Typ hierboven uw zoekterm (Belgisch recht) of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

Machtiging tot Voorlopig Verblijf (MVV) : vreemdelingenrecht - Indien een vreemdeling langer dan drie maanden in België wenst te verblijven, dient hij in het bezit van een ~ te zijn. De ~ moet bij de diplomatieke of consulaire vertegenwoordiger van het land van herkomst of bij het Belgische gemeentebestuur van zijn verblijfplaats aangevraagd worden . De toelating tot voorlopig verblijf is, naargelang van het geval, geldig voor beperkte of onbeperkte duur. In het eerste geval is het geldig tot de einddatum van de toelating, in het tweede geval is het bewijs geldig voor één jaar en dient het in principe jaarlijks hernieuwd te worden.

magistraat / (mv.) magistraten Fr.: le magistrat / (pl.) les magistrats : staatsrecht - lid van de rechterlijke macht. Bijv. de strafrechter en officier van justitie zijn magistraten, de raadsman niet. Zie ook: onderdeel rechterlijke macht tegenstelling advocaat / advocaten

magistratuur Fr.: la magistrature : staatsrecht - verzamelnaam voor alle leden van de rechterlijke macht (rechters en openbaar ministerie). Zie ook: onderdeel zittende magistratuur onderdeel staande magistratuur

majoraat Fr.: majoraat : erfrecht - voorrecht van de oudste zoon doordat de erfenis van het langstlevende ouder onverdeeld op hem overgaat.

makelaar Fr.: le courtier : handelsrecht - tussenpersoon die zijn bedrijf maakt van het verlenen van bemiddeling bij het totstandbrengen en het sluiten van overeenkomsten in opdracht en op naam van personen tot wie hij niet in een vaste dienstbetrekking staat. Zie ook: nadere verklaring cargadoor

maker Fr.: le réalisateur : auteursrecht - (intellectuele eigendom) persoon die het geestelijk voortbrengsel (boek, liedje, software) feitelijk heeft gemaakt of, indien dat in dienstverband is gemaakt, de werkgever. Zie ook: nadere verklaring ontwerper

making : erfrecht - uiterste wilsbeschikking.

mandaat Fr.: le mandat : bestuursrecht - bevoegdheid om in naam van een bestuursorgaan besluiten te nemen. Zie ook: nadere verklaring attributie / attribueren / geattribueerd nadere verklaring delegatie / delegeren / gedelegeerd nadere verklaring bestuursorgaan

mandant / mandator Fr.: mandant / mandator : verbintenissenrecht - diegene die de volmacht aan de mandataris verstrekt; opdrachtgever.

mandataris Fr.: le mandataire : verbintenissenrecht - persoon die over voldoende volmacht beschikt. Zie ook: nadere verklaring instaan voor volmacht nadere verklaring ondervolmacht / substitutie

mandeligheid Fr.: battu : burenrecht - bijzondere vorm van gemeenschappelijk eigendom van een onroerende zaak, die nuttig is voor twee of meer erven;
situatie waarbij een onroerende zaak een nuttig gemeenschappelijk eigendom is. Bijv. het scheidingsmuurtje of een sloot tussen twee akkers. Zie ook: nadere verklaring openbare registers nadere verklaring onroerend goed / onroerende zaak

mantelcontracten / mantelovereenkomsten Fr.: les contrats de tél / les accords de tél : sociaal zekerheidsrecht - overeenkomsten die collectieve voorzieningen omvatten, waarbij andere partijen zich kunnen aansluiten.

mantelcontracten / mantelovereenkomsten Fr.: les contrats de tél / les accords de tél : contractenrecht - overkoepelende overeenkomst met de hoofdlijnen van de wederzijdse, vaak repeterende verplichtingen, waardoor zakendoen in de toekomst slechts op detailniveau hoeft te worden besproken. Het ~ levert m.n. duidelijkheid en tijdwinst op. Zie ook: nadere verklaring intentieverklaring nadere verklaring wederkerige overeenkomst

marginale toetsing / marginale beleidstoetsing Fr.: le contrôle marginal / le contrôle de politique marginal : staatsrecht - rechterlijke toetsing of de overheid of bindend adviseur in redelijkheid tot haar/zijn beslissing heeft kunnen komen. De rechter gaat dus niet inhoudelijk toetsen of anders gezegd: op de stoel van het bestuur of bindend adviseur zitten. Zie ook: tegenstelling doelmatigheidstoetsing onderdeel rechtmatigheidstoetsing

marginalisering Fr.: la marginalité : rechtswetenschap - (vaak gezocht, maar geen juridische term) proces waarbij personen of groepen in de marge van de maatschappij terechtkomen.

maritaal beslag Fr.: la saisie maritale : beslagrecht - beslag dat een van de echtgenoten ter verzekering van zijn of haar rechten legt op de gemeenschap, met het oog op een in te leiden echtscheidingsprocedure. ~ houdt in verzegeling, boedelbeschrijving en waardering van de goederen der gemeenschap. Zie ook: onderdeel conservatoir beslag nadere verklaring echtscheiding / echtscheiden / in de echt gescheiden

Marxisme Fr.: Le marxisme : politiek - maatschappelijke stroming waarbij de sociale orde van de kapitalistische maatschappij de belangen uitdrukt van de kapitalistische machthebbers, die de eigendom van de productiemiddelen in handen hebben (H. Franken).

mater semper certa est : personen- en familierecht - Latijn: de moeder is altijd bekend. Rechtsspreuk die aangeeft dat de afstamming van moederszijde altijd vaststaat. De moeder is de vrouw die bevallen is van het kind. Art. 312, 1 B.W. en 57 B.W. - Zie ook: hierarchische verhouding afstamming

materiële bevoegdheid / volstrekte bevoegdheid / attributieve bevoegdheid Fr.: compétence matérielle : burgerlijk procesrecht - regels van ~ geven aan bij welke rechtbank een gerechtelijke procedure moet worden gestart. Dit gebeurt op basis van het onderwerp (bijv. voor woninghuurgeschillen is de vrederechter bevoegd), de waarde (onder de 1860 euro is in beginsel ook de vrederechter bevoegd) of in bepaalde gevallen de spoedeisendheid (dan is de voorzitter van de rechtbank bevoegd). Art. 556 Ger.W. - Zie ook: hierarchische verhouding bevoegdheid nadere verklaring territoriale bevoegdheid

materiële rechtskracht Fr.: la force de droite matérielle : rechtswetenschap - gelding of werking die niet zonder wettelijke grond kan worden beëindigd of teruggedraaid. Bijv. gemeentelijke beschikkingen hebben meestal ~. Zie ook: tegenstelling formele rechtskracht

materiële schade Fr.: les dommages matériels : letselschaderecht - schade die direct in geld is uit te drukken. Zie ook: tegenstelling immateriële schade nadere verklaring matiging van schadevergoeding onderdeel vermogensschade

materieel Europees recht / substantive EC Law Fr.: le droit matériellement européen / EC Law substantieli > : Europees recht - deel van het Europees recht dat de verhoudingen tussen burgers onderling en overheden & burgers inhoudelijk regelt.

materieel privaatrecht Fr.: le droit public matériel : burgerlijk recht - de inhoudelijke regels van privaatrecht die hoofdzakelijk in het Burgerlijk wetboek is bepaald. Zie ook: onderdeel privaatrecht / burgerlijk recht nadere verklaring materiële wetgeving

materieel recht Fr.: le droit matériel : burgerlijk recht - recht waarin de inhoud centraal staat en niet de procedure. Bijv. materieel privaatrecht. Zie ook: onderdeel moederrecht nadere verklaring formeel recht

materieel strafrecht Fr.: le droit pénal matériel : strafrecht - het geheel der rechtsregels waardoor bepaalde menselijke gedragingen strafbaar worden gesteld en gesanctioneerd.

materiele wetgeving Fr.: législation mateacute;rièlle : staatsrecht - wetgeving dat de verhouding tussen partijen rechtstreeks reguleert. Bijv. koop. Zie ook: nadere verklaring burgerlijk procesrecht nadere verklaring materieel privaatrecht

matiging van schadevergoeding Fr.: la modération d'indemnisation : verbintenissenrecht - bevoegdheid van de rechter tot ~: indien toekenning van volledige schadevergoeding in de gegeven omstandigheden waaronder de aard van de aansprakelijkheid, de tussen partijen bestaande rechtsverhouding en hun beider draagkracht, tot kennelijk onaanvaardbare gevolgen zou leiden, kan de rechter bepalen dat de wettelijke verplichting tot vergoeding van schade verminderd wordt. Zie ook: nadere verklaring schadevergoeding onderdeel redelijkheid en billijkheid nadere verklaring schadevergoeding

matigingsrecht van de rechter Fr.: matigingsrecht du juge : echtscheidingsrecht - rechterlijke bevoegdheid om op verzoek van de alimentatieplichtige het alimentatiebedrag te verminderen op grond van zeer negatieve gedragingen van de alimentatiegerechtigde.

medeëigendom Fr.: la copossession : zakenrecht - eigendom die tussen personen wordt gedeeld. Bijv. huwelijksgoederengemeenschap.

mede-eigendom Fr.: copropriété / mitoyenneté : vastgoedrecht - gemeenschappelijke eigendom: opsplitsing van het eigendomsrecht op een bepaalde zaak over meerdere eigenaars waarbij de zaak zelf materiaal intact blijft. Meestal heeft ~ betrekking op zaken (heggen, afsluitingen, muren, enz.) die twee onroerende goederen scheiden die van verschillende eigenaars zijn, of op de gemeenschappelijke gedeelten van een flatgebouw waarvan de flats verschillende eigenaars hebben. Art. 577-2 tot 577-14 B.W. - Zie ook: nadere verklaring onverdeeldheid

medehuurder Fr.: le colocataire : huurrecht - persoon aan wie - omwille zijn relatie met de huurder - het huurgenot wordt verschaft en voor betaling van de huurpenningen mede aansprakelijk is. Bijv. de echtgenoot van de huurder. Zie ook: nadere verklaring blote eigendom / (oneigen.) bloot eigendom tegenstelling eigenaar / eigenaresse

mediarecht / media- en informatierecht Fr.: droit des médias : media- en informatierecht - rechtsgebied dat de rechtsregels bevat over de activiteit en organisatie van de pers, de omroep en het internet, de toepasselijkheid van het bestaande mediarecht op nieuwe mediadiensten en de toelaatbaarheid van beperkingen op de vrije nieuwsgaring.

mediation Fr.: médiation : mediation - Engels: vorm van bemiddeling in conflicten, waarbij een neutrale bemiddelingsdeskundige -de mediator- de onderhandelingen tussen partijen begeleidt, om vanuit hun werkelijke belangen tot gezamenlijk ondersteunde en voor ieder van hen optimale resultaten te komen. Zie ook: onderdeel schikking tegenstelling geding / (mv.) gedingen nadere verklaring onderhandelingen

mediator Fr.: médiateur : mediation - Engels: neutrale bemiddelingsdeskundige die bij mediation (bemiddeling in conflicten) de onderhandelingen tussen partijen begeleidt, teneinde vanuit hun werkelijke belangen tot gezamenlijk ondersteunde en voor ieder van hen optimale resultaten te komen. Zie ook: nadere verklaring mediation onderdeel minnelijke schikking / schikken / transigeren

medisch dossier / behandelingsdossier Fr.: le dossier médical / le dossier de traitement : gezondheidsrecht - wettelijk verplicht dossier m.b.t. de behandeling van de patiënt waarin de hulpverlener de gegevens omtrent diens gezondheid en de voor hem uitgevoerde verrichtingen aantekent en waarin schriftelijke stukken zijn toegevoegd die voor een goede hulpverlening noodzakelijk zijn. Zie ook: nadere verklaring overeenkomst inzake geneeskundige behandeling

meer subsidiair Fr.: davantage subsidiaire : burgerlijk procesrecht - aanduiding voor rangorde. ~ argument: indien na het eerste ook het tweede argument om wat voor reden dan ook niet opgaat, treedt ten laatste het ondergeschikt derde argument in de plaats. Zie ook: nadere verklaring subsidiair niet gelijk aan rangorde

meerdaadse samenloop / materiële samenloop Fr.: concours matériel : strafrecht - situatie waarbij een persoon meerdere feiten pleegt die elk op zichzelf een misdrijf opleveren alvorens voor een van de feiten veroordeeld te zijn. Art. 58 Sw. - Zie ook: hierarchische verhouding samenloop tegenstelling eendaadse samenloop nadere verklaring collectief misdrijf nadere verklaring voortgezet misdrijf

meerderheid Fr.: la majorité : rechtswetenschap - in een groep van bijv. 5 vormen 3 gelijkgestemden de ~. Zie ook: tegenstelling minderheid / minderheden

meerderjarige verdachte Fr.: le suspect majeur : strafrecht - degene die ten tijde van begaan van een strafbaar feit 18 jaar of ouder is. Zie ook: tegenstelling minderjarige verdachte

meervoudige eigendom Fr.: la propriété multiple : vermogensrecht - de situatie waarbij verschillende personen tegelijkertijd de eigendom hebben van eenzelfde zaak. Bijv. mede-eigendom of timesharing. Zie ook: tegenstelling volle eigendom

meerwerk : bouwrecht - door de opdrachtgever aan de aannemer gevraagd werk dat buiten het bestek en dus het begrote bouwbedrag valt. Zie ook: nadere verklaring leveringen buiten het bestek

meester (mr.) Fr.: le maître : advocatuur - aanspreektitel van een advocaat. Zie ook: nadere verklaring advocaat / advocaten

meestgerede partij Fr.: la partie la plus diligente : rechtswetenschap - de meest voor de hand liggende of bij het profiel passende partij.

meewerkaftrek Fr.: la déduction de travail : fiscaal recht - bedrag dat van de winst uit onderneming kan worden afgetrokken doordat de partner van de ondernemer zonder vergoeding in zijn onderneming werkt. De ~ leidt tot minder belasting. Zie ook: tegenstelling winstmanipulatie nadere verklaring winst

meewerkcontract Fr.: le contrat de travail : contractenrecht - schriftelijke overeenkomst om aan een bepaalde opdracht mee te werken. Zie ook: tegenstelling samenwerkingsovereenkomst

meineed Fr.: le faux serment : strafrecht - valse eed. Getuigen die niet de waarheid spreken bij de rechtbank, maken zich schuldig aan meineed. ~ is een strafbaar feit. Zie ook: tegenstelling eed afleggen nadere verklaring valse aangifte

meldingsplicht Fr.: obligation de mentionner : rechtswetenschap - verplichting om een ontstane situatie of situatie die zal ontstaan bij het bevoegde gezag te melden. Bijv. iemand die getuige is van een strafbaar feit, heeft de plicht dat te melden aan de politie; banken hebben de plicht financiële transacties boven een bepaald bedrag te melden Zie ook: nadere verklaring mededelingsplicht

meldingsplichtig bouwwerk Fr.: meldingsplichtig construction : bestuursrecht - niet omvangrijke bouwwerken dienen vooraleer de bouw van start gaat, schriftelijk te worden aangemeld bij de gemeente. Zij geeft van de ontvangst openbaar kennis in een regionaal (huis-aan-huis) blad.

memorandum of understanding : diplomatiek recht - Engels: akte die door ministers of hoge ambtenaren van twee of meerdere landen wordt ondertekend en een akkoord bevat op hun ambtsgebied, bijv. afspraken tussen Nederland en België&; om de vogelpest in te dammen, ondertekend door de staatssecretarissen van landbouw van beide landen (februari 2003). Zie ook: tegenstelling bilateraal verdrag

memorie Fr.: la mémoire : burgerlijk procesrecht - schriftelijke verhandeling van het standpunt van een der partijen in een procedure. Van een memorie wordt gesproken in appèlzaken en kwesties die door een scheidsgerecht worden beoordeeld, zoals de Raad van Arbitrage voor de Bouw. Zie ook: onderdeel memorie van antwoord onderdeel Memorie van Toelichting (MvT)

memorie van antwoord Fr.: la mémoire de réponse : burgerlijk procesrecht - schriftelijk antwoord op een voorziening in cassatie Zie ook: nadere verklaring memorie van grieven hierarchische verhouding arrest / arresten hierarchische verhouding afkondigen / afkondiging

memorie van toelichting Fr.: la mémoire de commentaire : politiek - schriftelijk stuk waarin de indiener van een wetsontwerp of -voorstel nadere uitleg geeft over zijn wetsontwerp of -voorstel. De ~ wordt gepubliceerd in de parlementaire stukken. Zie ook: hierarchische verhouding wetsontwerp hierarchische verhouding wetsvoorstel hierarchische verhouding parlementaire stukken niet gelijk aan verslag aan de Koning

mensenrechten Fr.: les Droits de l'Homme : mensenrechten - rechten en vrijheden waarover ieder mens beschikt en waaraan niet kan worden getornd. Bijv. recht op leven, vrijheid, onschendbaarheid van de persoon, eerlijk (straf)proces, nationaliteit, eigendomsbescherming, onderwijs, vereniging en vergadering. Vrijheid van geweten, godsdienst, meningsuiting. Verbod op slavernij, onmenselijke behandeling. Art. 1 UVRM en 26 UVRM - Zie ook: onderdeel vrijheid van meningsuiting / drukpersvrijheid onderdeel recht op betoging / demonstratievrijheid onderdeel verbod van slavernij nadere verklaring Universele verklaring van de rechten van de mens (UVRM)

merk Fr.: la marque : merkenrecht - teken (benaming, tekening, afdruk, vorm) dat dient om de waren van een onderneming te onderscheiden. Vaak bij het Benelux Merkenbureau gedeponeerd. Zie ook: nadere verklaring merkinbreuk onderdeel intellectuele eigendom (IE) onderdeel dienstmerk

merkbescherming Fr.: la protection de marque : merkenrecht - het recht van een merkhouder om een ander te verbieden van zijn of een gelijksoortig merk in het economisch verkeer gebruik te maken. Zie ook: nadere verklaring merkinbreuk nadere verklaring merk

merkenrecht Fr.: le droit des marques : intellectuele eigendomsrecht - rechtsgebied uit voornamelijk de Benelux Merkenwet, diverse Europese Richtlijnen en internationale verdragen; vooral m.b.t. de rechtsverkrijging, omvang en beëindiging van bescherming op (de diverse soorten) merken. Zie ook: niet gelijk aan merkrecht hierarchische verhouding databankenrecht

merkhouder Fr.: le détenteur de marque : merkenrecht - persoon op wiens naam een merk is ingeschreven in het officiële register van het Benelux Merkenbureau. Zie ook: tegenstelling octrooihouder / patenthouder

merkinbreuk Fr.: la violation de marque : merkenrecht - inbreuk maken op het merkenrecht van een ander door het (soortgelijk) merk van die ander te gebruiken.Van ~ is onder meer sprake indien een derde zonder toestemming van de merkhouder
gebruik maakt van het merk in het economisch verkeer voor dezelfde waren of diensten;
gebruik maakt van het merk of een overeenstemmend teken voor (soortgelijke) waren of diensten, indien daardoor de mogelijkheid bestaat dat bij het publiek een associatie wordt gewekt tussen het teken en het merk. (voorbeelden toevoegen);
gebruik maakt van een bekend merk voor andere waren of diensten indien ongerechtvaardigd voordeel wordt getrokken of afbreuk wordt gedaan aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van dat bekende merk;
Het inbreuk criterium is thans in hoge mate bepaald door Europese wetgeving en jurisprudentie. Of in een specifiek geval sprake is van inbreuk is afhankelijk van de omstandigheden van het geval, waarbij met name rekening gehouden moet worden met de sterkte van het merk waarop inbreuk wordt gemaakt, de bekendheid ervan en de specifieke marktomstandigheden. Naarmate de waren en / of diensten van de conflicterende merken verschillen, worden meer eisen gesteld aan het merk waarop inbreuk wordt gemaakt. Men dient beide merken te beoordelen naar betekenis, klank en beeld. Zie ook: nadere verklaring merkbescherming nadere verklaring merk

merknaam Fr.: le nom de marque : merkenrecht - de gedeponeerde naam van een product. Zie ook: nadere verklaring deponeren van een merk

merkrecht Fr.: le droit de marque : merkenrecht - exclusieve recht van de merkhouder op een merk. Zie ook: niet gelijk aan merkenrecht

merkregistratie Fr.: l'enregistrement de marque : merkenrecht - publicatie van het merk in het publicatieblad van het Benelux Merkenbureau. Aansluitend ontvangt de merkhouder een certificaat. De bescherming loopt vanaf de datum van depot en duurt 10 jaar. Zie ook: niet gelijk aan depot

met het oog op Fr.: en vue : rechtswetenschap - met de gedachte aan; in aanmerking nemende dat. Zie ook: tegenstelling met het oogmerk

met het oogmerk Fr.: avec l'objectif : strafrecht - met de bewuste bedoeling. Zie ook: tegenstelling met het oog op

met respect Fr.: avec le respect : rechtswetenschap - onder eerbiediging van hetgeen een ander persoon (hierover) zegt. Zie ook: nadere verklaring pleidooi / pleiten

met voorbedachten rade / voorbedachte raad Fr.: avec préméditation : strafrecht - overweging van of beraad op het strafbare feit en de gevolgen daarvan, voordat dat feit wordt gepleegd. Bijv. wie ~ een ander van het leven beroofd, pleegt moord.

metataal Fr.: le métalangage : rechtsfilosofie - taal waarmee iets over de taal zelf wordt gezegd. Bijv. 'Vader bestaat uit 5 letters', waarbij over 'vader' als object een meta-uitspraak wordt gedaan. Zie ook: nadere verklaring objecttaal

methode Buijs Fr.: la méthode Buijs : echtscheidingsrecht - vaak gehanteerde formule om alimentatie te berekenen. Zie ook: nadere verklaring alimentatie / onderhoudsbijdrage

middellijk bezit Fr.: la possession médiate : vermogensrecht - een persoon bezit een zaak door middel van een ander die die zaak voor hem houdt. Zie ook: nadere verklaring houder nadere verklaring onmiddellijk bezit

middellijk houderschap Fr.: le rayon de détenteur médiat : vermogensrecht - het houden van een zaak door middel van een ander die die zaak in zijn feitelijke macht heeft. Zie ook: nadere verklaring houderschap nadere verklaring onmiddellijk houderschap nadere verklaring middellijk bezit

middellijk vertegenwoordiger Fr.: médiat le représentant : verbintenissenrecht - commissionair of lasthebber: persoon die in eigen naam, maar voor rekening van een ander (opdrachtgever/lastgever) handelt. De term 'vertegenwoordiger' is misleidend omdat de ~ geen vertegenwoordigingsbevoegdheid heeft. Zie ook: nadere verklaring lastgeving / commissieovereenkomst nadere verklaring volmacht

migrant Fr.: le migrant : vreemdelingenrecht - iemand die naar een ander land verhuist. Zie ook: onderdeel vreemdeling nadere verklaring asielrecht

migratie Fr.: la migration : vreemdelingenrecht - trek van mensen binnen een land of van het ene land naar het andere. (bron: Min. Jus.) Zie ook: onderdeel immigratie

milieurecht Fr.: le droit de l'environnement : milieurecht - rechtsgebied dat de rechtsregels bevat over de relatie tussen mens en (het behoud van het) milieu. Zie ook: niet gelijk aan ruimtelijke ordening

militiewoonplaats Fr.: la demeure de milice : administratief recht - plaats waar een persoon ingeschreven is op de lijst van de lichting voor de dienstplicht ; meestal de plaats waar hij op zijn 16e (leeftijd waarop de inschrijving gebeurt) zijn woonplaats heeft. Door de afschaffing van de dienstplicht niet meer actueel. Art. 10 Gecoördineerde Dienstplichtwetten - Zie ook: nadere verklaring dienstplicht