit (MOF) hierarchische verhouding rechtbank van eerste aanleg

jeugdrechter Fr.: juge de la jeunesse : gerechtelijk recht - rechter aangeduid uit de rechters van de rechtbank van eerste aanleg om rechter te zijn in de jeugdrechtbank. Art. 79 Ger.W. - Zie ook: nadere verklaring jeugdrechtbank

joint venture : fusie- en overnamerecht - Engels: eenmalige of blijvende samenwerking tussen een of meerdere ondernemingen die juridisch volledig los van elkaar staan. Zie ook: niet gelijk aan fusie / fuseren / gefuseerd

Jonge Balie Fr.: le Jeune Barreau : advocatuur - vereniging van advocaten van een balie die nog niet zo lang praktijk voeren. Zie ook: nadere verklaring balie

joyriden Fr.: faire une viré en voiture volée : strafrecht - Engels: een motorvoertuig van een ander op de weg gebruiken, zonder diens toestemming en/of medeweten. Zie ook: nadere verklaring ontzegging rijbevoegdheid

jumelage : Europees recht - Frans: het aangaan of onderhouden van vriendschappelijke betrekkingen tussen twee instellingen, vooral tussen gemeenten uit verschillende landen, m.n. binnen de Europese Gemeenschap. (Bron: Van Dale)

juncto (jo) : rechtswetenschap - Latijn: te lezen in verband met. Afgekort: j°. Zie ook: nadere verklaring schakelbepalingen

juridische grondslag Fr.: le fondement juridique : rechtswetenschap - hetgeen zijn basis vindt in het recht of in het bijzonder de regelgeving of rechtspraak.

juridische merites Fr.: les mérites juridiques : rechtswetenschap - de ~ van een zaak: hoe een zaak juridisch in elkaar steekt en wat daarvan de gevolgen kunnen zijn.

juridiseren / gejuridiseerd : rechtswetenschap - relevante juridische aspecten uit bepaalde feiten en omstandigheden halen en daaraan juridische betekenis geven. Bijv. plaatsing van een handtekening onder een aangeboden contract is (gejuridiseerd) een wilsverklaring van aanvaarding, waardoor de overeenkomst tot stand komt.

juridisering : staatsrecht - drang om zoveel mogelijk problemen in regels of reglementering op te lossen. ~ bij de overheid leidt vaak tot een onontwarbaar kluwen van wet- en regelgeving, bijv. in de onderwijs- en zorgsector (mei 2003).

jurisdictiegeschil / jurisdictiegeschillen Fr.: le conflit de juridiction / les conflits de juridiction : Europees recht - geschil over de bevoegdheid van rechtbanken om over bepaalde zaken te oordelen. De term komt vooral voor in Europese verdragen. Zie: art 31 Verdrag van 7 februari 1992 betreffende de Europese Unie.

jurisprudentie / rechtspraak Fr.: jurisprudence : rechtswetenschap - geheel van (gezagdragende) juridische uitspraken. Bijv. belangrijke ~ wordt gevormd door het Hof van Cassatie, de Raad van State en het Arbitragehof. Deze ~ vormt een richtlijn voor de rechtspraak in latere, soortgelijke gevallen, zonder evenwel bindend te zijn. Zie ook: nadere verklaring Hof van Cassatie nadere verklaring gewoonterecht nadere verklaring jurisdictiegeschillen

jurist Fr.: le juriste : advocatuur - rechtsgeleerde persoon die de titel van 'meester' (mr.) draagt. Zie ook: nadere verklaring advocaat tegenstelling leek niet gelijk aan de jure

juriste Fr.: juriste : advocatuur - vrouwelijke rechtsgeleerde die de titel van 'meester' (mr.) draagt.

jury Fr.: le jury : strafprocesrecht - college van door het lot aangewezen burgers dat in een assisenzaak beslist over de schuldvraag (over de straftoemeting beslist de jury samen met drie beroepsrechters). Art. 217 Ger. W. - Zie ook: nadere verklaring assisenzaak

justificatoire bescheiden Fr.: documents justificatoire : burgerlijk procesrecht - documenten, brieven en andere schriftelijke stukken die een bepaalde feiten of stellingen bewijzen of rechtvaardigen. Zie ook: nadere verklaring producties tegenstelling verificatoire bescheiden

justitiële documentatiedienst Fr.: le service de documentation judiciaire : criminologie - onderdeel van het ministerie van justitie dat na veroordeling misdrijven op naam registreert en deze strafrechtelijke gegevens onder bepaalde voorwaarden verstrekt, bijv. aan de strafrechter. Zie ook: onderdeel strafregister nadere verklaring politierechter nadere verklaring Wet op de justitiële documentatie en op de verklaringen omtrent het gedrag (WJD)

justitiabelen : staatsrecht - rechtzoekenden; personen die aan de rechtsmacht van een rechtsprekende instantie of wetgever zijn onderworpen. Art. 9 Aanwijzingen voor de regelgeving - Zie ook: onderdeel procespartij onderdeel beledigde of benadeelde partij

justitie Fr.: la Justice : staatsrecht - verzamelnaam voor alle functies die zich binnen de overheid bezighouden met de handhaving van wet- en regelgeving. Zie ook: onderdeel rechterlijke macht onderdeel officier van justitie (OvJ) tegenstelling politie

Justitie in de Buurt Fr.: La Justice dans le voisinage : criminologie - experimentele kantoren van het Openbaar Ministerie in probleemwijken van grote steden. Vaak in combinatie met andere justitiële instellingen, zoals de reclassering. Zie ook: nadere verklaring openbaar ministerie (OM) nadere verklaring reclassering tegenstelling HALT-afdoening

justitiehuis Fr.: maison de justice : gerechtelijk recht - dienst van de federale overheidsdienst Justitie in elk gerechtelijk arrondissement, die bijstand levert op allerlei terreinen: onthaal van slachtoffers, sociale onderzoeken naar de familiale situatie in rechtszaken betreffende het ouderlijk gezag, bemiddeling in strafzaken, toezicht en begeleiding van voorwaardelijk vrijgelaten gevangenen en ook een algemene eerstelijnsbijstand voor iedereen die vragen of problemen in verband met justitie heeft. Zie: wet houdende de voorafgaande titel van het Wetboek van Strafvordering. Art. 216ter W. Sv. - Zie ook: nadere verklaring bemiddeling

kabinet Fr.: le cabinet : politiek - geheel van ministers en staatssecretarissen, die gezamenlijk de regering vormen. Het ~ vertegenwoordigt de regering tegenover de Kamer;
ambtelijk bureau, vaak voor persoonlijke en vertrouwelijke bestuurszaken. Bijv. het Kabinet van de Gouverneur van de Nederlandse Antillen. Zie ook: onderdeel ministerraad tegenstelling demissionair kabinet nadere verklaring bureau kabinetszaken onderdeel staatssecretarissen

kabinet / Bureau Kabinetszaken Fr.: cabinet : rechtswetenschap - Persoonlijke staf van een Belgisch minister of staatssecretaris samengesteld uit personen die niet tot de ambtenarij behoren

Kabinet van de Koningin / Kabinet des Konings Fr.: Le cabinet de la reine / Le cabinet du roi : staatsrecht - ambtelijk bureau van de Koningin dat haar administratieve zaken behartigt en ondersteuning biedt bij de uitvoering van haar staatsrechtelijke taken. Het ~, dat onder leiding staat van directeur Felix Rhodius en uit 32 mensen bestaat, maakt de afspraken tussen de koningin en ministers en staatssecretarissen en bereidt ze voor. Ook verzoekschriften van burgers en gratieverzoeken die aan de koningin zijn gericht, worden door het Kabinet behandeld. Zie ook: tegenstelling bureau kabinetszaken tegenstelling kabinet nadere verklaring staatshoofd

kadaster Fr.: le cadastre : ruimtelijke ordening - zelfstandig overheidsorgaan dat zich bezighoudt met landinrichting en het verzamelen en controleren van kadastrale gegevens. Het ~ beheert bovendien kaarten waarop percelen grond staan ingetekend en houdt openbare registers bij met (kadastrale) gegevens over eigendom en eventuele bewaring met een zakelijk recht (zoals hypotheek) van woonhuizen en bedrijfspanden. Zie ook: onderdeel openbare registers nadere verklaring transportakte

kadastraal inkomen Fr.: le revenu cadastral : rechtswetenschap - Een Belgische term. Een forfaitair inkomen uit onroerend goed dat in België wordt gebruikt en dat door de Administratie van het kadaster, de registratie en domeinen wordt bepaald. Dit forfaitair inkomen dient hoofdzakelijk als basis voor de berekening van de onroerende voorheffing. Kadastraal inkomen is vergelijkbaar met de Nederlandse WOZ-waarde.

kadastraal inkomen Fr.: le revenu cadastral : - door de overheid bepaalde huurwaarde van onroerende goederen (gronden en gebouwen) op basis waarvan de onroerende voorheffing wordt berekend. Het betreft het gemiddeld normaal netto-inkomen van één jaar dat dit onroerend goed opbrengt. Art. art. 471 e.v. W.I.B. 1992 Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992

kadastraal recht Fr.: le droit cadastral : ruimtelijke ordening - bijdrage die aan het kadaster moet worden betaald om in haar registers wijzigingen aan te brengen. Zie ook: nadere verklaring kadaster

kaderwet Fr.: la loi-cadre : staatsrecht - wet waarin de belangrijkste principes van een bepaalde materie geregeld worden en die de Koning met de verdere uitwerking ervan belast Art. 105 G.W. - Zie ook: nadere verklaring opdrachtwet niet gelijk aan programmawet

kale huur Fr.: la location chauve : huurrecht - huurprijs die alleen betrekking heeft op de gehuurde woonruimte, dus zonder bijkomende kosten als gas en licht, water, servicekosten etc. Zie ook: nadere verklaring huur en verhuur tegenstelling all in-huur

kameleonsysteem : vervoersrecht - het systeem waarbij voor een overeenkomst van gecombineerd goederenvervoer voor ieder deel van het vervoer de op dat deel toepasselijke rechtsregelen gelden. Zie ook: nadere verklaring Verdrag betreffende overeenkomst tot internationaal vervoer van goederen over de weg (CMR) nadere verklaring verhuisovereenkomst

kamer van inbeschuldigingstelling Fr.: chambre des mises en accusation : strafprocesrecht - afdeling van een hof van beroep die het hoger beroep behandelt tegen een beslissing van een raadkamer om iemand strafrechtelijk te vervolgen. Verder houdt de ~ toezicht op het verloop en de regelmatigheid van gerechtelijke onderzoeken en op de voorlopige hechtenis Art. 61ter-61quinquies Sv. en 136, 217-219, 221-235 Sv. - Zie ook: nadere verklaring inbeschuldigingstelling / in staat van beschuldiging stellen nadere verklaring beschuldigde nadere verklaring raadkamer (RK)

Kamer van Koophandel (KvK) Fr.: La Chambre de Commerce et d'Industrie : handelsrecht - openbaar lichaam dat regionaal de belangen van ondernemingen behartigt en het handelsregister houdt. Zie ook: nadere verklaring dossiernummer Kamer van Koophandel

Kamer van Voksvertegenwoordigers Fr.: Chambre des représentants : staatsrecht - deel van de federale wetgevende macht Art. 61-66 G.W. en 74-84 G.W. - Zie ook: nadere verklaring Senaat nadere verklaring wet

Kamer van Volksvertegenwoordigers Fr.: La Chambre : staatsrecht - federale wetgevende vergadering van 150 rechtstreeks verkozen volksvertegenwoordigers. De ~vormt samen met de Senaat het federale parlement Art. 61-66 G.W. - Zie ook: hierarchische verhouding parlement nadere verklaring Senaat nadere verklaring wetgevende macht

kandidaat-notaris Fr.: le notaire de candidat : notarieel recht - rechtsgeleerd persoon die voldoet aan de opleidingseisen voor een notaris en die onder verantwoordelijkheid van een notaris of een waarnemer notariële werkzaamheden verricht, en ook iemand die zelf geen notaris is maar wel het notarisambt waarneemt. Zie ook: hierarchische verhouding notaris onderdeel jurist

kanscontract : - een overeenkomst waarbij de uitkomst van een overeenkomst onzeker is omdat zij afhangt van een kans van winst of verlies. Bijvoorbeeld verzekeringsovereenkomsten of contracten op lijfrente. Zie ook: nadere verklaring aleatoire overeenkomsten

kansovereenkomsten / aleatoire overeenkomsten Fr.: les accords de chance / aleatoire accords : contractenrecht - wederkerige overeenkomsten waarbij een of beide prestaties afhangen van onzekere uitkomsten. Tot de ~ behoren de overeenkomsten van verzekering, lijfrenten en spel en weddenschap. Zie ook: onderdeel lijfrente tegenstelling verzekering nadere verklaring e-gambling

kanton Fr.: le canton : staatsrecht - onderverdeling van het grondgebied van de staat, kleiner dan een arrondissement. Er bestaan administratieve ~ en gerechtelijke ~. Een administratief ~ is een geheel van een aantal gemeenten dat deel uitmaakt van een arrondissement en speelt een rol in de organisatie van de verkiezingen. Een gerechtelijk ~ is een onderdeel van een gerechtelijk arrondissement en vormt het rechtsgebied van een vrederechter. Art. 6 G.W. en 59 Ger. W. - Zie ook: onderdeel arrondissement nadere verklaring vredegerecht

kantonnement Fr.: kantonnement : beslagrecht - specifieke vorm van bewaargeving; recht dat aan de schuldenaar toekomt om het bewarend of uitvoerend beslag te verhinderen of de in beslag genomen goederen te bevrijden door in de Deposito- en Consignatiekas of in handen van een erkende of aangestelde sekwester een bedrag in bewaring te geven dat toereikend is om tot waarborg te strekken voor de schuld in hoofdsom, interest en kosten; Art. 1403 Ger. W. en 1407 Ger. W. - Zie ook: onderdeel sekwestratie / sequestratie tegenstelling kantonrechtbank nadere verklaring kantonrechter

kantonrechtbank Fr.: le tribunal de canton : gerechtelijk recht - vrederechter. Zie ook: tegenstelling kantonnement

kantonrechter Fr.: juge de paix : Nederlands recht - in het Nederlandse recht de laagste rechter, met een kanton als rechtsgebied; vergelijkbaar qua bevoegdheid met de Belgische vrederechter. De behandelt arbeids-, huurzaken, handelszaken ten belope van hoogstens € 5.000,-- en overtredingen. Nederland telt 62 kantongerechten. Zie ook: onderdeel rechter tegenstelling arbiter hierarchische verhouding arrondissementsrechtbank / rechtbanken

kantschrift Fr.: apostille : burgerlijk procesrecht - mededeling in de kantlijn van een gerechtelijk stuk. Bijv. de aantekening van een andere datum in de kantlijn van de dagvaarding. Zie ook: nadere verklaring fiat correcto nadere verklaring ter goedkeuring getekend (tggk)

kapitaal Fr.: capital : ondernemingsrecht - vermogen van een onderneming, bij bijv. een besloten vennootschap uitgedrukt in de waarde van de aandelen. Zie ook: onderdeel maatschappelijk kapitaal onderdeel geplaatst kapitaal

kapitaalsuitkering Fr.: l'allocation de capital : verzekeringsrecht - eenmalige uitkering uit een levensverzekering. Zie ook: nadere verklaring levensverzekering

kapitein Fr.: le capitaine : vervoersrecht - bevelhebber van een vaartuig, die bevoegd is om rechtshandelingen te verrichten terzake het in bedrijf brengen en/of houden van het vaartuig. Zie ook: tegenstelling schepen nadere verklaring vlaggenbeginsel nadere verklaring muiterij

kartelrecht Fr.: droit d'entente économique : Europees recht - rechtsgebied uit voornamelijk het EG-verdrag en de Europese Kartelverordening dat de regels bevat betreffende het verbod op overeenkomsten tussen bedrijven die de vrije concurrentie binnen de Europese Gemeenschap verhinderen of beperken. Het ~ is een subgebied van het Europees recht. Art. 81 eg-verdrag - Zie ook: nadere verklaring kartel nadere verklaring monopolie

kartelverbod Fr.: l'interdiction de cartel : kartelrecht - verbod op alle feitelijke en/of rechtshandelingen die ten doel hebben de handel tussen de Lidstaten van de EG nadelig te beïnvloeden. Zie ook: nadere verklaring Nederlandse mededingingsautoriteit (Nma) nadere verklaring Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (EG-Verdrag)

kennelijk Fr.: de toute évidence : rechtswetenschap - zo te zien; klaarblijkelijk. Bijv. kennelijk onredelijke opzegging van de dienstbetrekking. Zie ook: nadere verklaring wettelijk vermoeden

kennisgeving Fr.: l'avis : burgerlijk procesrecht - het toezenden van een akte van rechtspleging (bv. een vonnis of dagvaarding) via een gerechtsbrief (via de post, per fax of per mail) door de griffie van een rechtbank of het openbaar ministerie Art. 32 Ger. W. - Zie ook: tegenstelling betekening / betekenen / betekend

kennisgeving van de bevalling Fr.: l'avis de l'accouchement : personen- en familierecht - er rust op bepaalde personen een wettelijke verplichting om de ambtenaar van de burgerlijke stand uiterlijk de volgende werkdag kennis te geven van een bevalling. Deze verplichting rust o.m. op de geneesheren of allen die bij de bevalling tegenwoordig zijn geweest, het hoofd van de inrichting waar de bevalling plaatsvond. Art. 55-56 B.W. - Zie ook: nadere verklaring akte van geboorte / geboorteakte niet gelijk aan aangifte van geboorte

kentekenplaat / nummerplaat Fr.: plaque d'immatriculation : verkeersrecht - plaat waarop het kenteken van een voertuig aangebracht is en dat vooraan en achteraan op het voertuig bevestigd is.

kerkgenootschap Fr.: l'église : rechtspersonenrecht - kerkelijke organisatie dat door een eigen statuut wordt geregeerd en rechtspersoonlijkheid bezit. Zie ook: nadere verklaring gemeentezang nadere verklaring rechtspersoon / rechtspersonen

ketenaansprakelijkheid Fr.: la responsabilité de chaîne : fiscaal recht - aansprakelijkheid van de hoofdaannemer voor de premies en belastingen die zijn onderaannemer onbetaald heeft gelaten. Zie ook: nadere verklaring inhoudingsplichtigen nadere verklaring wettelijke aansprakelijkheid

kettingbeding Fr.: la condition de collier : contractenrecht - clausule in een overeenkomst m.b.t. een registergoed, waarin wordt bedongen dat de verplichting om iets te dulden of niet te doen ten aanzien van het betreffende registergoed, zal overgaan op volgende eigenaren van dat registergoed. Zie ook: tegenstelling ketenaansprakelijkheid nadere verklaring beding / stipulatio / contractuele bedingen / contractuele clausules nadere verklaring kwalitatieve verplichting

kieswoonplaats Fr.: le domicile électoral : staatsrecht - plaats waar een persoon is ingeschreven op de kiezerslijst; komt normaal overeen met de woonplaats

kindermishandeling Fr.: maltraiter des enfants : jeugdrecht - het meestal in huiselijke sfeer, fysiek of psychisch mishandelen van een minderjarige. ~ kan leiden tot een tussenkomst van het Comité voor bijzondere jeugdzorg of maatregelen door de Jeugdrechtbank. Zie art. 22 Decreten van 4 april 1990 inzake bijzondere jeugdbijstand.

kindermoord Fr.: l'infanticide : strafrecht - doodslag gepleegd op een kind bij de geboorte of vlak erna. ~ wordt naargelang van de omstandigheden gestraft als doodslag of als moord. Art. 396 Sw. - Zie ook: hierarchische verhouding moord hierarchische verhouding doodslag