Typ hierboven uw zoekterm (Belgisch recht) of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

recidive / herhaling Fr.: le récidive : strafrecht - herhaling van een strafbaar feit. Bijv. ~ kan bij de beoordeling van strafbare feiten een strafvermeerderende factor zijn. Zie ook: nadere verklaring HALT-afdoening

reciprociteitsbeginsel Fr.: le principe de réciprocité : intellectuele eigendomsrecht - wederkerigheidsbeginsel; beginsel volgens hetwelk intellectuele rechten uit land A slechts bescherming kunnen genieten in land B, indien intellectuele rechten uit land B in land A dezelfde bescherming kunnen genieten; beginsel dat onder omstandigheden van gelijkheid mag worden afgeweken. Bijv. de Berner Conventie staat aan de aangesloten landen toe om onder omstandigheden af te wijken van het assimilatiebeginsel en bescherming onder het nationale recht slechts te verlenen op basis van wederkerigheid. Zie ook: nadere verklaring beginselen nadere verklaring assimilatiebeginsel nadere verklaring discriminatie / discrimineren / gediscrimineerd

reclamant Fr.: reclamant : fiscaal recht - persoon die een bezwaarschrift indient.

reclamatie Fr.: la réclamation : consumentenrecht - binnen een bepaalde tijd bij de leverancier ingediende klacht dat een zaak niet deugdelijk is geleverd. ~ kan leiden tot herstel of vervanging van de geleverde zaak of terugbetaling van de koopprijs. De wijze waarop kan worden gereclameerd is vaak in algemene voorwaarden geregeld. Zie ook: nadere verklaring reclameren nadere verklaring misleidende reclame

reclameren / recht van reclame Fr.: réclamer / le droit de publicité : consumentenrecht - bij de leverancier (kunnen) klagen dat een zaak niet deugdelijk is geleverd, hetgeen tot herstel, vervanging van de geleverde zaak of terugbetaling van de koopprijs kan leiden. Zie ook: hierarchische verhouding aflevering / afleveren / afgeleverd nadere verklaring reclamant niet gelijk aan misleidende reclame

reclassering Fr.: l'assistance postpénale : strafrecht - het begeleiden van gedetineerden om hen meer kansen te bieden om, na het uitzitten van hun straf, terug in de maatschappij te kunnen functioneren. Zie ook: nadere verklaring veroordeelde nadere verklaring taakstraf onderdeel jeugdreclassering

recognitie Fr.: la taxe sur les prestations de service : rechtswetenschap - erkenning van rechtswege in een bepaalde kwaliteit (bv. als huurder, als pachter) (Van Dale).

reconvalescentie Fr.: la reconvalescence : sociaal zekerheidsrecht - herstel na een ziekte.

reconventie Fr.: la reconvention : burgerlijk procesrecht - tegenvordering

reconventioneel Fr.: reconventionnel : burgerlijk procesrecht - hetgeen betrekking heeft op de tegenclaim. Zie ook: tegenstelling conventie

reconventionele eis / reconventionele vordering Fr.: la demande reconventionnelle : burgerlijk procesrecht - tegeneis of tegenclaim die de gedaagde (eiser in reconventie) tegelijk met zijn reactie op de dagvaarding indient. Zie ook: tegenstelling eis in conventie

rectificatie Fr.: rectification : verbintenissenrecht - rechtzetting, herstel van een fout; in geval van een onrechtmatige daad kan de rechter een gedaagde veroordelen tot publicatie van een ~. Zie ook: nadere verklaring auteursrecht

recycling / recyclage / recycleren / gerecycleerd Fr.: le recyclage / recycler / recyclé : milieurecht - Engels/Frans: herwinning van oud materiaal om daar nieuwe produkten van te maken. Bijv. ~ van oud papier om vervolgens kranten mee te maken. Bedrijven die ~ kunnen onder stringente voorwaarden subsidie krijgen.

redelijk vermoeden van schuld Fr.: présomption raisonnable de culpabilité : strafprocesrecht - op grond van objectief waarneembare feiten en omstandigheden vermoeden dat iemand zich schuldig heeft gemaakt aan een strafbaar feit. Subjectieve vermoedens (zoals 'onderbuikgevoelens' van politie) zijn niet voldoende om iemand als verdachte aan te merken.

redelijkheid en billijkheid Fr.: l'équité et la justice : vermogensrecht - verwijzing naar maatstaven van ongeschreven recht die op rechtsverhoudingen een aanvullende of beperkende werking kunnen hebben.

redelijkheidsbeginsel Fr.: interdiction de l'erreur manifeste d'appreciation : bestuursrecht - algemeen beginsel van behoorlijk bestuur dat een bestuursorgaan bij het nemen van de beslissing alle belangen tegen elkaar af moet wegen. Zie ook: nadere verklaring algemene beginselen van behoorlijk bestuur (ABBB) nadere verklaring bestuursrecht

redenering naar analogie / analoog redeneren Fr.: le raisonnement vers l'analogie / l'argumentation analogue : rechtsfilosofie - vorm van redeneren waarbij een regel in een vergelijkbaar, maar niet geregeld geval wordt gehanteerd. Zie ook: nadere verklaring redenering a contrario

reder Fr.: l'armateur : zeerecht - eigenaar van een zeeschip

redigeren Fr.: rédiger : rechtswetenschap - onder woorden brengen, opstellen van teksten; ontwerpen, schrijven.

refereert / refereren Fr.: se référer : rechtswetenschap - verwijzen.

referendum Fr.: le référendum : staatsrecht - volksraadpleging. Met een ~ wordt een besluit dat door een staatsorgaan is genomen of wordt overwogen aan een volksstemming onderworpen. In België is een ~ enkel op gemeentelijk of provinciaal vlak mogelijk en is niet bindend.

referentiekader Fr.: le cadre de référence : rechtswetenschap - de normen en waarden waarnaar een persoon zich in zijn handelen en opvattingen richt.

reflexwerking Fr.: le fonctionnement de réflexe : rechtsfilosofie - bij ~ is slechts 1 norm van toepassing, maar een niet van toepassing zijnde rechtsnorm heeft toch invloed op de toepassing of de werking van andere rechtsnormen.

refoulement : asielrecht - Frans: terugdrijving. Het terugsturen van een asielzoeker naar zijn eigen land, terwijl niet vaststaat of hij daar veilig kan verblijven. Voor de landen die het vluchtelingenverdrag van Genève hebben ondertekend, geldt een verbod op ~. Zie ook: nadere verklaring Vluchtelingenverdrag van Genève (1951) nadere verklaring uitzetting

regarderen Fr.: regarder : rechtswetenschap - betreffen, aangaan. Bijv. wat de werknemer thuis doet regardeert de werkgever niet.

regeerakkoord Fr.: le programme de gouvernement : politiek - akkoord tussen de politieke partijen die samen een regering zullen vormen en waarin het overheidsbeleid voor de komende vier regeerjaren in grote lijnen is uitgezet. Na de regeringsvorming wordt het ~ in de vorm van de regeringsverklaring aan het vertrouwen van de Kamer of de gemeenschaps- of gewestraad voorgelegd. Zie ook: nadere verklaring regeringsverklaring

regelend recht / aanvullend recht Fr.: le droit complémentaire : burgerlijk recht - rechtsregels die de verhouding tussen partijen regelen voor zover daarover niets is overeengekomen. Zie ook: tegenstelling semi-dwingend recht

regelmatige opzegging Fr.: le préavis régulier : ontslagrecht - opzegging van de arbeidsovereenkomst waarbij de wettelijke of CAO-bepalingen bijv. m.b.t. de opzegtermijn, correct in acht zijn genomen.

regering Fr.: le gouvernement : staatsrecht - dagelijks bestuur van de staat, de gemeenschappen en de gewesten. De ~ bestaat uit de ministers en staatssecretarissen, die daarin op federaal vlak door de Koning benoemd worden en op regionaal vlak door de gemeenschaps- en gewestraden verkozen worden. Art. 96-104 G.W. en 121-126 G.W. - Zie ook: tegenstelling parlement nadere verklaring kabinet niet gelijk aan ministerraad onderdeel minister

regeringsverklaring Fr.: la déclaration gouvernementale : politiek - verklaring van (federaal) de eerste minister of (regionaal) de minister-president waarin de (nieuwe) regering haar beleid voor de komende regeerjaren uiteenzet of waarin een wijziging van dat beleid of van de samenstelling van de regering aangekondigd wordt en die de regering aan het vertrouwen van de Kamer van Volksvertegenwoordigers of de gemeenschaps- of gewestraad voorlegt. Zie ook: nadere verklaring regeerakkoord

regeringsvorm Fr.: la forme de gouvernement : staatsrecht - manier waarop het bestuur van een land geregeld is, bijv. parlementaire, democratische of republikeinse ~. Zie ook: onderdeel democratie nadere verklaring anarchie

register Fr.: le registre : rechtswetenschap - voortdurend bijgehouden bestand met gegevens over personen of zaken, bijv. kadaster, rijksregister.

registeraccountant Fr.: l'expert-comptable : accountancy - de uitoefening van het beroep van accountant vereist de inschrijving in het register van het Instituut van de accountants en de belastingconsulenten. Zie ook: nadere verklaring accountant

registergoederen Fr.: biens enregistrables : rechtswetenschap - zaken waarbij in geval van overdracht of vestiging een inschrijving in een daartoe bestemd openbaar register noodzakelijk is. Bijv. onroerende goederen, bepaalde intellectuele rechten Zie ook: nadere verklaring onroerend goed nadere verklaring openbare registers

registrar : Engels recht - ambtenaar van de burgerlijke stand.

registrar : internetrecht - onderneming die een niet-exclusieve registratieovereenkomst aangaat met DNS België vzw, Belgische Vereniging voor Internetdomeinregistratie (DNS BE) en die van DNS BE het recht bekomt aanvragen in te dienen voor de registratie en vernieuwing van domeinnamen binnen het ".be"-domein in naam van haar klanten maar voor eigen rekening.

registratierechten Fr.: droits d'enregistrement : vastgoedrecht - de belasting die de staat heft bij de inschrijving (registratie) van een akte door de ontvanger der registratie in een register. Het meest bekende voorbeeld waarbij men ~moet betalen is bij de ondertekening van de notarisakte om een onroerend goed, zoals een huis, aan te kopen. Zie: Wetboek der registratie- hypotheek- en griffierechten. Zie ook: hierarchische verhouding registratie nadere verklaring klein beschrijf

reglement Fr.: règlement : rechtswetenschap - geheel van regels dat leden van een bepaalde instelling of organisatie, meestal op privaat vlak, in acht moeten nemen. Bijv. huishoudelijke ~, arbeids~. Zie ook: nadere verklaring huishoudelijk reglement nadere verklaring wet in formele zin

reglementair Fr.: réglementairement : rechtswetenschap - in overeenstemming met de voorgeschreven regels.

reglementen Fr.: règlements : rechtswetenschap - regelingen die van ondergeschikt belang zijn. Bijv. huishoudelijke ~, in tegenstelling tot wetten. Zie ook: nadere verklaring huishoudelijk reglement nadere verklaring wet in formele zin

regres Fr.: recours : verbintenissenrecht - verhaal van de hoofdelijk aangesproken schuldenaar op zijn medeschuldenaren om (gedeeltelijke) terugbetaling te eisen van hetgeen hij aan de schuldeiser heeft betaald. Zie ook: nadere verklaring hoofdelijke aansprakelijkheid nadere verklaring pluraliteit van schuldenaren nadere verklaring verhaal

regres / regresrecht Fr.: recours : verbintenissenrecht - recht van een persoon die een schuld heeft betaald om die schuld geheel of gedeeltelijk op andere personen te verhalen en van hen dus de terugbetaling te eisen van wat hij heeft betaald. Een verzekeraar kan zo bijvoorbeeld ~ uitoefenen op een dronken chauffeur voor de schade die chauffeur veroorzaakte en die de verzekering normaal zou betalen. Zie ook: nadere verklaring verhaal

regresrecht Fr.: droit de recours : verbintenissenrecht - recht van de hoofdelijk aangesproken schuldenaar om (gedeeltelijke) terugbetaling te eisen van zijn medeschuldenaren. Zie ook: nadere verklaring hoofdelijke aansprakelijkheid nadere verklaring pluraliteit van schuldenaren

regulier verblijf Fr.: séjour ordinaire : asielrecht - legaal verblijf op het Belgische grondgebied. Zie ook: tegenstelling illegale vreemdelingen

reisbevrachting Fr.: loué au voyage : zeerecht - overeenkomst van goederenvervoer, waarbij de vervoerder zich verbindt tot vervoer aan boord van een schip, dat hij daartoe, anders dan bij wijze van rompbevrachting, geheel of gedeeltelijk niet op tijdbasis ter beschikking stelt van de afzender. Zie ook: nadere verklaring tijdbevrachting nadere verklaring rompbevrachting

Rekenhof Fr.: Cour des comptes : staatsrecht - Belgische tegenhanger van de Nederlandse Algemene Rekenkamer; belast met de externe controle op de begrotings-, boekhoudkundige- en financiële verrichtingen van de federale Belgische Staat, de Gemeenschappen, de Gewesten, de openbare instellingen die ervan afhangen, en de provincies. Zie ook: nadere verklaring Algemene Rekenkamer tegenstelling Europees Hof van Justitie

rekest / request / petitie / verzoekschrift (vzs) Fr.: requête / pétition : burgerlijk procesrecht - schriftelijk stuk waarmee een verzoekschriftprocedure bij het gerecht wordt ingeleid. Zie ook: tegenstelling dagvaarding / (mv.) dagvaardingen niet gelijk aan request civiel

rekwestrant / rekestrant / requestrant / verzoeker Fr.: pétitionnaire / demandeur : burgerlijk procesrecht - natuurlijk of rechtspersoon die een verzoekschrift bij het gerecht indient.

relatief recht / relatieve rechten Fr.: droits rélative : verbintenissenrecht - aanspraken die (slechts) tegenover bepaalde personen kunnen worden uitgeoefend. Bijv. contractuele rechten.

relatief recht / vorderingsrecht Fr.: droit relative : verbintenissenrecht - het recht van een rechthebbende op een verbintenis iets te doen, te laten of te krijgen van een bepaalde persoon of groep. Een ~ is relatief doordat men zich moet richten tot een persoon om zijn recht te krijgen, dit in tegenstelling tot een zakelijk recht dat rechtstreeks op een zaak betrekking heeft. Zie ook: t zakelijk recht tegenstelling zakelijk recht

relatieve nietigheid Fr.: nullité relative : contractenrecht - de ongeldigheid van een rechtshandeling omwille van het feit dat de rechtshandeling strijdig is met een regel van dwingend recht, die evenwel niet de openbare orde raakt. Door het relatief karakter van deze nietigheid is het mogelijk de nietige rechtshandeling nadien te bevestigen en mag de rechter deze nietigheid niet uitspreken tenzij een partij hem hierom verzoekt (dit in tegenstelling tot de absolute nietigheid). Zie ook: tegenstelling absolute nietigheid nadere verklaring dwingend recht (regels van)

relativeren Fr.: relativiser : rechtswetenschap - vaak gezocht, maar zonder juridische betekenis. In perspectief plaatsen waardoor een gematigd standpunt ontstaat.

relativiteitsbeginsel Fr.: principe de relativité : aansprakelijkheidsrecht - beginsel dat geen verplichting tot schadevergoeding bestaat wanneer de geschonden norm niet strekt tot bescherming tegen de schade zoals benadeelde die heeft geleden. Het ~ geldt niet in het Belgische aansprakelijkheidsrecht Zie ook: nadere verklaring onrechtmatige daad

rembours Fr.: rembours : vervoersrecht - wijze van verzending en betaling, waarbij meteen bij afgifte van de goederen betaald moet worden

remgeld Fr.: ticket modérateur : sociaal recht - persoonlijk aandeel van de rechthebbende in de ziektekostenverzekering en de kostprijs van de geneeskundige zorgen. Zie ook: nadere verklaring eigen risico

remplaceringscontract Fr.: contrat de remplacement : rechtswetenschap - periodiek vervangingsplan.

rendement Fr.: rendement : bankrecht - opbrengst; winst die in een bepaalde periode wordt behaald over beleggingen, uitgedrukt in procenten van het beginvermogen. (bron: beleggingsplein.nl)

renovatie Fr.: rénovation : bouwrecht - aanpassing, modernisering van een woning; kan zowel sloop met vervangende nieuwbouw als gedeeltelijke vernieuwing door verandering of toevoeging omvatten. Zie ook: niet gelijk aan remplaceringscontract nadere verklaring bouwvergunning

renovatieovereenkomst Fr.: bail rénovation : vastgoedrecht - Overeenkomst waarbij de huurder zich ertoe verbindt voor zijn rekening werken uit te voeren in het gebouw en de verhuurder er zich in ruil toe verbindt ervan af te zien de huurovereenkomst te beëindigen of de huursom te verminderen.

renseignement : diplomatiek recht - Frans: inlichting. Ambtelijk woord voor verkregen informatie. Zie ook: nadere verklaring inlichtingencomparitie

Rente-écart Fr.: rente-écart : economie - verschil in renteniveau tussen twee landen. (bron: nrc.nl)

renterisico Fr.: risque de rente : bankrecht - één van de risico's verbonden aan de geld- en wisselmarktactiviteit van een kredietinstelling. Het ~ kan vanuit een tweevoudig gezichtspunt bekeken worden. Een eerste onderzoekt het risico op verliezen in de toekomstige stroom van netto lenteopbrengsten, ingevolge ongunstige rente-evoluties; een ander gezichtspunt onderzoekt het marktrisico, zijnde het eventuele risico van onmiddellijke wijziging van de boekwaarde van op de markt verhandelbare instrumenten, ingevolge ongunstige rente-evoluties.

renvoi / herverwijzing Fr.: renvoi : internationaal privaatrecht - techniek in het recht waarbij rekening wordt gehouden met de verwijzingsregels van het toepasselijk verklaarde buitenlandse recht

reparatoire sanctie Fr.: sanction réparatoire : criminologie - straf die tot doel heeft het gepleegde onrecht te herstellen. Zie ook: nadere verklaring sanctie tegenstelling punitieve sanctie / punitief

reportage Fr.: reportage : rechtswetenschap - verslag.

repressief systeem Fr.: système répressif : rechtswetenschap - systeem dienend om te onderdrukken of te beteugelen.

repressieve controle Fr.: contrôle répressive : rechtswetenschap - controle achteraf en met als bedoeling misbruiken of overtredingen bij te sturen Zie ook: tegenstelling preventieve werkzaamheden

reprorecht Fr.: droit de reproduction : auteursrecht - het recht om auteursrechtelijk beschermd werk te mogen kopiëren voor louter eigen gebruik (bijv. studie).