Typ hierboven uw zoekterm (Belgisch recht) of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

verweerder / verwerende partij / gedaagde Fr.: défendeur : burgerlijk procesrecht - persoon of organisatie tegen wie een vordering is ingesteld bij een rechtbank en die zich tegen die vordering moet verweren Zie ook: nadere verklaring eiser / eisende partij niet gelijk aan verdachte / inverdenkinggestelde niet gelijk aan

verweermiddelen Fr.: moyens de défense : procesrecht - standpunten die een partij tijdens een gerechtelijke procedure naar voren kan brengen om zich tegen de stellingen van de andere partij te verweren. Zie ook: nadere verklaring exceptie nadere verklaring concentratie van verweer / concentratie van weren onderdeel chicaneus verweer / (mv.) chicaneuze verweren

verwekker Fr.: procréateur : personen- en familierecht - biologische vader van een kind. De ~ is, als ware hij ouder, wettelijk verplicht bij te dragen in de kosten van verzorging en opvoeding van het kind. Zie ook: tegenstelling ontkenning vaderschap

verwering Fr.: défense : rechtswetenschap - slecht Nederlands voor verweer. Zie ook: nadere verklaring verweermiddelen

verwerping van een nalatenschap Fr.: renonciation à succession / répudiation de succession : erfrecht - een plechtige verklaring ter griffie van de rechtbank van eerste aanleg van het arrondissement waar de erfenis is opengevallen, waardoor een erfgenaam verzaakt aan de nalatenschap. Art. 784 B.W.

verwezenlijking Fr.: la réalisation : rechtswetenschap - totstandkoming, realisering.

verwijlinterest / (mv.) verwijlinteresten Fr.: intérêts moratoires : rechtswetenschap - vertragingsrente; rente die na de vervaldatum van de factuur verschuldigd is omdat de betaling ervan uitblijft. Art. 1153 B.W. - Zie ook: nadere verklaring moratoire interessen

verwijzing naar de rol Fr.: renvoi au rôle : burgerlijk procesrecht - na de inleiding van een burgerlijke zaak (bijv. na dagvaarding) en indien er niet dadelijk uitspraak kan gedaan worden over de zaak, wordt deze naar de rol verwezen. De zaak wordt alzo uitgesteld zonder een bepaalde termijn te voorzien. Het is dan aan de partijen om het nodige te doen (het neerleggen van conclusies) voor de verdere afhandeling van de zaak. Art. 735 Ger.W. - Zie ook: tegenstelling uitstel op vaste datum nadere verklaring algemene rol nadere verklaring bijzondere rol

verzachtende omstandigheden Fr.: circonstances atténuantes : strafrecht - ~ zijn elementen waarmee de strafrechter rekening kan houden bij de straftoemeting om een lagere dan de wettelijk bepaalde minimumstraf op te leggen, ~ zijn niet uitdrukkelijk in de wet bepaald en worden aan de beoordeling van de rechter overgelaten (bijv. vergoeding van de schade, afwezigheid van eerdere veroordelingen, ...). Art. 79 Sw

verzameldepot Fr.: dépôt : rechtswetenschap - verzamelplaats, opslagplaats.

verzegeling Fr.: scellement : rechtswetenschap - bewarende maatregel die kan gevorderd worden telkens het gevaar dreigt dat roerende voorwerpen van een gemeenschappelijk vermogen, een nalatenschap of een onverdeeldheid zouden kunnen verduisterd worden. Zie ook: nadere verklaring verzegeling erfenis / verzegeling nalatenschap nadere verklaring plaats delict

verzegeling erfenis / verzegeling nalatenschap Fr.: scellement de la succession : burgerlijk procesrecht - een verzegeling bevolen ten aanzien van een nalatenschap. Dit kan gebeuren op verzoek van een belanghebbende om te vermijden dat er goederen zouden worden weggemaakt. De ~ wordt bevolen door de Vrederechter. Art. 1151 Ger.W. - Zie ook: tegenstelling ontzegeling / ontzegelen / ontzegeld hierarchische verhouding verzegeling / verzegelen / verzegeld nadere verklaring Vrederechter nadere verklaring nalatenschap / erfenis

verzekerd belang Fr.: l'intérêt sûr : verzekeringsrecht - voorwerp van verzekeringsovereenkomst: kan zijn alle belang, dat op geld waardeerbaar, aan gevaar onderhevig en bij de wet niet is uitgezonderd. Zie ook: nadere verklaring verzekering

verzekering Fr.: assurance : verzekeringsrecht - overeenkomst waarbij de verzekeraar er zich toe verbindt om tegen betaling van premies de verzekerde schadeloos te stellen in geval het verzekerde risico optreedt. Zie ook: tegenstelling assurantie

verzekeringsrecht Fr.: droit d'assurance : verbintenissenrecht - rechtsgebied dat de regels bevat m.b.t. totstandkoming, beëndiging en vernietigbaarheid en de toepassing van diverse soorten verzekeringsovereenkomsten en betaling(sweigering) van verzekeringspremies en -uitkeringen.

verzet Fr.: opposition / recours : gerechtelijk recht - bezwaar tegen een uitspraak dat iemand kan indienen die bij verstek veroordeeld is.

verzet / oppositieprocedure Fr.: opposition / procédure d'opposition : burgerlijk procesrecht - het rechtsmiddel waarmee de versteklatende partij het verstekvonnis kan aanvechten.. Art. 802-804 Ger. W. - Zie ook: nadere verklaring verzetprocedure

verzet / procedure op verzet Fr.: opposition / procédure d'opposition : gerechtelijk recht - gerechtelijke procedure waarin de bij verstek veroordeelde zich tegen het vonnis verzet. In beginsel wordt ~ aangetekend middels een dagvaarding die binnen vier weken na betekening van het vonnis moet zijn uitgebracht. Art. 21 Ger. W. en 1047-1049 Ger. W. - Zie ook: nadere verklaring verzettermijn onderdeel gewoon rechtsmiddel niet gelijk aan verstekprocedure niet gelijk aan hoger beroep

verzettermijn Fr.: délai d'opposition : burgerlijk procesrecht - termijn waarbinnen een verzetprocedure moet zijn gestart, in principe 1 maand te rekenen vanaf de betekening van het verstekvonnis. Deze termijn wordt verlengd met 15 dagen t.a.v. de partij die verblijft in een aan België aangrenzend land, met 30 dagen t.a.v. de partij die verblijft in een ander land van Europa en met 80 dagen t.a.v. de partij die verblijft in een ander werelddeel. Art. 1048 Ger. W. - Zie ook: hierarchische verhouding verzetprocedure tegenstelling termijnen voor conclusies

verzetvonnis Fr.: jugement après opposition : burgerlijk procesrecht - uitspraak in een rechtszaak die de rechter na verstekverlening opnieuw heeft beoordeeld. Zie ook: tegenstelling verstekvonnis

verzoeker Fr.: demandeur : burgerlijk procesrecht - natuurlijk of rechtspersoon die een verzoekschrift bij het gerecht indient.

verzoekschrift (vzs) Fr.: demande : burgerlijk procesrecht - schriftelijk stuk waarmee een verzoekschriftprocedure bij het gerecht wordt ingeleid. Zie ook: tegenstelling dagvaarding / (mv.) dagvaardingen

verzoening Fr.: réconciliation : personen- en familierecht - 1) van tafel en bed gescheiden echtgenoten die hun huwelijk repareren door bijv. hun conflicten bij te leggen en daarom hun huwelijk weer voortzetten of 2) echtgenoten die hetzelfde beslissen tijdens de echtscheidingsprocedure. Art. 1284-1285 Ger.Wb. - Zie ook: tegenstelling echtscheiding / echtscheiden / in de echt gescheiden nadere verklaring huwelijk

verzorgingsstaat Fr.: état-providence : staatsrecht - samenleving waarin de overheid via wetgeving en financiële middelen zorgt voor het sociaal-economisch welzijn van de burgers. Zie ook: tegenstelling nachtwakerstaat

verzuimdatum Fr.: date d'échéance : rechtswetenschap - moment waarop blijkt dat de schuldenaar zijn verplichtingen niet nakomt. Zie ook: nadere verklaring schadevergoeding

verzuimsmisdrijf / omissiedelict / nalatigheidsmisdrijf Fr.: délit d'abstention : strafrecht - strafbaar gesteld nalaten, bijv. schuldig hulpverzuim. Art. 422bis bijv. Sw

veto Fr.: veto : rechtswetenschap - doorslaggevende stem waardoor bijv. de aanvaarding van een besluit kan worden geblokkeerd. Zie ook: nadere verklaring vetorecht

vetorecht Fr.: droit de veto : rechtswetenschap - de mogelijkheid om van het veto gebruik te maken, waardoor bepaalde besluiten kunnen worden geblokkeerd.

vexatoir / vexatoor Fr.: vexatoire : rechtswetenschap - het onnodig aanwenden van rechtsmiddelen en/of executiemiddelen. Zie ook: nadere verklaring rechtsmiddelen nadere verklaring gerechtelijke tenuitvoerlegging / executie

vide : rechtswetenschap - Latijn: zie; gelet op.

vinder Fr.: inventeur : zakenrecht - degene die een onbeheerde zaak vindt en onder zich neemt. Zie ook: nadere verklaring uitvinder

vinderschap Fr.: qualité d'inventeur : rechtswetenschap - het vinder zijn.

vindersloon Fr.: récompense : zakenrecht - de redelijke beloning die de eerlijke vinder van een onbeheerde zaak toekomt als hij die zaak aan de eigenaar teruggeeft. Zie ook: nadere verklaring vondst

vindersregeling Fr.: règlement des découvertes : zakenrecht - wettelijke regeling m.b.t. gevonden voorwerpen: als men kan vinden van wie het voorwerp geweest is, is die persoon of zijn rechtsopvolgers de rechtmatige eigenaar, is die er niet meer dan is het voorwerp na 30 jaar (verkrijgende verjaring) eigendom van de vinder. Zie ook: nadere verklaring vondst

visum / (mv.) visa Fr.: visa : vreemdelingenrecht - een sticker die in het paspoort wordt aangebracht door een Ambassade of Consulaat of aan de grens. Een ~ geeft toelating om gedurende een bepaalde, beperkte periode in een land (of landen) te verblijven of er door te reizen. In het kader van de Schengen-samenwerking zullen de Schengen-landen in het algemeen een ~ afleveren dat voor het gehele Schengen-gebied geldig is. Zie ook: nadere verklaring Schengenvisum nadere verklaring kort verblijf

Vlaams Parlement Fr.: parlement flamand : staatsrecht - wetgevende macht op het niveau van de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest. Het ~ omvat dus de theoretische Vlaamse Gemeenschapsraad. Het ~ keurt decreten goed over aangelegenheden waarvoor de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest bevoegd zijn en controleert de Vlaamse regering. Zie: art 24 e.v. bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming van de instellingen. Art. 115-120 G.W. - Zie ook: hierarchische verhouding raad nadere verklaring parlement nadere verklaring wetgevende macht

Vlaamse Gemeenschapscommissie Fr.: commission communautaire flamande : staatsrecht - gemeenschapscommissie bestaande uit de leden van de Nederlandse taalgroep van de Brusselse Hoofdstedelijke Raad en de Brusselse Hoofdstedelijke Regering die de bevoegdheden die normaal behoren tot de Vlaamse Gemeenschap, uitoefent in het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad. Zie: art 60 e.v. Bijzondere wet van 12 januari 1989 met betrekking tot de Brusselse Instellingen. Art. 135-138 G.W. - Zie ook: hierarchische verhouding Brussels Hoofdstedelijk Gewest nadere verklaring Franse gemeenschapscommissie nadere verklaring Gemeenschappelijke gemeenschapscommissie hierarchische verhouding gemeenschapscommissie

Vlaamse Raad Fr.: conseil flamand : staatsrecht - officiële benaming uit de Grondwet voor het Vlaams Parlement. Art. 115-120 G.W. - Zie ook: hierarchische verhouding raad nadere verklaring parlement nadere verklaring wetgevende macht

vlaggenbeginsel Fr.: principe de pavilon : strafrecht - de strafwet van een land is toepasselijk op het schip dat de vlag voert van dat land. Dit geldt in het bijzonder voor een schip dat op volle zee is. Zodra een schip de territoriale wateren van een land binnenvaart, geldt weer het territorialiteitsbeginsel, behalve voor oorlogsschepen die immuniteit genieten (vergelijkbaar met die van bijv. ambassades). Zie ook: nadere verklaring territorium / territoir onderdeel territorialiteitsbeginsel

vlottende activa Fr.: actifs liquides : rechtspersonenrecht - alle activa die bestemd zijn om tijdens het cyclische exploitatieproces te worden verbruikt (aankoop - productie - verkoop - inning). Zie ook: nadere verklaring passiva nadere verklaring activa

vluchtelingen Fr.: réfugiés : asielrecht - Mensen die zich bevinden buiten het land van hun nationaliteit en die aannemelijk kunnen maken dat zij gegronde redenen hebben om te vrezen dat zij in hun eigen land worden vervolgd, vanwege een godsdienstige of politieke overtuiging of nationaliteit, of omdat zij behoren tot een bepaald ras of een bepaalde sociale groepering.

Vluchtelingenverdrag van Genève (1951) Fr.: La "Convention de Genève concernant le statut des réfugiés de Genève (1951)" : asielrecht - In dit verdrag is vastgelegd wanneer een asielzoeker recht heeft op het erkende vluchtelingenschap. Alle landen, waaronder Nederland, die het verdrag hebben ondertekend, zijn verplicht zich aan de afspraken te houden. Het ~ vormt de basis voor het vluchtelingenbeleid van Nederland. (bron: Min. Jus.) Zie ook: nadere verklaring vluchteling

volgestorte aandelen Fr.: actions entièrement libérées / titres entièrement versés : rechtswetenschap - nominale waarde van aandelen die door de aandeelhouders aan de vennootschap is betaald. Zie ook: nadere verklaring aandelen op naam onderdeel à pari

volgrecht Fr.: droit de suite : rechtswetenschap - recht van een auteur van werken van beeldende kunst op een deel van de verkoopprijs bij toewijzing van zijn creaties, wanneer deze openbaar geveild worden. Art. 11-13 Wet 30 juni 1994 - Zie ook: nadere verklaring auteursrecht

volkenrecht / internationaal publiekrecht Fr.: droit des peuples / droit international public : internationaal publiekrecht - rechtsgebied bestaande uit gewoonterecht en diverse verdragen waarin universele beginselen van recht zijn gecodificeerd, vooral m.b.t. de staat in zijn juridische betrekkingen tot andere staten en publiekrechtelijke internationale organisaties, die gericht zijn op de samenwerking tussen volkeren en het behoud van vrede, bijv. de Verenigde Naties. Art. 1 UVRM en 1 bupo - Zie ook: nadere verklaring soevereiniteit tegenstelling internationaal privaatrecht - ipr onderdeel internationale verdragen hierarchische verhouding privaatrecht / burgerlijk recht / civiel recht

volksvertegenwoordiging Fr.: représentation nationale : staatsrecht - de vertegenwoordiging van het volk in de organen die de staat besturen, normaal via verkozen volksvertegenwoordigers; de vergadering van verkozen volksvertegenwoordigers, het parlement Zie ook: nadere verklaring parlement nadere verklaring Kamer van Volksvertegenwoordigers

volle adoptie Fr.: adoption plénière : personen- en familierecht - vorm van adoptie waarbij de familiebanden met de geboortefamilie volledig worden verbroken en het kind volledig wordt opgenomen in de adoptiefamilie. Art. 355-356.4 B.W. - Zie ook: hierarchische verhouding adoptie tegenstelling gewone adoptie

volle eigendom Fr.: jouissance du plein domaine; pleine propriété : zakenrecht - het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben. 'Volle' betekent dat er geen enkele zakelijke beperking op het eigendom rust. Zie ook: nadere verklaring intellectuele eigendom (IE) tegenstelling blote eigendom / (oneigen.) bloot eigendom tegenstelling medeëigendom tegenstelling meervoudige eigendom

volmacht Fr.: procuration : vermogensrecht - de bevoegdheid die een volmachtgever uitdrukkelijk of stilzwijgend verleent aan een ander, de gevolmachtigde, om in zijn naam rechtshandelingen te verrichten. Zie ook: nadere verklaring gemachtigde / gevolmachtigde / procurator

volonté generale / algemene wil Fr.: volonté generale : rechtsgeschiedenis - de ~ wordt bij stemming vastgesteld, waarbij de stemmers zich laten leiden door wat naar hun mening het algemeen belang is (leer van Rousseau: het sociaal contract). Zie ook: nadere verklaring wilsgebrek nadere verklaring uiterste wil / testament tegenstelling verklaringsleer

vondeling Fr.: enfant trouvé : familierecht - een pasgeboren kind waarvan de ouders onbekend zijn en dat gevonden wordt. Art. 58 B.W.

vondst Fr.: trouvaille : zakenrecht - onbeheerde zaak die door iemand gevonden wordt. Zie ook: nadere verklaring vinder

vonnis Fr.: jugement : burgerlijk procesrecht - beslissing van een rechtbank. Zie ook: onderdeel tussenvonnis hierarchische verhouding arrest / arresten hierarchische verhouding grosse / (mv.) grossen onderdeel dictum / (mv.) dicta

vonnis a quo Fr.: jugement a quo : rechtswetenschap - Latijn: waar vandaan; vonnis dat in eerste aanleg werd gewezen.

vonnis alvorens recht te doen Fr.: jugement provisionnel : burgerlijk procesrecht - de door de rechter bevolen voorafgaande maatregelen om de vordering te onderzoeken of de toestand van de partijen voorlopig te regelen. Art. 19 Ger. W. - Zie ook: tegenstelling eindvonnis

voogd Fr.: tuteur : familierecht - persoon die zorgt voor het beheer van het vermogen van een minderjarige onder voogdij, een verlengd minderjarige of een gerechtelijk onbekwaamverklaarde. Art. 389-420 B.W. en 487bis-487octies B.W. - Zie ook: hierarchische verhouding voogdij nadere verklaring minderjarige nadere verklaring verlengd minderjarige nadere verklaring gerechtelijk onbekwaamverklaarde

voogdij Fr.: tutelle : personen- en familierecht - instelling waarbij een persoon het beheer van de goederen van een ander persoon waarneemt. Meestal gaat voogdij over minderjarigen waarvan de ouders overleden of onbekend zijn, maar ze kan ook betrekking hebben op verlengd minderjarigen of meerderjarigen die onbekwaamverklaard zijn. Art. 389-420 B.W. en 487bis-487octies B.W. - Zie ook: nadere verklaring voogd nadere verklaring minderjarige nadere verklaring verlengd minderjarige nadere verklaring gerechtelijk onbekwaamverklaarde

voorarrest / voorlopige hechtenis Fr.: détention préventive : strafrecht - het opsluiten of vasthouden van iemand die op heterdaad betrapt is bij een misdrijf of tegen wie ernstige verdenkingen van een misdrijf bestaan tot aan de gerechtelijke behandeling en uitspraak. De ~ is onderworpen aan specifieke regels en normalerwijze worden de dagen die iemand in ~ heeft gezeten worden van de eventuele uiteindelijke gevangenisstraf afgetrokken. Zie: Wet van 20 juli 1990 betreffende de voorlopige hechtenis. Zie ook: tegenstelling gevangenisstraf hierarchische verhouding terechtzitting nadere verklaring verdachte / inverdenkinggestelde

voorgeleiding Fr.: conduire quelqu'un devant le magistrat compétent : strafprocesrecht - indien de verdachte wordt gearresteerd ter ~, wordt hij door de politie ter beschikking gesteld van de rechterlijke overheid. Indien reeds een onderzoeksrechter is belast met het gerechtelijk onderzoek, beslist hij over de vrijheidsbeneming, anders gebeurt dit door de procureur des Konings. Deze vorm van vrijheidsbeneming is beperkt tot 24 uur. Binnen deze termijn dient beslist te worden of het nodig is dat de onderzoeksrechter een aanhoudingsbevel aflevert tegen de verdachte. Art. 1 Voorlopige Hechteniswet en 2 Voorlopige hechteniswet

vooringenomenheid Fr.: partialité : rechtswetenschap - partijdigheid voor of tegen iets of iemand hebben. Bijv. rechters en bestuursorganen moet hun taak vervullen zonder ~. Art. 14 bupo

voorkennis Fr.: être initié / opération d'initié : effectenrecht - voorwetenschap.

voorkeursrecht / voorkeurrecht Fr.: droit de préférence : vennootschapsrecht - het recht dat bestaande aandeelhouders van een vennootschappen hebben om bij voorrang en in verhouding tot hun aandelenbezit in te schrijven op de uitgifte van nieuwe aandelen door de vennootschap. Het ~kan door een beslissing van de vennootschap beperkt of opgeheven worden. Art. 309-310 W. Venn. en 592-594 W. Venn.

voorkeursrecht bij emissie van aandelen Fr.: droit de préférence : vennootschapsrecht - bij een kapitaalsverhoging door middel van inbreng van geld, hebben de vennoten een voorkeursrecht om in te schrijven op nieuwe aandelen, naar evenredigheid van het gezamenlijke bedrag van hun aandelen.

voorlopige bewindvoerder Fr.: administrateur provisoire : personen- en familierecht - persoon die belast wordt met het beheer van de goederen van een ander persoon die wegens zijn gezondheidstoestand, geheel of gedeeltelijk, zij het tijdelijk niet in staat is zijn goederen zelf te beheren.

voorlopige dekking Fr.: couverture provisoire : verzekeringsrecht - verzekering zonder verzekeringspolis, meestal van tijdelijke aard. Zie ook: nadere verklaring assurantie hierarchische verhouding polis

voorlopige hechtenis Fr.: détention préventive : strafprocesrecht - zie: aanhoudingsbevel. Vrijheidsbeneming in het kader van een gerechtelijk onderzoek. Zie ook: onderdeel inbewaringstelling / in bewaring stellen (strafprocesrecht) onderdeel gevangenhouding tegenstelling inverzekeringstelling (IVS)

voorlopige inbezitstelling Fr.: possession provisoire : personen- en familierecht - na een vonnis waarbij de verklaring van afwezigheid is uitgesproken kunnen de vermoedelijke erfgenamen onder bepaalde voorwaarden de goederen van de afwezige verkrijgen. Deze verkrijgen is voorlopig en onderworpen aan bepaalde vormvoorschriften. Art. 120-128 B.W. - Zie ook: nadere verklaring afwezigheid nadere verklaring verklaring van afwezigheid

voorlopige maatregelen Fr.: mesures provisoires : burgerlijk procesrecht - maatregelen betreffende de persoon, het vermogen en het levensonderhoud van de echtgenoten en van de gemeenschappelijke kinderen die de Voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg kan nemen voor de duur van de echtscheidingsprocedure. Bijv. alimentatie, wie voorlopig in de echtelijke woning mag blijven etc. Zie ook: onderdeel kort geding (KG) tegenstelling bodemprocedure

voorlopige oplevering Fr.: réception provisoire : vastgoedrecht - vaststelling van de voltooiing van de werken van een aannemingscontract: als een bouwwerk bijna af is, komen de architect, de aannemer en de bouwheer samen om iedere ruimte van het bouwwerk te bezoeken en alle vastgestelde fouten en gebreken in een contradictoir proces-verbaal op te tekenen, dat ze samen ondertekenen. Dit proces-verbaal vormt heel vaak het vertrekpunt van de tienjarige garantie. Zie ook: nadere verklaring definitieve oplevering onderdeel oplevering