Typ hierboven uw zoekterm (Belgisch recht) of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

voornaamsverandering Fr.: changement de prénom : personenrecht - personen kunnen in bepaalde gevallen en onder bepaalde voorwaarden, de minister van Justitie verzoeken om hun voornaam te laten veranderen. Deze te volgen procedure is neergelegd in de Wet van 15 mei 1987 (B.S., 10 juli 1987) Wet van 15 mei 1987 Zie ook: onderdeel voornaam

voorontwerp van wet Fr.: avant-projet de loi : staatsrecht - tekstvoorstel voor een nieuwe wet uitgaande van de regering (in theorie de Koning) dat in de eerste fase verkeert, met name dat voorbereid is door een minister, eventueel besproken is in de ministerraad, maar dat nog niet door de Koning ondertekend is. Zodra het ~door de Koning ondertekend is, wordt het een ontwerp van wet / wetsontwerp. Art. 75 G.W. - Zie ook: hierarchische verhouding wet niet gelijk aan ontwerp van wet niet gelijk aan wetsvoorstel

voorraden Fr.: stocks : rechtswetenschap - hoeveelheid te verkopen goederen dat een bedrijf voorhanden heeft. Zie ook: tegenstelling onderhanden werk nadere verklaring balans nadere verklaring activa

voorrangsregels Fr.: règles de priorité : verkeersrecht - verkeersregels die bepalen welke weggebruikers voorrang hebben en welke niet. Zie: K.B. van 1 december 1975 houdende algemeen reglement op de politie van het wegverkeer.

voorrecht Fr.: privilège : pand- en hypotheekrecht - een zekerheidsrecht zonder buitenbezitstelling, dat door de wet aan een schuldeiser wegens de bijzondere aard van zijn schuldvordering wordt verleend en waardoor die schuldeiser in geval van samenloop bij voorrang wordt betaald uit de opbrengst van het vermogen (of althans een gedeelte hiervan) van de debiteur. Zie ook: nadere verklaring claim nadere verklaring wet in formele zin nadere verklaring voorrang

voorrecht onbetaalde verkoper Fr.: le privilège vendeur non-rémunéré : verbintenissenrecht - voorrecht van de onbetaalde verkoper op de door hem verkochte zaak inhoudende dat bij onvermogen van de koper de verkochte zaak opnieuw zal verkocht worden en het geld eerst zal dienen om de onbetaalde verkoper te voldoen. Art. 20, 5 Hyptheekwet en 27, 1 Hypotheekwet - Zie ook: nadere verklaring voorrechten / privileges niet gelijk aan preferente crediteuren / preferente schuldeisers

voorrecht van boedelbeschrijving (aanvaarding van nalatenschap onder ~) Fr.: sous bénéfice d'inventaire : burgerlijk recht - cf. beneficiaire aanvaarding Art. 793 ev B.W.

voorschot Fr.: acompte : vastgoedrecht - Som die de koper aan de verkoper van een onroerend goed betaalt, meestal bij het ondertekening van de verkoopsovereenkomst, voordat de volledige prijs betaald wordt, met als doel zijn verbintenissen beter te waarborgen. Dit bedrag wordt van de verkoopprijs afgetrokken. Zie ook: niet gelijk aan handgeld

voorschriften Fr.: règles : staatsrecht - regels met algemene strekking uitgevaardigd door een met wetgeving belast overheidsorgaan. Zie ook: nadere verklaring reglementen nadere verklaring wet in materiële zin

voortzettingsbeding Fr.: clausule de continuation : vennootschapsrecht - beding in de statuten dat stelt dat bij overlijden van één van de vennoten, de vennootschap voortgezet wordt met de erfgenamen van de overleden vennoot. Art. 1868 B.W. - Zie ook: nadere verklaring beding / stipulatio / contractuele bedingen / contractuele clausules onderdeel onderhandelingen

vooruitbetaling Fr.: payement anticipé : verbintenissenrecht - op voorhand betalen; reeds betalen terwijl de wederpartij pas later aan zijn verplichting hoeft de voldoen. Bijv. een reis boeken gaat met ~ gepaard. Pas over enkele maanden gaat de reis van start.

voorvraag Fr.: question préliminaire : internationaal privaatrecht - rechtsvraag die voor de beslechting van een hoofdvraag noodzakelijk is

voorwaardelijk Fr.: conditionnellement : rechtswetenschap - aan voorwaarden onderworpen. Zie ook: nadere verklaring voorwaardelijk opzet nadere verklaring voorwaardelijke toevoeging

voorwaardelijke invrijheidstelling Fr.: libération conditionnelle : strafrecht - bij vrijheidsstraffen hoeft de veroordeelde doorgaans niet de volledig door de rechter aan hem opgelegde straf uit te zitten, maar kan, onder voorwaarden, vervroegd de gevangenis verlaten. Hij moet minstens één derde van de straf hebben uitgezeten. Voor recidivisten is dit twee derde, voor tot levenslang veroordeelden minstens 10 jaar en (minstens 14 jaar in geval van wettelijke herhaling). De veroordeelde moet een reclasseringsplan kunnen voorleggen. De Commissie Voorwaardelijke Invrijheidstelling beslist over de vrijlating en is ook verantwoordelijk voor de opvolging ervan. Art. 1 wet op de voorwaardelijke invrijheidstelling - Zie ook: nadere verklaring gevangenisstraf tegenstelling levenslang

voorwaardelijke verbintenissen Fr.: contrats conditionnels : vermogensrecht - verbintenissen waarvan de werking afhankelijk is gesteld van toekomstige, onzekere gebeurtenissen. Zie ook: nadere verklaring opschortende voorwaarde nadere verklaring ontbindende voorwaarde

voorwetenschap Fr.: être initié / opération d'initié : effectenrecht - het kopen of verkopen van effecten met gebruikmaking van bevoorrechte informatie waarvan men kennis heeft ingevolge de uitoefening van hun beroep of functie. Effectenhandel met ~ is verboden. Zie ook: nadere verklaring effecten

voorziening in cassatie / cassatieberoep Fr.: pourvoi en cassation : gerechtelijk recht - beroep bij het Hof van Cassatie tot vernietiging van een in laatste aanleg gewezen beslissing, wegens overtreding van de wet of van formeelrechterlijke regels van het proces. Art. 147 G.W. en 608 Ger. W. - Zie ook: niet gelijk aan hoger beroep

voorzitter Fr.: président : rechtswetenschap - persoon die een raad, bestuur, vereniging of kamer leidt. Zie ook: tegenstelling president niet gelijk aan bestuurders / directeuren

vorderingen Fr.: demandes / réclamations : rechtswetenschap - hetgeen een persoon van een ander te eisen heeft; schuld. Zie ook: nadere verklaring rechtsvordering

vormvereiste / vormvereisten Fr.: condition / conditions : rechtswetenschap - als voor een bepaalde rechtshandeling (bijv. de verkoop van een onroerend goed) een bepaalde vorm vereist is, bijv. een geschrift of een akte. Rechtshandelingen die niet aan de voorgeschreven ~ voldoen, zijn in beginsel nietig. Zie ook: nadere verklaring rechtshandeling nadere verklaring notariële akte

vormvoorschriften Fr.: formalités : burgerlijk procesrecht - wijze waarop een document dient te zijn ingericht. Bijv. exploten. Zie ook: v akte

vrachtbrief Fr.: lettre de voiture : vervoersrecht - document dat terzake van vervoer wordt opgemaakt door afzender dan wel vervoerder, met daarin minimaal: de ten vervoer ontvangen zaken, de plaats waar de vervoerder de zaken heeft ontvangen, de plaats waarheen ze vervoerd moeten worden, de geadresseerde, en de vracht. Zie ook: nadere verklaring cognossement

vredegerecht Fr.: tribunal de paix : staatsrecht - laagste rechtbank, op het niveau van elk kanton, bestaande uit één rechter (vrederechter). De vrederechter neemt kennis van alle vorderingen onder de 1860 euro, behalve van de vorderingen die de wet aan een andere rechtbank heeft toevertrouwd. De vrederechter neemt bovendien kennis van alle vorderingen, ongeacht het bedrag van de vordering, in verband met huur, erfdienstbaarheden en een aantal andere exclusieve bevoegdheden opgesomd in het Gerechtelijk Wetboek. Art. 590-596 Ger. W. - Zie ook: nadere verklaring politierechtbank

vrederechter Fr.: juge de paix : gerechtelijk recht - rechter die zitting heeft in het vredegerecht. Zie ook: tegenstelling kantonrechter niet gelijk aan kantonnement

vreemd vermogen Fr.: fonds d'emprunt : rechtswetenschap - schulden en voorzieningen, zoals kredieten, van een vennootschap. Zie ook: nadere verklaring eigen vermogen

vreemdeling Fr.: étranger : vreemdelingenrecht - al wie het bewijs niet levert dat hij de Belgische nationaliteit bezit. Art. 1 vreemdelingenwet - Zie ook: onderdeel illegaal / (mv.) illegalen tegenstelling ingezetenen onderdeel legale vreemdeling onderdeel uitgeprocedeerde vreemdeling

vreemdelingenbewaring Fr.: la détention aux fins de refoulement : vreemdelingenrecht - tijdelijk vasthouden van een vreemdeling in een huis van bewaring is een maatregel die onder andere kan worden genomen om uitzetting te effectueren. (bron: Min. Jus.)

vreemdelingenrecht Fr.: droit des étrangers : vreemdelingenrecht - vakgebied dat de regels bevat m.b.t. rechtsbijstand aan vreemdelingen voor verkrijging of behoud van een bepaalde verblijfsvergunning Zie ook: hierarchische verhouding onderwijsrecht

vreemdelingenregister Fr.: registre des étrangers : vreemdelingenrecht - alfabetisch bestand bijgehouden per gemeentebestuur met de gegevens van de vreemdelingen die toegelaten of gemachtigd zijn tot een verblijf van meer dan 3 maanden in België. Een vreemdeling wordt ingeschreven in het ~ van de gemeente waar hij zijn hoofdverblijfplaats gevestigd heeft. Art. 2 K.B. 16 juli 1992 - Zie ook: nadere verklaring bevolkingsregister

vrij verkeer van personen Fr.: la circulation libre des personnes : Europees recht - de vrijheid van EG-onderdanen om zich in iedere EG-lidstaat te mogen vestigen. Art. 39 eg-verdrag - Zie ook: nadere verklaring Europese Unie (EU)

vrijblijvend Fr.: sans engagemement : rechtswetenschap - zonder tot iets verplicht te zijn. Bijv. een ~ gesprek is een gesprek waaraan geen verplichtingen (kosten) zijn verbonden. Zie ook: nadere verklaring natuurlijke verbintenis tegenstelling verbintenissen / obligatio

vrijblijvend aanbod Fr.: offre sans engagement : verbintenissenrecht - aanbod, waarbij expliciet is vermeld dat het vrijblijvend is, dat wil zeggen dat het onverwijld na aanvaarding nog herroepen kan worden. Zie ook: tegenstelling aanbod

vrije beroepsoefenaar Fr.: practicien d'une profession libérale : rechtswetenschap - elke zelfstandige beroepsactiviteit, die dienstverlening of levering van goederen omvat welke geen daad van koophandel of ambachtsbedrijvigheid is, zoals bedoeld in de wet op het ambachtsregister, en die niet bedoeld wordt in de wet op de handelspraktijken, met uitsluiting van de landbouwbedrijvigheden en de veeteelt Art. 2 Wet 2 augustus 2002 - Zie ook: onderdeel advocaat / advocaten

vrije verkeer van diensten Fr.: circulation libre des services : Europees recht - europeesrechtelijk beginsel, inhoudende het verbod beperkingen te leggen op het vrij verrichten van diensten binnen de Europese Gemeenschap ten aanzien van onderdanen van de Lidstaten. Bijv. werkzaamheden van de vrije beroepen. Art. 49 eg-verdrag - Zie ook: niet gelijk aan vrije verkeer van goederen nadere verklaring Europese Economische Ruimte (EER)

vrije verkeer van goederen Fr.: circulation libre de marchandises : Europees recht - europeesrechtelijk beginsel, inhoudende het verbod van in- en uitvoerrechten op goederen die binnen de Europese Gemeenschap circuleren. Art. 23 eg-verdrag - Zie ook: niet gelijk aan vrije verkeer van diensten nadere verklaring Europese Economische Ruimte (EER)

vrijheid onder voorwaarden (VOV) / invrijheidstelling onder voorwaarden Fr.: libération conditionnelle : rechtswetenschap - maatregelen waarbij een onderzoeksrechter, een onderzoeksgerecht of een vonnisgerecht de verdachte, in plaats van hem (verder) aan te houden, op vrije voeten laat of stelt mits de naleving van bepaalde voorwaarden. Het gaat hier in essentie om het eeuwenoude probleem van afweging tussen enerzijds het principiële recht op vrijheid zoals geconsacreerd in art. 12 Gec.G.W., en anderzijds de noodzakelijke bescherming van de maatschappij. (K. Lauwaert)

vrijheid van meningsuiting / drukpersvrijheid Fr.: la liberté d'expression / la liberté de presse : mensenrechten - grondwettelijk recht om in alle vrijheid, dus zonder voorafgaand toezicht, in welke vorm dan ook gedachten en gevoelens te openbaren. De ~ kan evenwel worden beperkt door gerechtvaardigde (privacy)belangen van anderen. Zie ook: tegenstelling censuur / censureren / gecensureerd niet gelijk aan persvrijheid

vrijheidsberoving Fr.: privation de liberté / détention : strafrecht - het beperken of ontnemen van iemands vrijheid door hem in een gevangenis of een politiekantoor vast te houden.

vrijheidsstraf Fr.: peine d'emprisonnement : strafrecht - straf die de vrijheid van een persoon beperkt. Bijv. gevangenisstraf. Zie ook: onderdeel gevangenisstraf onderdeel dagdetentie

vrijspraak Fr.: acquittement : strafprocesrecht - de verdachte gaat vrijuit als de rechtbank het tenlastegelegde feit niet bewezen acht. In geval van twijfel moet dit steeds in het voordeel van de verdachte worden geïnterpreteerd (in dubio pro reo). Zie ook: nadere verklaring ontslag van alle rechtsvervolging - ovar tegenstelling schuldigverklaring

vrijwaren / vrijwaring Fr.: préserver / la préservation : burgerlijk procesrecht - een persoon ergens voor behoeden;
waarborgen. Bijv. de vrijwaring voor verborgen gebreken betekent dat de verkoper van een zaak t.a.v. de koper moet blijven instaan voor zich later openbarende gebreken van de verkochte zaak. Zie ook: nadere verklaring oproepen in vrijwaring

Vrouwe Justitia : rechtswetenschap - godin der gerechtigheid in het oude Rome, vaak afgebeeld op gerechtsgebouwen met blinddoek, weegschaal en zwaard. Zie ook: tegenstelling weledelgestrenge vrouwe nadere verklaring openbaar ministerie (OM) nadere verklaring zittende magistratuur

vruchten Fr.: fruits : vermogensrecht - opbrengsten. Bijv. natuurlijke, burgerlijke ~. De afzonderlijke termijnen van een lijfrente gelden als ~ van het recht op de lijfrente. Zie ook: nadere verklaring koopsompolis / lijfrenteverzekering

vruchtgebruik Fr.: usufruit : vermogensrecht - zakelijk recht om het eigendom van een andere persoon te mogen gebruiken en daarvan de vruchten te mogen genieten. Art. 578 B.W. - Zie ook: onderdeel zakelijk recht nadere verklaring vruchtgebruiker nadere verklaring vruchten

vuistpand Fr.: gage avec dépossession : pand- en hypotheekrecht - zekerheidsrecht van conventionele oorsprong op roerende lichamelijke zaken dat gevestigd wordt door de zaak in de feitelijke macht van de pandhouder te brengen. Zie ook: nadere verklaring pandgever nadere verklaring pandhouder nadere verklaring onderpand

Waalse Gewestraad Fr.: Conseil de la région wallonne : staatsrecht - wetgevende macht op het niveau van het Waalse Gewest. De ~keurt decreten goed over aangelegenheden waarvoor het Waalse Gewest bevoegd is en controleert de Waalse Gewestregering. Zie art 24 e.v. bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming van de instellingen. Art. 115-120 G.W. - Zie ook: hierarchische verhouding raad nadere verklaring parlement nadere verklaring wetgevende macht

waarborg Fr.: garantie : burgerlijk recht - vorm van zekerheid dat iets inderdaad waar is of zo zal gebeuren. In juridische zin: onderpand. Zie ook: nadere verklaring waarborgsom nadere verklaring oproepen in vrijwaring onderdeel hoofdelijke aansprakelijkheid

waarborgsom Fr.: cautionnement : verbintenissenrecht - In onderpand gegeven geldsom waarop de houder zijn schade kan verhalen. De schade moet voortkomen uit het niet nakomen van verplichtingen tegenover de houder. Bij de verhuur van woningen wordt vaak een waarborgsom gevraagd. Zie ook: nadere verklaring waarborg nadere verklaring onderpand

waardepapieren Fr.: effets de portefeuille / valeurs : rechtswetenschap - papier met geldswaarde, zoals bankbiljetten, cheques, effecten. Zie ook: onderdeel chèque

waarschuwing Fr.: avertissement : rechtswetenschap - verwittiging voor dreigend nadeel. Zie ook: nadere verklaring politie onderdeel aanmaning onderdeel ingebrekestelling / in gebreke stellen

waarvan akte Fr.: dont acte : rechtswetenschap - het genoemde is ter kennis genomen. "Akte verlenen" is optekenen van iets in de processtukken (Van Dale) Zie ook: nadere verklaring partij-akte