Typ hierboven uw zoekterm (Belgisch recht) of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

oneerlijke concurrentie Fr.: la concurrence malhonnête : strafrecht - of oneerlijke mededinging. Strafbaar feit waarbij een persoon zijn handel ten nadele van de concurrentie uitbreidt door misleiding en bedrog. Zie ook: nadere verklaring steekpenningen

oneigenlijk vruchtgebruik Fr.: l'usufruit impropre : vermogensrecht - vruchtgebruik op zaken die door gebruik teniet gaan. Bij ~heeft de vruchtgebruiker de verplichting om bij het einde van het recht op vruchtgebruik een gelijke hoeveelheid van dezelfde hoedanigheid en waarde of de geschatte waarde terug te geven. Art. 578 e.v. B.W.

oneigenlijke dwaling Fr.: l'erreur impropre : vermogensrecht - situatie die zich voordoet als personen een overeenkomst per vergissing sluiten. Indien de ene de verklaring van de ander mocht opvatten als een verklaring van bepaalde strekking, kan de ander zich niet op het ontbreken van zijn wil beroepen. Zie ook: tegenstelling wederzijdse dwaling

ongedaanmakingsverbintenis : verbintenissenrecht - bij ontbonden overeenkomsten ontstaat voor partijen de verbintenis om de reeds ontvangen prestaties ongedaan te maken. Bijv. de koper dient de tafel terug te geven als meubelhandelaar de koopovereenkomst ontbindt omdat de koper weigert de tafel te betalen. Zie ook: nadere verklaring ontbinding

ongegrond Fr.: injustifié : bestuursrecht - onterecht, zonder feitelijke of juridische basis. Zie ook: tegenstelling gegrond nadere verklaring uitspraak

ongegrondverklaren Fr.: déclarer injustifié : bestuursrecht - oordeel van de bestuursrechter dat het beroep tegen een beslissing van een bestuursorgaan onterecht of onjuist is. Zie ook: tegenstelling gegrond

ongeoorloofde mededinging / (oneig.) oneerlijke mededinging Fr.: la concurrence illicite / (oneig.) la concurrence malhonnête : merkenrecht - situatie waarin geen sprake is van eerlijke concurrentie. Bijv. omdat een ondernemer het product of de werkwijze van zijn concurrent slaafs nabootst of anderszins van diens naams- of merkbekendheid profiteert.

onherroepelijk Fr.: irrévocable : rechtswetenschap - het is niet mogelijk om terug te draaien of in te trekken. Bijv. aanvaarding geschiedt ~;
Niet te herroepen, niet te veranderen. Een uitspraak van de rechter is ~ als daartegen geen gewoon rechtsmiddel meer openstaat (niet meer in hoger beroep of cassatie kunnen). De zaak is dan helemaal afgedaan. Zie ook: nadere verklaring cassatie / casseren / gecasseerd nadere verklaring hoger beroep nadere verklaring verzet

onmiddellijk bezit Fr.: la possession immédiate : vermogensrecht - een persoon bezit een zaak door het feitelijk in zijn macht te hebben, dus zonder dat een ander het voor hem houdt. Zie ook: nadere verklaring middellijk bezit tegenstelling houder

onmiddellijk houderschap Fr.: immédiatement le rayon de détenteur : vermogensrecht - het in eigen macht houden van een zaak voor een ander. Zie ook: nadere verklaring houderschap tegenstelling middellijk houderschap nadere verklaring onmiddellijk bezit

onmiddellijkheidsbeginsel : ontslagrecht - ontslag op staande voet is een opzegging per direct.

onmiddellijkheidsbeginsel / best evidence-regel : rechtswetenschap - beginsel dat de zittingsrechter recht doet op basis van materiaal dat ter zitting door hemzelf of ten overstaan van hem naar voren is gebracht. In de formele betekenis behoeft de verklaring van een getuige niet ter zitting te zijn afgelegd, mits de verklaring maar ter zitting wordt voorgelezen. In de materiële betekenis moeten de verdachte, getuigen en deskundigen door de zittingsrechter zelf zijn ondervraagd, willen hun verklaringen voor het bewijs kunnen worden gebezigd.

onmogelijk misdrijf Fr.: le délit impossible : strafrecht - een poging die nooit tot voltooiing van het misdrijf zal kunnen leiden. Bijv. de poging tot moord op een lijk. Zie ook: tegenstelling strafbare poging

onrechtmatig Fr.: indûment : aansprakelijkheidsrecht - in strijd met het recht.

onrechtmatig verkregen bewijs Fr.: ont obtenu indûment la preuve : strafprocesrecht - bewijs dat het OM niet volgens de spelregels van het recht in handen heeft gekregen. Bijv. doordat zonder toestemming een telefoon is afgeluisterd.

onrechtmatige daad (OD) Fr.: l'acte illicite : aansprakelijkheidsrecht - een gedraging (handeling of nalaten) die niet overeenstemt met wat een 'voorzichtig huisvader' (bonus pater familias) in dezelfde omstandigheden zou gedaan hebben, en waardoor aan een ander schade wordt toegebracht. Door een ~ ontstaat aansprakelijkheid. Zie ook: tegenstelling wanprestatie onderdeel onrechtmatige overheidsdaad hierarchische verhouding causaal verband

onrechtmatige overheidsdaad Fr.: l'acte de gouvernement illicite : bestuursrecht - onrechtmatig en inbreukmakend handelen of nalaten van de overheid.

onroerend goed / onroerende zaak Fr.: l'immeuble : vermogensrecht - grond, de nog niet gewonnen delfstoffen, de met de grond verenigde beplantingen, als mede de gebouwen en werken die duurzaam met de grond zijn verenigd. Zie ook: nadere verklaring zaak / (mv.) zaken tegenstelling roerende zaak onderdeel aard- en nagelvast

onroerend goedrecht Fr.: le droit d'immobilier : bouwrecht - juridisch vakgebied dat betrekking heeft op onroerende zaken, zoals bouwrecht. Zie ook: nadere verklaring onroerend goed

onschendbaarheid van de wet Fr.: l'inviolabilité de la loi : staatsrecht - beginsel dat de rechter een wet in formele zin niet aan de grondwet mag toetsen. Dit betekent dat een rechter een wet in formele zin niet buiten toepassing mag laten als deze in strijd is met de grondwet. Toetsing aan direct werkende verdragen is wel toegestaan. Zie ook: nadere verklaring wet in formele zin nadere verklaring wet in materiële zin nadere verklaring directe werking van een verdragsbepaling

onschuldpresumptie Fr.: présomption de l'innocence : strafprocesrecht - uitgangspunt dat een verdachte niet hoeft te bewijzen dat hij onschuldig is. Het uitgangpunt is onschuld, de overheid moet bewijzen dat de verdachte schuldig is. Zie ook: tegenstelling omgekeerde bewijslast

ontbindende voorwaarde Fr.: la condition résolutoire : contractenrecht - de ~ doet de verbintenis met het plaatsvinden van de gebeurtenis vervallen. Bij de koop van een huis is het gebruikelijk dat de kopen een ontbindende voorwaarde laat opnemen t.a.v. het verkrijgen van een passende financiering. Zie ook: nadere verklaring opschortende voorwaarde

ontbinding Fr.: la dissolution : contractenrecht - beëindiging van een overeenkomst. Bijv. indien een partij in verzuim is, is de ander gerechtigd tot ~ van de overeenkomst. Zie ook: nadere verklaring gedeeltelijke ontbinding nadere verklaring fusie / fuseren / gefuseerd nadere verklaring ontbinding van het huwelijk

ontbinding van het huwelijk Fr.: la dissolution du mariage : familierecht - het huwelijk kan ontbonden worden om verscheidene redenen. Mogelijke oorzaken van ~: het overlijden en echtscheiding. Art. art. 227 B.W. - Zie ook: tegenstelling nietigheid van het huwelijk onderdeel echtscheiding

ontbinding van rechtspersonen Fr.: la dissolution des personnes morales : insolventierecht - In geval van een faillissement van een vennootschap is de ontbinding een feit wanneer de staat van insolventie formeel is bereikt, doorgaans na de verificatievergadering. Zie ook: nadere verklaring bedrijfsbeëindiging

ontbreken van rechtsgrond Fr.: manquer de sol de droite : rechtswetenschap - zonder juridische basis. Zie ook: nadere verklaring onverschuldigde betaling nadere verklaring ambtshalve aanvulling van de rechtsgronden

onteigening Fr.: l'expropriation : vastgoedrecht - Door de overheid gebruikte procedure van gedwongen en totale opheffing van de eigendom van het vastgoed van iemand anders (grond, huis, appartement, enz.), waarbij deze laatste een rechtvaardige en voorafgaande schadevergoeding moet ontvangen. Een onteigening moet noodzakelijkerwijze gemotiveerd worden door een reden van openbaar nut. Art. 16 G.W. en 1 wet van 17 april 1835

onterving / onterven Fr.: déshériter : erfrecht - de erflater sluit een erfgenaam uit van zijn nalatenschap of beperkt diens aanspraken tot een minimum. Niet reservataire erfgenamen kunnen volledig onterfd worden, reservataire erfgenamen slechts tot aan hun reserve. Zie ook: nadere verklaring reservataire erfgenaam nadere verklaring reserve

ontmoedigingsbeleid Fr.: politique de découragement : vreemdelingenrecht - beleid van de overheid dat erop gericht is bepaalde handelingen of activiteiten te ontmoedigen, door bijv. intensieve controles of ingewikkelde procedures

ontneming Fr.: le retrait : strafrecht - Het afromen van criminele winsten (auto's, geld, huizen) die een veroordeelde met het plegen van misdrijven heeft verdiend. Ook wel Plukze genoemd (F.M.T. Gelissen cs.).

ontnemingsvordering : strafrecht - vordering van het openbaar ministerie om tijdens of na een strafproces het financiële voordeel te ontnemen dat een persoon heeft verkregen door het plegen van een strafbaar feit. Zie ook: nadere verklaring strafzaak

ontoelaatbaar Fr.: inadmissible : rechtswetenschap - hetgeen niet door de beugel kan. Bijv. het is ~ dat een advocaat met verstrengelde belangen in of buiten rechte optreedt.

ontoerekenbaarheid Fr.: l'irresponsabilité : rechtswetenschap - een schulduitsluitingsgrond. Zie ook: nadere verklaring terbeschikkingstelling (TBS) nadere verklaring bevel tot bewaring / bevel bewaring

ontoerekeningsvatbaar Fr.: irresponsable : strafprocesrecht - iemand die lijdt aan een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van zijn geestvermogen. Zie ook: nadere verklaring schulduitsluitingsgronden nadere verklaring Pieter Baan Centrum (PBC)

ontologie Fr.: l'ontologie : rechtsfilosofie - leer van de werkelijkheid, waarin met name de vraag aan bod komt hoe iets 'is'. Zie ook: tegenstelling deontologie / deontologisch

ontruiming Fr.: l'évacuation : vastgoedrecht - het verlaten van een onroerende zaak.

ontslag Fr.: le licenciement : ontslagrecht - algemeen: beëndiging van een rechtsbetrekking. Vaak: beëndiging van een arbeidsovereenkomst.

ontslag om dringende reden Fr.: le licenciement pour un motif grave : ontslagrecht - onmiddellijke (zonder opzegging of voor het verstrijken van de termijn) en regelmatige beëindiging van de arbeidsovereenkomst door de wil van één van de partijen ingevolge een ernstige tekortkoming in hoofde van de andere partij die elke professionele samenwerking tussen de werkgever en de werknemer onmiddellijk en definitief onmogelijk maakt. Art. 35 Arbeidsovereenkomstenwet - Zie ook: nadere verklaring arbeidsrecht

ontslag om dringende redenen Fr.: le licenciement pour un motif grave : ontslagrecht - ontslag van een werknemer ingevolge een ernstige tekortkoming van die werknemer die elke professionele samenwerking tussen de werkgever en de werknemer onmiddellijk en definitief onmogelijk maakt. Art. 35 Wet 3 juli 1978

ontslag op staande voet Fr.: le licenciement sur-le-champ : ontslagrecht - directe, zonder in acht te nemen opzegtermijn, beëindiging van de arbeidsverhouding, wegens een dringende reden die tegelijk bij dat ontslag wordt meegedeeld. Zie ook: tegenstelling ontbinding

ontslag van alle rechtsvervolging (OVAR) Fr.: le licenciement de toute poursuite de droite : strafprocesrecht - beslissing van de strafrechter, waarbij hij het door de officier van justitie ten laste gelegde feit wel bewezen acht, maar de verdachte niet strafbaar. Zie ook: nadere verklaring vrijspraak nadere verklaring straf nadere verklaring schuldigverklaring

ontslagvergunning Fr.: le permis de licenciement : ontslagrecht - de schriftelijke toestemming die de Regionaal Directeur Arbeidsvoorziening verleend om de arbeidsverhouding met een werknemer te kunnen opzeggen. Zonder ~ is het ontslag nietig.

onttrekking aan het verkeer Fr.: la soustraction de la circulation : strafrecht - beslissing van een rechter om de veroordeelde bepaalde voorwerpen af te nemen, omdat ze schadelijk zijn (wapens, drugs) of voor het plegen van misdrijven gebruikt kunnen worden (inbrekersgereedschap).

ontvangsttheorie Fr.: la théorie de réception : vermogensrecht - leer dat een tot een bepaalde persoon gerichte verklaring werkt, als die verklaring die persoon heeft bereikt of - indien dat niet het geval is - onder normale omstandigheden had behoren te bereiken. Zie ook: nadere verklaring verklaring nadere verklaring verzendtheorie niet gelijk aan aanbodtheorie

ontvankelijkheid Fr.: la recevabilité : strafprocesrecht - de aanlegger mag bepaalde vorderingen of verzoeken bij het gerecht inleiden. ~ heeft tot gevolg dat de rechter zich inhoudelijk over het rechtsgeschil kan buigen. Bijv. in strafzaken buigt de rechter zich altijd over de ~ van de officier van justitie. Zie ook: nadere verklaring niet-ontvankelijk verklaring nadere verklaring aanlegger

ontvoogding Fr.: émancipation : personen- en familierecht - instelling waarbij de gevolgen van de minderjarigheid (handelingsonbekwaamheid en ouderlijk gezag) gedeeltelijk vervallen. De minderjarige kan hierdoor bijv. bepaalde rechtshandelingen zelfstandig stellen. De ~ kan het gevolg zijn van een gerechtelijke procedure (gerechtelijke ~) of van het huwelijk van de minderjarige (wettelijke ~). Art. 476-486 B.W. - Zie ook: nadere verklaring handelingsbekwaamheid nadere verklaring ouderlijk gezag nadere verklaring minderjarigheid nadere verklaring huwelijk

ontwerper Fr.: le concepteur : tekeningen- of modellenrecht - persoon die een tekening of model ontwerpt. Bijv. indien een model door een werknemer is ontworpen wordt, behoudens andersluidend beding, zijn werkgever als ~ beschouwd. Zie ook: tegenstelling maker

ontwikkelingsrisico Fr.: le risque de développement : aansprakelijkheidsrecht - verweermiddel waarmee een producent produktenaansprakelijkheid kan ontlopen, nl. als de schade het gevolg is van een gebrek waarvan dat de producent op grond van de stand van de wetenschappelijke en technische kennis op het tijdstip waarop hij het produkt in het verkeer bracht, onmogelijk kon ontdekken.

ontzegging rijbevoegdheid Fr.: retrait du permis de conduire : strafrecht - straf dat een persoon gedurende een door de rechter vastgestelde termijn geen motorvoertuigen mag besturen. Bijv. omdat die persoon gereden heeft onder invloed van alcohol of een andere ernstige verkeersfout heeft gemaakt.

ontzetting uit het ouderlijk gezag Fr.: la déchéance de l'autorité parentale : jeugdrecht - procedure waarbij een ouder geheel of ten dele de ouderlijke bevoegdheden en bepaalde andere rechten (bijv. vorderen van levensonderhoud of verkrijgen van een erfenis) met betrekking tot een kind wordt afgenomen. Dit kan slechts om in de wet bepaalde redenen, nl. (1) na veroordeling tot een criminele of correctionele straf voor feiten ten aanzien van of met behulp van de kinderen of (2) indien de ouder door zijn gedrag de gezondheid, veiligheid of zedelijkheid van het kind in gevaar heeft gebracht. In principe kan een ~ enkel uitgesproken worden ten aanzien van minderjarige kinderen. Zie: art 32 ev. Wet van 8 april 1965 betreffende de jeugdbescherming. Zie ook: nadere verklaring ouderlijk gezag nadere verklaring jeugdbescherming

onverbindend verklaren Fr.: déclarer sans engagement : staatsrecht - rechter is verplicht om regels van lagere rang te toetsen aan regels van hogere rang en bij tegenstrijdigheid de lagere verbindende kracht te ontnemen.

onverdeeldheid Fr.: division : burgerlijk recht - situatie waarbij eenzelfde recht (bv. eigendom) in handen is van meerdere personen; een goed bevindt zich in onverdeeldheid wanneer meerdere personen over rechten van dezelfde aard beschikken ten opzichte van dit goed. Bijv. de goederen die gehuwden samen aankopen, komen terecht in hun gemeenschappelijk vermogen. Bij een scheiding ontstaat aldus een ~. Niemand kan verplicht worden in ~ te blijven. Om hieraan een eind te maken, dient de vereffening en verdeling plaats te vinden. Art. 815 B.W.

onverminderd Fr.: sous réserve : rechtswetenschap - hetgeen het voorzetsel ~ volgt, blijft gelden. Bijv. bij ontbinding van de overeenkomst zal de nalatige partij een terstond opeisbare boete van € 5.000 verbeuren, ~ het recht op aanvullende schadevergoeding.

onverschuldigde betaling Fr.: le paiement indu : verbintenissenrecht - Hij die bij vergissing of met zijn weten iets ontvangen heeft dat hem niet verschuldigd was, is verplicht het terug te geven aan degene van wie hij het ontvangen heeft zonder dat het verschuldigd was; het recht om terug te vorderen als een zaak of geld aan een ander is gegeven zonder rechtsgrond. Art. 1376 B.W. - Zie ook: nadere verklaring zaakwaarneming nadere verklaring ongerechtvaardigde verrijking nadere verklaring surséance van betaling

onverteerde inkomsten Fr.: revenus xxxxxxxx : huwelijksvermogensrecht - inkomen van de echtgenoten dat na aftrek van de kosten van de huishouding overblijft en dat in het kader van een periodiek verrekenbeding na afloop van elk jaar tussen hen beiden wordt gedeeld.

onverwijld Fr.: immédiatement : rechtswetenschap - onmiddellijk, met gezwinde spoed. Zie ook: niet gelijk aan onmiddellijkheidsbeginsel / best evidence-regel

onvoorwaardelijk Fr.: inconditionnellement : rechtswetenschap - zonder voorwaarden of eisen te stellen. Zie ook: tegenstelling voorwaardelijk

onvoorwaardelijke straf Fr.: la peine inconditionnelle : strafrecht - straf die daadwerkelijk uitgevoerd wordt. Zie ook: tegenstelling vrijspraak onderdeel straffen

onwaardige Fr.: indigne : erfrecht - persoon die onwaardig is om erfgenaam te zijn en daarom van de erfenis wordt uitgesloten. Bijv. omdat hij de overledene om het leven heeft gebracht of met geweld de erflater heeft belet een uiterste wil te maken.

onwillige getuige Fr.: le témoin récalcitrant : burgerlijk procesrecht - persoon die geen of niet graag een getuigenverklaring wil afleggen. Zie ook: nadere verklaring bedreigde getuige nadere verklaring gijzeling nadere verklaring kostenveroordeling getuige

onzekerheidsexceptie Fr.: l'exception d'incertitude : verbintenissenrecht - verweer dat niet als eerste hoeft te worden gepresteerd, omdat er goede redenen zijn om te vrezen dat de wederpartij zijn daar tegenoverstaande prestatie niet zal nakomen. Bijv. in het zicht van een faillissement. De verplichting wordt aldus opgeschort. Zie ook: hierarchische verhouding opschortingsrecht

onzerzijds Fr.: de notre part : rechtswetenschap - van onze kant. Bijv. ~ is daarover niets bekend.

op de markt brengen Fr.: mise sur le marché : handelsrecht - het binnenbrengen, de invoer of het bezit met het oog op de verkoop of het ter beschikking stellen aan derden, het te koop aanbieden, de verkoop, het huuraanbod, de verhuring, of de afstand onder bezwarende titel of gratis. Zie: Wet betreffende de productnormen ter bevordering van duurzame productie- en consumptiepatronen en ter bescherming van het leefmilieu en de volksgezondheid. Zie ook: nadere verklaring productnorm / (mv.) productnormen

opcenten Fr.: les centimes additionnels : fiscaal recht - percentuele verhoging van belastingen ten behoeve van de provincie of gemeente. Zie ook: nadere verklaring leges

opcentiemen Fr.: les centimes additionnels : fiscaal recht - percentsgewijze verhoging van een bepaald (belasting)bedrag, ten bate van bijv. de gemeenten en de provincies

opdeciemen Fr.: les décimes additionnels : rechtswetenschap - het percentsgewijs verhogen van een oorspronkelijk bedrag om de gevolgen van inflatie tegen te gaan (Bron: Van Dale).

opdracht Fr.: la mission : contractenrecht - overeenkomst waarbij de ene partij (opdrachtnemer) zich tegenover de andere (opdrachtgever) verbindt - zonder dienstverhouding - werkzaamheden te verrichten niet zijnde aanneming van werk, bewaarneming, uitgeven van werken of vervoeren van personen. Zie ook: onderdeel opdrachtgever nadere verklaring arbeidsovereenkomst / arbeidscontract tegenstelling bewijsopdracht tegenstelling aanneming van werk

opdrachtgever Fr.: le commettant : contractenrecht - persoon die een opdracht verstrekt. Zie ook: tegenstelling werkgever

opdrachtwet Fr.: la loi d'habilitation : staatsrecht - wet waarbij aan de Koning een bredere regelgevende bevoegdheid wordt gegeven dan die waarover hij krachtens art. 180 G.W. beschikt. Hoort meestal thuis in een procedure van bijzondere machten. Art. 105 G.W. - Zie ook: hierarchische verhouding bijzondere machten nadere verklaring kaderwet niet gelijk aan programmawet